#### Artykuł 65
Równe warunki działania
1.    Środki, które państwa członkowskie mogą stosować zgodnie
z niniejszą dyrektywą w celu zapewnienia równych warunków działania, muszą być zgodne z TFUE, w szczególności z jego art. 36,
i z prawem Unii.
2.   Środki, o których mowa w ust. 1, muszą być proporcjonalne,
niedyskryminacyjne i przejrzyste. Środki te mogą być wprowadzane
w życie dopiero po powiadomieniu Komisji i uzyskaniu jej zgody.
3.    Komisja podejmuje działania w odniesieniu do powiadomienia,
o którym mowa w ust. 2, w terminie dwóch miesięcy od jego otrzymania. Termin ten rozpoczyna bieg w dniu następującym po otrzymaniu pełnych informacji. W przypadku gdy Komisja nie podejmie
działań w tym dwumiesięcznym terminie, uważa się, że nie zgłasza
ona zastrzeżeń do zgłoszonych środków.
#### Artykuł 66
Odstępstwa
1.    Państwa członkowskie, które są w stanie wykazać, że istnieją
istotne problemy w działaniu ich małych systemów połączonych
i małych systemów wydzielonych, mogą zwrócić się do Komisji o przyznanie odstępstwa od stosownych przepisów art. 7 i 8 oraz rozdziałów
IV, V i VI.
O przyznanie odstępstwa od art. 4, 5 i 6 mogą się także zwrócić małe
systemy wydzielone i Francja w stosunku do Korsyki.
Komisja informuje państwa członkowskie o takich wnioskach przed
podjęciem takich decyzji, z uwzględnieniem zachowania poufności.
2.    Przyznane przez Komisję odstępstwa, o których mowa w ust. 1,
są ograniczone w czasie i objęte warunkami mającymi na celu zwiększenie konkurencji i integracji na rynku wewnętrznym oraz zapewnienie, aby odstępstwo nie utrudniało przechodzenia na energię odnawialną, większej elastyczności, magazynowania energii, elektromobilności i odpowiedzi odbioru.
W przypadku regionów najbardziej oddalonych w rozumieniu art. 349
TFUE, które nie mogą mieć połączeń wzajemnych z unijnymi rynkami
energii elektrycznej, odstępstwo nie jest ograniczone w czasie i jest
objęte warunkami mającymi zapewnić, aby odstępstwo nie utrudniało
przechodzenia na energię odnawialną.
Decyzja o przyznaniu odstępstwa zostaje opublikowana w Dzienniku
Urzędowym Unii Europejskiej.
3.   Art. 43 nie ma zastosowania do Cypru, Luksemburga i Malty.
Ponadto art. 6 i 35 nie mają zastosowania do Malty, a art. 44, 45,
46, 47, 48, 49, 50 i 52 nie mają zastosowania do Cypru.
Do celów art. 43 ust. 1 lit. b) „przedsiębiorstwo prowadzące jakąkolwiek działalność w zakresie wytwarzania lub dostaw” nie obejmuje
odbiorców końcowych prowadzących jakąkolwiek działalność
w zakresie wytwarzania lub dostaw energii elektrycznej, bezpośrednio
lub za pośrednictwem kontrolowanych przez siebie przedsiębiorstw,
samodzielnie lub wspólnie, pod warunkiem że odbiorcy końcowi,
wraz z ich udziałem w energii elektrycznej produkowanej przez kontrolowane przedsiębiorstwa, są średniorocznie konsumentami netto energii
elektrycznej, i pod warunkiem że wartość ekonomiczna energii elektrycznej sprzedawanej przez nich stronom trzecim jest nieznacząca
w stosunku do ich innej działalności gospodarczej.
4.   Do dnia 1 stycznia 2025 r. lub do późniejszej daty określonej
w decyzji zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu art. 5 nie ma zastosowania do Cypru i Korsyki.
5.   Art. 4 nie ma zastosowania do Malty do dnia 5 lipca 2027 r.
Okres ten może zostać przedłużony o kolejny dodatkowy okres nieprzekraczający ośmiu lat. Przedłużenie o kolejny dodatkowy okres następuje w drodze decyzji zgodnie z ust. 1.
6.    W drodze odstępstwa od art. 40 ust. 4 operatorzy systemów
przesyłowych w Estonii, na Łotwie i Litwie mogą polegać na usługach
bilansujących świadczonych przez krajowych dostawców magazynowania energii elektrycznej, przedsiębiorstwa powiązane z operatorami
systemów przesyłowych oraz inne instalacje będące własnością operatorów systemów przesyłowych.
W drodze odstępstwa od art. 54 ust. 2 Estonia, Łotwa i Litwa mogą
zezwolić swoim operatorom systemów przesyłowych i przedsiębiorstwom powiązanym z operatorami systemów przesyłowych na posiadanie, rozwijanie i eksploatację instalacji magazynowania energii oraz
zarządzanie nimi bez przeprowadzania otwartej, przejrzystej i niedyskryminacyjnej procedury przetargowej oraz mogą zezwolić takim instalacjom magazynowania energii na zakup lub sprzedaż energii elektrycznej na rynkach bilansujących.
Odstępstwa, o których mowa w akapicie pierwszym i drugim, stosuje
się do trzech lat po przystąpieniu Estonii, Łotwy i Litwy do obszaru
synchronicznego Europy kontynentalnej. W przypadku gdy jest to
konieczne do zachowania bezpieczeństwa dostaw, Komisja może przedłużyć początkowy trzyletni okres o maksymalnie pięć lat.
7.   W drodze odstępstwa od art. 40 ust. 4 i art. 54 ust. 2 Cypr może
zezwolić swojemu operatorowi systemu przesyłowego na posiadanie,
rozwijanie i eksploatację instalacji magazynowania energii oraz zarządzanie nimi bez przeprowadzania otwartej, przejrzystej i niedyskryminacyjnej procedury przetargowej.
Odstępstwo, o którym mowa w akapicie pierwszym, stosuje się, do
czasu aż system przesyłowy na Cyprze nie zostanie połączony z systemami przesyłowymi innych państw członkowskich dzięki połączeniom
wzajemnym.
#### Artykuł 66a
Dostęp do przystępnej cenowo energii podczas kryzysu związanego
z cenami energii elektrycznej
1.   Rada może działając na wniosek Komisji, w drodze decyzji
wykonawczej, stwierdzić regionalny lub ogólnounijny kryzys związany
z cenami energii elektrycznej, jeżeli spełnione są następujące warunki:
a) na hurtowych rynkach energii elektrycznej panują bardzo wysokie
średnie ceny – co najmniej dwuipółkrotnie wyższe niż średnia cena
z poprzednich pięciu lat i wynoszące co najmniej 180 EUR/MWh –
które według przewidywań utrzymają się przez co najmniej sześć
miesięcy przy obliczaniu średniej ceny z poprzednich pięciu lat nie
uwzględnia się tych okresów, w których stwierdzono regionalny lub
ogólnounijny kryzys związany z cenami energii elektrycznej;
b) występuje gwałtowny wzrost cen detalicznych energii elektrycznej
wynoszący około 70 %, który według przewidywań utrzyma się
przez co najmniej trzy miesiące.
2.    Decyzja wykonawcza, o której mowa w ust. 1, określa jej okres
ważności, który może trwać do jednego roku. Okres ten może zostać
przedłużony zgodnie z procedurą określoną w ust. 8 na kolejne okresy
nieprzekraczające jednego roku.
3.   Stwierdzenie regionalnego lub ogólnounijnego kryzysu związanego z cenami energii elektrycznej na podstawie ust. 1 zapewnia
równe warunki konkurencji i wymiany handlowej we wszystkich
państwach członkowskich, których dotyczy decyzja wykonawcza, tak
aby uniknąć nadmiernych zakłóceń na rynku wewnętrznym.
4.   Jeżeli warunki określone w ust. 1 są spełnione, Komisja przedkłada wniosek o stwierdzeniu regionalnego lub ogólnounijnego kryzysu
związanego z cenami energii elektrycznej, w którym określa proponowany okres ważności decyzji wykonawczej.
5.   Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną, może zmienić
wniosek Komisji przedłożony zgodnie z ust. 4 lub 8.
6.    W przypadku gdy Rada przyjęła decyzję wykonawczą na
podstawie ust. 1, państwa członkowskie mogą podczas trwania okresu
ważności tej decyzji stosować tymczasowe ukierunkowane interwencje
publiczne w zakresie ustalania cen za dostawy energii elektrycznej do
małych przedsiębiorstw i średnich przedsiębiorstw. Takie interwencje
publiczne:
a) ograniczają się do maksymalnie 70 % zużycia przez beneficjenta
w tym samym okresie poprzedniego roku i podtrzymują zachętę
do zmniejszenia zapotrzebowania;
b) spełniają warunki określone w art. 5 ust. 4 i 7;
c) w stosownych przypadkach spełniają warunki określone w ust. 7
niniejszego artykułu;
d) muszą być opracowane tak, aby minimalizowa ć wszelką negatywną
fragmentację rynku wewnętrznego.
7.    W przypadku gdy Rada przyjęła decyzję wykonawczą na
podstawie ust. 1 niniejszego artykułu, na zasadzie odstępstwa od art. 5
ust. 7 lit. c), państwa członkowskie mogą podczas trwania okresu
ważności tej decyzji stosując ukierunkowane interwencje publiczne
w zakresie ustalania cen za dostawy energii elektrycznej na podstawie
art. 5 ust. 6 lub na podstawie ust. 6 niniejszego artykułu, wyjątkowo
i tymczasowo ustalić cenę dostawy energii elektrycznej poniżej kosztów, pod warunkiem że spełnione są następujące warunki:
a) cena ustalona dla odbiorców będących gospodarstwami domowymi
ma zastosowanie jedynie do maksymalnie 80 % mediany zużycia
w sektorze gospodarstw domowych i podtrzymuje zachętę do
zmniejszenia zapotrzebowania;
b) nie dochodzi do dyskryminacji żadnych dostawców;
c) dostawcy otrzymują rekompensatę za dostawy poniżej kosztów
w sposób przejrzysty i niedyskryminacyjny;
d) wszyscy dostawcy kwalifikują się na tej samej podstawie do składania ofert dotyczących ceny dostawy energii elektrycznej poniżej
kosztów;
e) proponowane środki nie zakłócają wewnętrznego rynku energii elektrycznej.
8.   W odpowiednim czasie przed upływem okresu ważności określonego zgodnie z ust. 2 Komisja ocenia, czy warunki określone w ust. 1
są nadal spełnione. Jeżeli Komisja uzna, że warunki określone w ust. 1
są nadal spełnione, przedstawia Radzie wniosek w sprawie przedłużenia
okresu ważności decyzji wykonawczej przyjętej zgodnie z ust. 1.
W przypadku gdy Rada podejmie decyzję o przedłużeniu okresu
ważności, przez taki przedłużony okres stosuje się ust. 6 i 7.
Komisja stale ocenia i monitoruje wpływ wszelkich środków przyjętych
na podstawie niniejszego artykułu oraz regularnie publikuje wyniki
takich ocen.
#### Artykuł 67
Wykonywanie przekazanych uprawnień
1.  Powierzenie Komisji uprawnień do przyjmowania aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.
2.    Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których
mowa w art. 61 ust. 5 i 63 ust. 9, powierza się Komisji na czas nieokreślony od dnia 4 lipca 2019 r.
3.    Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 61 ust. 5 i 63
ust. 9, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament
Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie
określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna
następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii
Europejskiej lub w późniejszym terminie określonym w tej decyzji. Nie
wpływa ona na ważność już obowiązujących aktów delegowanych.
4.   Przed przyjęciem aktu delegowanego Komisja konsultuje się
z ekspertami wyznaczonymi przez każde państwo członkowskie
zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia
prawa.
5.   Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
6.   Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 61 ust. 5 i 63 ust. 9
wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani
Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub gdy, przed
upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się
o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.
#### Artykuł 68
Procedura komitetowa
1.   Komisję wspomaga komitet. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
2.   W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 4
rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
#### Artykuł 69
Monitorowanie, przegląd i sprawozdania Komisji
1.   Komisja monitoruje i dokonuje przeglądu wykonania niniejszej
dyrektywy oraz przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z postępów jako załącznik do sprawozdania na temat stanu
unii energetycznej, o którym mowa w art. 35 rozporządzenia (UE)
2018/1999.
2.   Do dnia 31 grudnia 2025 r. Komisja przeprowadzi przegląd
wykonania niniejszej dyrektywy i przedłoży sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. W stosownych przypadkach Komisja
przedstawi wniosek ustawodawczy wraz z tym sprawozdaniem lub po
jego przedłożeniu.
W przeglądzie Komisji ocenia się w szczególności jakość usług oferowanych odbiorcom końcowym oraz to, czy odbiorcy, w szczególności
odbiorcy wrażliwi i odbiorcy dotknięci ubóstwem energetycznym, są
odpowiednio chronieni na podstawie niniejszej dyrektywy.
> (fragment uchylony aktem zmieniającym — pominięty w konsolidacji CELEX)
#### Artykuł 71
Transpozycja
1.    Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe,
wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania art. 2–5, art. 6
ust. 2 i 3, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 2 lit. j) oraz l), art. 9 ust. 2, art. 10
ust. 2–12, art. 11–24, art. 26, 28 i 29, art. 31–34 i 36, art. 38 ust. 2,
art. 40 i 42, art. 46 ust. 2 lit. d), art. 51 i 54, art. 57–59, art. 61–63,
art. 70 pkt 1–3, pkt 5 lit. b) i pkt 6 oraz załączników I i II do dnia
31 grudnia 2020 r. Niezwłocznie przekazują one tekst tych przepisów
Komisji.
Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania:
a) art.70 pkt 5 lit. a) – do dnia 31 grudnia 2019 r.;
b) art.70 pkt 4 – do dnia 25 października 2020 r.
Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odniesienie do
niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej
publikacji. Przepisy te zawierają także wskazanie, że w istniejących
przepisach ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odniesienia do dyrektywy uchylonej niniejszą dyrektywą odczytuje się jako
odniesienia do niniejszej dyrektywy. Sposób dokonywania takiego
odniesienia i formułowania takiego wskazania określany jest przez
państwa członkowskie.
2.   Państwa członkowskie przekazują Komisji teksty najważniejszych
przepisów prawa krajowego w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.
#### Artykuł 72
Uchylenie
Dyrektywa 2009/72/WE traci moc ze skutkiem od 1 stycznia 2021 r.,
bez uszczerbku dla zobowiązań państw członkowskich dotyczących
terminów transpozycji do prawa krajowego i rozpoczęcia stosowania
dyrektywy, określonych w załączniku III.
Odesłania do uchylonej dyrektywy odczytuje się jako odesłania do
niniejszej dyrektywy zgodnie z tabelą korelacji zawartą w załączniku IV.
#### Artykuł 73
Wejście w życie
Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 2–5, art. 8 ust. 1, ust. 2 lit. a) – i) oraz k), ust. 3
i 4, art. 9 ust. 1, 3, 4 i 5, art. 10 ust. 2–10, art. 25, 27, 30, 35, 37,
art. 38 ust. 1, 3 i 4, art. 39, 41, 43, 44 i 45, art. 46 ust. 1, art. 46 ust. 2
lit. a), b) i c) oraz lit. e)–h), art. 46 ust. 3–6, art. 47–50, art. 52, 53, 55,
56, 60, 64 i 65 stosuje się od dnia 1 stycznia 2021 r.
Art. 70 pkt 1–3, pkt 5 lit. b) oraz pkt 6 stosuje się od dnia 1 stycznia
2021 r.
Art. 70 pkt 5 lit. a) stosuje się od dnia 1 stycznia 2020 r.
Art. 70 pkt 4 stosuje się od dnia 26 października 2020 r.
#### Artykuł 74
Adresaci
Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich.

> Załączniki wydzielone do osobnych bloków: [[Dyrektywa 2019 944 — 12 Załącznik I — minimalne wymagania dotyczące rozliczeń i informacji o rozliczeniach (zał. I)|12 Załącznik I]] · [[Dyrektywa 2019 944 — 13 Załącznik II — inteligentne systemy opomiarowania (zał. II)|13 Załącznik II]] · [[Dyrektywa 2019 944 — 14 Załączniki III–IV — terminy transpozycji i tabela korelacji (zał. III–IV)|14 Załączniki III–IV]].

> Nota redakcyjna: Artykuł 70 (zmiany w dyrektywie 2012/27/UE) w wersji skonsolidowanej CELEX zastąpiony znacznikiem ▼M2 — treść pominięta w konsolidacji (nie jest to luka vaulta).