VIII. PARAMETRY JAKOŚCIOWE ENERGII ELEKTRYCZNEJ, WSKAŹNIKI JAKOŚCI I NIEZAWODNOŚCI DOSTAW ENERGII ELEKTRYCZNEJ ORAZ STANDARDY JAKOŚCIOWE OBSŁUGI UŻYTKOWNIKÓW SYSTEMU VIII.1. PARAMETRY JAKOŚCIOWE ENERGII ELEKTRYCZNEJ VIII.1.1. Parametry jakościowe energii elektrycznej, w przypadku sieci funkcjonującej bez zakłóceń, dla podmiotów zaliczanych do grupy przyłączeniowej II VIII.1.1.1. Regulacja częstotliwości w KSE jest prowadzona przez OSP. Wartość średnia częstotliwości mierzonej przez 10 s w miejscach przyłączenia zawiera się w przedziale: 1) 50 Hz ± 1% (od 49,5 Hz do 50,5 Hz) przez 99,5% tygodnia, 2) 50 Hz + 4% / – 6% (od 47 Hz do 52 Hz) przez 100% tygodnia. VIII.1.1.2. W każdym tygodniu 95% ze zbioru 10-minutowych średnich wartości skutecznych napięcia zasilającego zawiera się w przedziale odchyleń ± 10% napięcia znamionowego dla sieci o napięciu znamionowym 110 kV. VIII.1.1.3. Przez 95% czasu każdego tygodnia wskaźnik długookresowego migotania światła (P lt) spowodowanego wahaniami napięcia zasilającego nie może być większy niż 0,8. VIII.1.1.4. W każdym tygodniu 95% ze zbioru 10-minutowych średnich wartości skutecznych: 1) składowej symetrycznej kolejności przeciwnej napięcia zasilającego zawiera się w przedziale od 0% do 1% wartości składowej kolejności zgodnej, 2) dla każdej harmonicznej napięcia zasilającego (o rzędach od 2 do 50) powinno być mniejsze lub równe wartościom określonym w poniższej tabeli: Harmoniczne nieparzyste Harmoniczne parzyste niebędące krotnością 3 będące krotnością 3 wartość wartość wartość względna względna względna rząd napięcia w rząd napięcia w rząd napięcia w harmonicznej harmonicznej procentach procentach harmonicznej procentach [h] składowej [h] składowej [h] składowej podstawowej podstawowej podstawowej [uh] [uh] [uh] 5 2% 3 2% 2 1,5% 7 2% 9 1% 4 1% 11 1,5% 15 0,5% >4 0,5% 13 1,5% >15 0,5% 17 1% 19 1% 23 0,7% 25 0,7% >25 VIII.1.1.5. W każdym tygodniu wartość maksymalna ze zbioru 10-minutowych średnich wartości współczynnika odkształcenia wyższymi harmonicznymi napięcia zasilającego (THD), uwzględniającego wyższe harmoniczne do rzędu 50, jest mniejsza lub równa 3%. VIII.1.1.6. Parametry jakościowe energii elektrycznej dostarczanej z sieci, mogą być zastąpione w całości lub w części innymi parametrami jakościowymi tej energii określonymi w umowie dystrybucji albo w umowie kompleksowej. VIII.1.1.7. Energa-Operator S.A. zapewnia utrzymanie parametrów napięcia zasilającego w granicach określonych powyżej pod warunkiem, że: 1) użytkownik systemu pobiera z niej lub wprowadza do niej moc czynną równą mocy umownej lub mniejszą, 2) moc bierna pobierana z sieci lub wprowadzana do sieci przez użytkownika systemu nie przekracza granicznych wartości określonych w umowie dystrybucji albo w umowie kompleksowej, 3) użytkownik systemu wypełnia zobowiązania dotyczące regulacji mocy biernej i napięcia określone w umowie dystrybucji albo w umowie kompleksowej. VIII.1.2. Parametry jakościowe energii elektrycznej, w przypadku sieci funkcjonującej bez zakłóceń, dla podmiotów zaliczanych do grup przyłączeniowych III-V VIII.1.2.1. Wartość średnia częstotliwości mierzonej przez 10 s zawiera się w przedziale: 1) 50 Hz ± 1% (od 49,5 Hz do 50,5 Hz) przez 99,5% tygodnia, 2) 50 Hz + 4% / – 6% (od 47 Hz do 52 Hz) przez 100% tygodnia. VIII.1.2.2. W każdym tygodniu 95% ze zbioru 10-minutowych średnich wartości skutecznych napięcia zasilającego zawiera się w przedziale odchyleń ±10% napięcia znamionowego. VIII.1.2.3. Przez 95% czasu w każdym tygodniu wskaźnik długookresowego migotania światła (P lt) spowodowanego wahaniami napięcia zasilającego nie może być większy niż 1. VIII.1.2.4. W każdym tygodniu 95% ze zbioru 10-minutowych średnich wartości skutecznych: 1) składowej symetrycznej kolejności przeciwnej napięcia zasilającego zawiera się w przedziale od 0% do 2% wartości składowej kolejności zgodnej, 2) dla każdej harmonicznej napięcia zasilającego (o rzędach od 2 do 50) powinno być mniejsze lub równe wartościom określonym w poniższej tabeli: Harmoniczne nieparzyste Harmoniczne parzyste niebędące krotnością 3 będące krotnością 3 rząd wartość harmonicznej względna rząd wartość rząd wartość [h] napięcia w harmonicznej względna harmonicznej względna procentach [h] napięcia w [h] napięcia w składowej procentach procentach podstawowej składowej składowej [uh] podstawowej podstawowej [uh] [uh] 5 6% 3 5% 2 2% 7 5% 9 1,5% 4 1% 11 3,5% 15 0,5% >4 0,5% 13 3% >15 0,5% 17 2% 19 1,5 23 1,5% 25 1,5% >25 0,5 + ℎ VIII.1.2.5. W każdym tygodniu wartość maksymalna ze zbioru 10-minutowych średnich wartości współczynnika odkształcenia wyższymi harmonicznymi napięcia zasilającego (THD), uwzględniającego wyższe harmoniczne do rzędu 50, jest mniejsza lub równa 8%. VIII.1.2.6. Napięcie znamionowe sieci niskiego napięcia odpowiada wartości 230/400 V. VIII.1.2.7. Energa-Operator S.A. zapewnia utrzymanie parametrów napięcia zasilającego w granicach określonych powyżej pod warunkiem, że: 1) użytkownik systemu pobiera z sieci lub wprowadza do sieci moc czynną równą mocy umownej lub mniejszą, 2) moc bierna pobierana z sieci lub wprowadzana do sieci przez użytkownika systemu nie przekracza granicznych wartości określonych w umowie dystrybucji albo w umowie kompleksowej, 3) użytkownik systemu wypełnia zobowiązania dotyczące regulacji mocy biernej i napięcia określone w umowie dystrybucji albo w umowie kompleksowej. VIII.1.3. Parametry jakościowe energii elektrycznej, w przypadku sieci funkcjonującej bez zakłóceń, dla podmiotów zaliczanych do grupy przyłączeniowej VI VIII.1.3.1. Parametry jakościowe energii elektrycznej dostarczanej z sieci określa umowa dystrybucji albo umowa kompleksowa. VIII.2. WSKAŹNIKI JAKOŚCI I NIEZAWODNOŚCI DOSTAW ENERGII ELEKTRYCZNEJ VIII.2.1. Ustala się następujące rodzaje przerw w dostarczaniu energii elektrycznej: 1) planowane, 2) nieplanowane. VIII.2.2. Przerwy w dostarczaniu energii elektrycznej, w zależności od czasu ich trwania, dzieli się na: 1) przemijające (mikroprzerwy), trwające nie dłużej niż 1 s, 2) krótkie, trwające dłużej niż 1 sekundę i nie dłużej niż 3 min, 3) długie, trwające dłużej niż 3 minuty i nie dłużej niż 12 godz., 4) bardzo długie, trwające dłużej niż 12 godz. i nie dłużej niż 24 godz., 5) katastrofalne, trwające dłużej niż 24 godz. VIII.2.3. Przerwa planowana, o której odbiorca nie został powiadomiony w formie, o której mowa w pkt VIII.4.1. ppkt 4), jest traktowana jako przerwa nieplanowana. VIII.2.4. Dla podmiotów zaliczanych do grup przyłączeniowych II–III i VI: 1) dopuszczalny czas trwania jednorazowej przerwy planowanej i nieplanowanej w dostarczaniu energii elektrycznej oraz dopuszczalny łączny czas trwania w roku wyłączeń planowanych i nieplanowanych określa umowa dystrybucji albo umowa kompleksowa, 2) w przypadku gdy odbiorcą jest OSP w zakresie potrzeb własnych stacji elektroenergetycznej najwyższych napięć, dopuszczalne czasy trwania przerw, o których mowa w ppkt 1), są co najmniej o połowę krótsze od czasów określonych w pkt VIII.2.5. VIII.2.5. Dla podmiotów zaliczanych do grup przyłączeniowych IV i V dopuszczalny czas trwania: 1) jednorazowej przerwy w dostarczaniu energii elektrycznej nie może przekroczyć w przypadku: a) przerwy planowanej – 16 godz., b) przerwy nieplanowanej – 24 godz., 2) przerw w roku stanowiący sumę czasów trwania przerw jednorazowych długich i bardzo długich nie może przekroczyć w przypadku: a) przerw planowanych – 35 godz., b) przerw nieplanowanych – 48 godz. VIII.2.6. Energa-Operator S.A. w terminie do dnia 31 marca każdego roku, publikuje na swojej stronie internetowej wartości wskaźników dotyczących czasu trwania przerw w dostarczaniu energii elektrycznej wyznaczone dla poprzedniego roku: 1) wskaźnik: a) przeciętnego systemowego czasu trwania przerwy długiej i bardzo długiej (SAIDI), wyrażony w minutach na odbiorcę na rok, stanowiący sumę iloczynów czasu jej trwania i liczby odbiorców narażonych na skutki tej przerwy w danym roku podzieloną przez łączną liczbę obsługiwanych odbiorców, b) przeciętnej systemowej częstości przerw długich i bardzo długich (SAIFI), stanowiący iloraz liczby odbiorców narażonych na skutki wszystkich przerw tego rodzaju w danym roku i łącznej liczby obsługiwanych odbiorców – wyznaczone oddzielnie dla przerw planowanych i nieplanowanych, z uwzględnieniem przerw katastrofalnych oraz bez uwzględnienia tych przerw, 2) wskaźnik przeciętnej częstości przerw krótkich (MAIFI), stanowiący iloraz liczby odbiorców narażonych na skutki wszystkich przerw krótkich w ciągu roku i łącznej liczby obsługiwanych odbiorców. Dla każdego z wskaźników, o których mowa powyżej, podaje się liczbę obsługiwanych odbiorców przyjętą do jego wyznaczenia. VIII.3. DOPUSZCZALNE POZIOMY ZABURZEŃ PARAMETRÓW JAKOŚCIOWYCH ENERGII ELEKTRYCZNEJ VIII.3.1. Ustala się poniższe dopuszczalne poziomy zaburzeń parametrów jakościowych energii elektrycznej. VIII.3.2. Dopuszczalne poziomy zaburzeń parametrów jakościowych energii elektrycznej wprowadzanych przez odbiorniki w sieciach niskich napięć VIII.3.2.1. Dopuszczalne poziomy wahań napięcia i migotania światła W przypadku odbiorników o fazowym prądzie znamionowym ≤75A, wprowadza się następujące maksymalnie dopuszczalne poziomy: a) wartość Pst nie powinna być większa niż 1, b) wartość Plt nie powinna być większa niż 0,65, U (t ) c) wartość d (t ) = podczas zmiany napięcia nie powinna przekraczać 3,3% przez Un czas dłuższy niż 500ms, U d) względna zmiana napięcia w stanie ustalonym d = nie powinna przekraczać Un 3,3%, gdzie: U - zmiana wartości skutecznej napięcia, wyznaczona jako pojedyncza wartość dla każdego kolejnego półokresu napięcia źródła, pomiędzy jego przejściami przez zero, występująca między okresami, gdy napięcie jest w stanie ustalonym co najmniej przez 1s. VIII.3.2.2. Dopuszczalne poziomy emisji harmonicznych prądu VIII.3.2.2.1. W celu wyznaczenia maksymalnych poziomów emisji harmonicznych odbiorniki dzieli się wg. następującej klasyfikacji: a) Klasa A – symetryczne odbiorniki trójfazowe, sprzęt do zastosowań domowych z pominięciem przynależnego do klasy D, narzędzia z pominięciem narzędzi przenośnych, ściemniacze do żarówek, sprzęt akustyczny i wszystkie inne z wyjątkiem zakwalifikowanych do jednej z poniższych klas, b) Klasa B – narzędzia przenośne tj. narzędzia elektryczne, które podczas normalnej pracy trzymane są w rękach i używane tylko przez krótki czas (kilka minut), nieprofesjonalny sprzęt spawalniczy, c) Klasa C – sprzęt oświetleniowy, d) Klasa D – sprzęt o mocy 600W lub mniejszej następującego rodzaju: komputery osobisty i monitory do nich, odbiorniki telewizyjne. VIII.3.2.2.2. Dopuszczalne poziomy emisji harmonicznych prądu powodowane przez odbiorniki o fazowym prądzie znamionowym ≤16A zakwalifikowane do: a) Klasy A podano w Tablicy 1, b) Klasy B podano w Tablicy 2, c) Klasy C podano w Tablicy 3, d) Klasy D podano w Tablicy 4. Tablica 1. Dopuszczalne poziomy dla odbiorników klasy A. Rząd harmonicznej [n] Maksymalny dopuszczalny prąd harmonicznej [A] Harmoniczne nieparzyste 3 2,3 5 1,14 7 0,77 9 0,4 11 0,33 13 0,21 15 ≤ n ≤ 39 0,15 n Harmoniczne parzyste 2 1,08 4 0,43 6 0,3 8 ≤ n ≤40 0,23 n Tablica 2. Dopuszczalne poziomy dla odbiorników klasy B. Rząd harmonicznej [n] Maksymalny dopuszczalny prąd harmonicznej [A] Harmoniczne nieparzyste 3 3,45 5 1,71 7 1,155 9 0,6 11 0,495 13 0,315 15 ≤ n ≤ 39 15 0,225 n Harmoniczne parzyste 2 1,62 4 0,645 6 0,45 8 ≤ n ≤40 8 0,345 n Tablica 3. Dopuszczalne poziomy dla odbiorników klasy C. Rząd harmonicznej [n] Maksymalny dopuszczalny prąd harmonicznej, wyrażony w % harmonicznej podstawowej prądu wejściowego [%] 2 2 3 30λ* 5 10 7 7 9 5 11 ≤ n ≤ 39 3 (tylko harmoniczne nieparzyste) *λ – współczynnik mocy obwodu Tablica 4. Dopuszczalne poziomy dla odbiorników klasy D. Rząd harmonicznej [n] Maksymalny dopuszczalny prąd Maksymalny harmonicznej, w przeliczeniu na dopuszczalny prąd Wat [122a/W] harmonicznej [A] 3 3,4 2,3 5 1,9 1,14 7 1,0 0,77 9 0,5 0,4 11 0,35 0,33 13 ≤ n ≤ 39 3,85 Patrz Tablica 1. (tylko harmoniczne n nieparzyste) VIII.3.2.2.3. Dopuszczalne poziomy emisji harmonicznych prądu powodowane przez odbiorniki o fazowym prądzie znamionowym >16A. Dopuszczalne poziomy emisji harmonicznych prądu powodowane przez odbiorniki o fazowym prądzie znamionowym >16A zakwalifikowane do Klasy A, Klasy B, Klasy C oraz Klasy D podano w Tablicy 5. Tablica 5. Rząd harmonicznej [n] Maksymalny dopuszczalny prąd harmonicznej, wyrażony w % harmonicznej podstawowej prądu zasilającego [%] 3 21,6 5 10,7 7 7,2 9 3,8 11 3,1 13 2 15 0,7 17 1,2 19 1,1 21 ≤0,6 23 0,9 25 0,8 27 ≤0,6 29 0,7 31 0,7 ≥33 ≤0,6 VIII.3.3. Wymagania dla modułu wytwarzania energii przyłączonego do sieci o napięciu znamionowym równym 110 kV VIII.3.3.1. Moduł wytwarzania energii nie może powodować szybkich zmian napięcia (RVC) zgodnie z wartościami określonymi w poniższej tabeli, przy czym podane wymagania dotyczą również przypadków rozruchu i wyłączeń: Lp. Przedział wartości RVC Maksymalna dopuszczalna liczba i częstość występowania zdarzeń RVC 1 0,5% ≤ RVC < 1,5% 100/godz. 2 1,5% ≤ RVC < 3,0% 10/godz. 3 3,0% ≤ RVC 0 VIII.3.3.2. Udział modułu wytwarzania energii w całkowitych wahaniach napięcia w punkcie przyłączenia, mierzony przyrostem wartości krótkookresowego współczynnika migotania światła (Pst) i długookresowego współczynnika migotania światła (Plt) ponad wartość tła nie przekracza wartości określonych w poniższej tabeli: Lp. Napięcie znamionowe (Pst) (Plt) sieci 1 ≥ 220 kV 0,30 0,20 2 110 kV 0,35 0,25 VIII.3.3.3. Moduł wytwarzania energii nie może powodować w miejscu przyłączenia obecności harmonicznych napięcia (o rzędach od 2 do 50) o wartościach większych niż 50% wartości granicznych określonych w tabeli w pkt VIII.1.1.4. ppkt 2). VIII.3.3.4. Moduł wytwarzania energii powinien spełniać wymagania w zakresie wartości wahań napięcia, o których mowa w pkt VIII.3.3.1. i VIII.3.3.2. oraz wymagania w zakresie wartości harmonicznych napięcia, o których mowa w pkt VIII.1.1.4. ppkt 2) przez 99% czasu w każdym tygodniu. VIII.3.3.5. Wartość maksymalna całkowitego współczynnika odkształcenia wyższymi harmonicznymi napięcia zasilającego (THD), uwzględniającego wyższe harmoniczne do rzędu 50, w miejscu przyłączenia modułu wytwarzania energii do sieci o napięciu znamionowym równym 110 kV jest równa 1,5% lub mniejsza. VIII.4. STANDARDY JAKOŚCIOWE OBSŁUGI UŻYTKOWNIKÓW SYSTEMU VIII.4.1. Ustala się następujące standardy jakościowe obsługi odbiorców: 1) przyjmowanie od odbiorców przez całą dobę, zgłoszeń i reklamacji związanych z dostarczaniem energii elektrycznej z sieci, 2) bezzwłoczne przystępowanie do usuwania zakłóceń w dostarczaniu energii elektrycznej, spowodowanych nieprawidłową pracą sieci, 3) udzielanie odbiorcom, na ich żądanie, informacji o przewidywanym terminie wznowienia dostarczania energii elektrycznej przerwanego z powodu awarii w sieci, 4) powiadamianie odbiorców z co najmniej 5-dniowym wyprzedzeniem, o terminach i czasie planowanych przerw w dostarczaniu energii elektrycznej, w formie: a) ogłoszeń prasowych, internetowych, komunikatów radiowych lub telewizyjnych lub w inny sposób zwyczajowo przyjęty na danym terenie – odbiorców zasilanych z sieci o napięciu znamionowym nie wyższym niż 1 kV, b) indywidualnych zawiadomień pisemnych, telefonicznych lub za pomocą innego środka komunikowania się – odbiorców zasilanych z sieci o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV, c) wiadomości wysyłanych na adres poczty elektronicznej, jeżeli odbiorca udostępnił ten adres przedsiębiorstwu energetycznemu w umowie dystrybucji albo w umowie kompleksowej, lub w sposób określony w tych umowach, 5) informowanie na piśmie, lub w inny sposób określony w umowie dystrybucji albo w umowie kompleksowej, z co najmniej: a) tygodniowym wyprzedzeniem – odbiorców zasilanych z sieci o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV, o zamierzonej zmianie nastawień w automatyce zabezpieczeniowej i innych parametrach mających wpływ na współpracę ruchową z siecią, b) rocznym wyprzedzeniem – odbiorców zasilanych z sieci o napięciu znamionowym równym 1 kV lub niższym, o konieczności dostosowania urządzeń i instalacji do zmienionego napięcia znamionowego, podwyższonego poziomu prądów zwarcia, zmiany rodzaju przyłącza lub innych warunków funkcjonowania sieci, c) 3-letnim wyprzedzeniem – odbiorców zasilanych z sieci o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV, o konieczności dostosowania urządzeń i instalacji do zmienionego napięcia znamionowego, podwyższonego poziomu prądów zwarcia lub zmianie innych warunków funkcjonowania sieci, 6) odpłatne podejmowanie stosownych czynności w sieci w celu umożliwienia bezpiecznego wykonania, przez odbiorcę lub inny podmiot, prac w obszarze oddziaływania tej sieci, 7) nieodpłatne udzielanie informacji w sprawie zasad rozliczeń oraz aktualnej taryfy, 8) rozpatrywanie wniosków i reklamacji, odbiorcy w sprawie rozliczeń i udzielanie odpowiedzi, nie później niż w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia złożenia wniosku lub zgłoszenia reklamacji, chyba że w umowie między stronami określono inny termin, z wyłączeniem spraw określonych w ppkt 9), które są rozpatrywane w terminie 14 dni kalendarzowych od zakończenia stosownych kontroli i pomiarów, 9) na wniosek odbiorcy dokonywanie sprawdzenia dotrzymania parametrów jakościowych energii elektrycznej, dostarczanej z sieci, określonych w aktach wykonawczych do Ustawy, albo ustalonych w umowie dystrybucji albo w umowie kompleksowej, przez wykonanie odpowiednich pomiarów. W przypadku zgodności zmierzonych parametrów jakościowych energii elektrycznej z parametrami określonymi w aktach wykonawczych do Ustawy, albo ustalonymi w umowie dystrybucji albo w umowie kompleksowej, koszty sprawdzenia i pomiarów ponosi odbiorca na zasadach określonych w Taryfie Energa- Operator S.A., 10) na pisemny wniosek odbiorcy, po rozpatrzeniu i uznaniu jego zasadności udziela bonifikaty w wysokości określonej w Taryfie Energa-Operator S.A. za niedotrzymanie parametrów jakościowych energii elektrycznej ustalonych w umowie dystrybucji albo w umowie kompleksowej, 11) niezwłocznie przekazuje odbiorcy protokoły z czynności określonych w ppkt 6) lub 9). VIII.4.2. Reklamacje odbiorcy dotyczące prawidłowości działania układu pomiarowo- rozliczeniowego są rozpatrywane na zasadach i w terminach określonych w pkt II.4.7.1. INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ CZĘŚĆ: BILANSOWANIE SYSTEMU DYSTRYBUCYJNEGO I ZARZĄDZANIE OGRANICZENIAMI SYSTEMOWYMI.