A.11. ZASADY WSPÓŁPRACY DOTYCZĄCE USŁUG BILANSUJĄCYCH A.11.1. Wymagania ogólne A.11.1.1. DUB może być podmiot, który ma zawartą umowę przesyłową, na mocy której, z wykorzystaniem zasobu albo zasobów: 1) których jest właścicielem, przy czym w uzasadnionych sytuacjach zamiast właściciela może działać użytkownik systemu, który dysponuje innym niż własność tytułem prawnym do zasobu albo zasobów; lub 2) w odniesieniu do których został umocowany przez ich właścicieli do korzystania i rozporządzania w zakresie niezbędnym do świadczenia usług bilansujących świadczy usługi bilansujące oraz podlega rozliczeniom w zakresie energii bilansującej, mocy bilansujących oraz rezerwy operacyjnej, zgodnie z zasadami określonymi w WDB. A.11.1.2. Świadczenie przez DUB usług bilansujących na rzecz OSP, z wykorzystaniem zasobów URD przyłączonych do sieci dystrybucyjnej Energa-Operator S.A. lub zasobów URDn przyłączonych do sieci dystrybucyjnej OSDn odbywa się zgodnie z WDB oraz IRiESD. Warunkiem świadczenia tych usług jest zawarcie przez DUB z Energa-Operator S.A. umowy, o której mowa w pkt A.4.3.12. A.11.1.3. DUB może świadczyć usługi bilansujące po utworzeniu JG oraz po ukończeniu procesu kwalifikacji wstępnej zgodnie z WDB. Proces kwalifikacji wstępnej prowadzi OSP na wniosek URD będącego właścicielem zasobu albo podmiotu umocowanego przez właściciela zasobu do korzystania i rozporządzania zasobem w zakresie niezbędnym do świadczenia usług bilansujących z wykorzystaniem tego zasobu. A.11.1.4. Dla potrzeb świadczenia usług bilansujących przyporządkowanie do JG zasobów URD przyłączonych do sieci dystrybucyjnej Energa-Operator S.A. lub zasobów URDn przyłączonych do sieci dystrybucyjnej OSDn jest realizowane: 1) w przypadku zasobu przyłączonego do podstawowego lub rozszerzonego obszaru RB – poprzez przyporządkowanie FZMB reprezentujących dostawy energii elektrycznej tego zasobu, do określonej JG, bez zmiany przyporządkowania tego zasobu do określonej JB na potrzeby bilansowania handlowego na RB, 2) w pozostałych przypadkach – poprzez wprowadzenie odpowiednich typów AFDMB, o których mowa w pkt A.3.4., reprezentujących dostawy energii elektrycznej tego zasobu oraz ich przyporządkowanie do określonej JG, bez zmiany przyporządkowania tego zasobu do określonej JB na potrzeby bilansowania handlowego na RB, przy czym każde PPE lub zbiór PPE definiujący pojedynczy zasób może być przyporządkowany tylko do jednej JG. A.11.1.5. Energa-Operator S.A.: 1) określa, na wniosek właściciela zasobu przyłączonego do sieci dystrybucyjnej Energa- Operator S.A., przyporządkowanie tego zasobu do węzła sieci o napięciu znamionowym 110 kV albo węzła łączącego sieć SN z siecią o napięciu znamionowym 110 kV, w podziale na szyny po stronie SN, na potrzeby świadczenia usług bilansujących, 2) współpracuje z OSP w procesie kwalifikacji wstępnej prowadzonym dla zasobów przyłączonych do sieci dystrybucyjnej Energa-Operator S.A., 3) zapewnia właściwe przyporządkowanie do JB i JG zasobów przyłączonych do sieci dystrybucyjnej Energa-Operator S.A., w szczególności w zakresie danych pomiarowych. A.11.2. Zasady kwalifikacji do świadczenia usług bilansujących A.11.2.1. Proces kwalifikacji do świadczenia usług bilansujących prowadzony jest przez OSP w trybie określonym w WDB. Energa-Operator S.A. uczestniczy w procesie kwalifikacji w zakresie zasobów URD przyłączonych do sieci dystrybucyjnej Energa-Operator S.A. lub zasobów URDn przyłączonych do sieci dystrybucyjnej OSDn. Dokumenty i informacje przekazywane pomiędzy podmiotami uczestniczącymi w procesie kwalifikacji, w tym pomiędzy Energa-Operator S.A. a OSDn, powinny być przekazywane w formie elektronicznej opatrzonej kwalifikowanym podpisem elektronicznym. A.11.2.2. OSP po otrzymaniu wniosku dotyczącego przystąpienia do kwalifikacji usług bilansujących w terminach określonych w WDB, dokonuje weryfikacji możliwości świadczenia usług bilansujących poprzez zasób lub grupę zasobów w zakresie wynikającym z Załącznika nr 2 do WDB. A.11.2.3. W przypadku zasobu lub grupy zasobów przyłączonych do sieci dystrybucyjnej Energa- Operator S.A. lub do sieci dystrybucyjnej OSDn połączonej z siecią dystrybucyjną Energa- Operator S.A., OSP w ramach weryfikacji, o której mowa w pkt A.11.2.2, przesyła wniosek dotyczący przystąpienia do kwalifikacji usług bilansujących do Energa-Operator S.A., w celu weryfikacji możliwości świadczenia usług bilansujących poprzez dany zasób lub grupę zasobów. A.11.2.4. Energa-Operator S.A., we współpracy z OSDn, w terminie 4 tygodni od otrzymania od OSP wniosku, o którym mowa w pkt A.11.2.3., dokonuje weryfikacji możliwości świadczenia usług bilansujących poprzez zasób lub grupę zasobów w zakresie: 1) wielkości mocy wskazanych usług bilansujących, z prawem do ograniczenia wielkości mocy tych usług lub wyłączenia możliwości ich świadczenia przez zasoby przyłączone do sieci dystrybucyjnej ze względów technicznych, uwzględniając położenie geograficzne zasobów, 2) wskazanych koncesji lub wpisów do rejestru, jeżeli działalność gospodarcza dotycząca zasobu wskazanego we wniosku wymaga, zgodnie z Ustawą, koncesji albo wpisu do rejestru, 3) zapewnienia zgodności układów pomiarowo-rozliczeniowych z wymaganiami technicznymi określonymi w IRiESD, w szczególności z uwzględnieniem, że układ ten: a) jest wyposażony w LZO, rejestrujący dane pomiarowe w okresach zgodnych z OREB, b) umożliwia pozyskanie danych pomiarowych w trybie dobowym do systemu zdalnego odczytu OSD, do którego sieci zasób jest przyłączony, 4) weryfikacji zgodności wskazanego we wniosku kodu zasobu z kodem nadanym w procesie zgłaszania danych rejestracyjnych zasobu w bazie danych OSP; w przypadku gdy nie dokonano zgłoszenia zasobu do bazy danych OSP, OSD, do którego sieci zasób jest przyłączony, ma obowiązek rozpocząć proces rejestracji tego zasobu, 5) weryfikacji proponowanego składu JG w odniesieniu do miejsca przyłączenia poszczególnych zasobów mających tworzyć JG w zakresie spełnienia kryteriów bezpieczeństwa pracy sieci. OSDn dokonuje weryfikacji możliwości świadczenia usług bilansujących poprzez zasób lub grupę zasobów w zakresie wskazanym powyżej, w odniesieniu do zasobu lub grupy zasobów przyłączonych do sieci dystrybucyjnej OSDn. Energa-Operator S.A. może wystąpić z wnioskiem do OSP o wydłużenie czasu weryfikacji wniosku, o którym mowa w pkt A.11.2.3. A.11.2.5. Energa-Operator S.A. przekazuje do OSP oraz OSDn wynik weryfikacji. W wyniku weryfikacji Energa-Operator S.A. wskazuje, uwzględniając postanowienia art. 182 ust. 4 SO GL, wielkości mocy, które mogą być kwalifikowane do świadczenia usług bilansujących ze względu na bezpieczeństwo pracy sieci dystrybucyjnej, oraz wskazuje kody węzłów odwzorowania zasobu lub grupy zasobów w poszczególnych węzłach sieci dystrybucyjnej. Wielkości mocy przekazane przez Energa-Operator S.A., o których mowa w zdaniu poprzednim, mogą być niższe od wnioskowanych wielkości mocy kwalifikowanych lub możliwość świadczenia danej usługi bilansującej może zostać wyłączona. W takich przypadkach Energa-Operator S.A. przekazuje analizę uzasadniającą wynik weryfikacji. A.11.2.6. Po zakończeniu przez OSP weryfikacji wniosku, o którym mowa w pkt A.11.2.3., OSP przesyła Energa-Operator S.A. dokumenty, o których mowa w Załączniku nr 2 do WDB. A.11.2.7. OSP realizuje proces kwalifikacji do świadczenia usług bilansujących zgodnie z WDB. W ramach realizacji procesu OSP przesyła Energa-Operator S.A. dokumenty, o których mowa w Załączniku nr 2 do WDB. A.11.3. Zasady przekazywania danych pomiarowych dla potrzeb usług bilansujących A.11.3.1. Przekazywanie OSP danych pomiarowych dla zasobów URD lub grupy zasobów URD realizowane jest na zasadach określonych w niniejszym punkcie, z uwzględnieniem zapisów rozdziału C. A.11.3.2. Energa-Operator S.A. przekazuje OSP dane pomiarowe dla przedziałów czasowych zgodnych z OREB, poprzez system WIRE na zasadach i w terminach określonych w WDB oraz w umowie przesyłowej. Dane te są przekazywane w odniesieniu do zasobów URD uczestniczących w świadczeniu usług bilansujących. A.11.3.3. Dopuszcza się możliwość korygowania przekazanych przez Energa-Operator S.A. do OSP danych pomiarowych zgodnie z WDB. A.11.3.4. OSDn, którego sieć jest połączona z siecią Energa-Operator S.A., zobowiązany jest do przekazywania Energa-Operator S.A. danych pomiarowych, zgodnie z OREB, dotyczących zasobów przyłączonych do jego sieci tworzących JG, w zakresie i w terminach określonych w umowie, o której mowa w pkt A.4.3.8. OSDn przekazuje Energa-Operator S.A. dane pomiarowe, dla przedziałów czasowych zgodnych z OREB, na wskazany przez Energa-Operator S.A. dedykowany serwer. Dane te są przekazywane wraz ze statusami (0 - dana poprawna, 1 - dana niepoprawna) z dokładnością do 0,001 MWh. Wymiana informacji i komunikatów dotyczących powyższych danych pomiarowych odbywa się wyłącznie w formie elektronicznej na adresy poczty elektronicznej lub serwery określone w umowie, o której mowa w pkt A.4.3.8. A.12. UWARUNKOWANIA ŚWIADCZENIA USŁUG BILANSUJĄCYCH A.12.1. Energa-Operator S.A. ma pierwszeństwo w korzystaniu z zasobów URD przyłączonych do sieci dystrybucyjnej Energa-Operator S.A. w stosunku do korzystania przez OSP z tych zasobów, w tym w ramach usług bilansujących. Zasada ta ma również zastosowanie do stosowanych przez Energa-Operator S.A. mechanizmów o charakterze interwencyjnym, o których mowa w pkt IV.7. – IV.8. Powyższe w szczególności oznacza, że jeżeli Energa-Operator S.A. planuje korzystać w danym OREB z usług (lub mechanizmów o charakterze interwencyjnym, o których mowa powyżej) realizowanych przez zasoby URD, które składają się na JG na RB, to taki zasób URD nie powinien być uwzględniany do świadczenia usług na rzecz OSP, w tym usług bilansujących na RB, we wszystkich OREB, w których Energa-Operator S.A. korzysta z usług (mechanizmów) z wykorzystaniem tych zasobów. A.12.2. DUB, który planuje dokonać zgłoszenia PPOSP i OZPG dotyczącego JG, w skład której wchodzi zasób URD, musi uwzględniać określone przez Energa-Operator S.A. bieżące uwarunkowania świadczenia usług bilansujących ze względu na warunki pracy sieci dystrybucyjnej Energa-Operator S.A. A.12.3. Zgłoszenia PPOSP i OZPG dotyczące JG, w odniesieniu do zasobu URD wchodzącego w skład tej JG, spełniają uwarunkowania świadczenia usług bilansujących w sieci dystrybucyjnej Energa-Operator S.A., jeżeli: 1) moce bilansujące przypisane do zasobu URD nie przekraczają wielkości mocy bilansujących zakwalifikowanych w procesie kwalifikacji do świadczenia usług bilansujących, o którym mowa w pkt A.11.2., 2) moce bilansujące przypisane do zasobu URD nie przekraczają wielkości mocy przyłączeniowej oraz dopuszczalnych wielkości mocy czynnej wprowadzanej do sieci dystrybucyjnej Energa-Operator S.A. lub pobieranej z tej sieci wynikających z umowy dystrybucji albo umowy kompleksowej lub umowy o przyłączenie, 3) URD spełnia wymagania określone w pkt A.12.6. A.12.4. DUB może uwzględnić dany zasób URD w zgłoszeniu PPOSP i OZPG, pod warunkiem spełniania wymagań odnoszących się do DUB i tego zasobu URD, określonych w WDB oraz w IRiESD. A.12.5. Energa-Operator S.A. w dobie n-1 do godz. 14:00 przekazuje DUB informacje o zaplanowanych do ww. godziny: 1) zasobach URD, z których Energa-Operator S.A. zamierza w dobie n skorzystać do realizacji usług (mechanizmów) na rzecz Energa-Operator S.A., 2) zasobach URD, których DUB może wykorzystywać w ograniczonym zakresie lub nie powinien wykorzystywać do świadczenia usług na rzecz OSP, w przypadku, gdy ich wykorzystanie może prowadzić do wystąpienia przypadków, o których mowa w pkt A.12.8. ppkt 2) – 7). DUB w dobie n-1 do godz. 15:00 przekazuje Energa-Operator S.A. informacje dotyczące uwzględnienia przez DUB danego zasobu URD w świadczeniu usług bilansujących w dobie n w odniesieniu do tych zasobów URD, które DUB planuje uwzględnić w JG, w zgłoszeniu PPOSP i OZPG zgodnie z WDB. DUB w dobie n-1 do godz. 16:00 przekazuje Energa-Operator S.A. informacje dotyczące uwzględnienia przez DUB danego zasobu URD w świadczeniu usług bilansujących w dobie n potwierdzone przez OSP. Ww. informacje obejmują w szczególności: a) wielkości mocy bilansujących, b) określenie OREB, w których zasób URD będzie wykorzystywany do świadczenia usług bilansujących, c) lokalizację sieciową zasobu URD. DUB niezwłocznie przekazuje Energa-Operator S.A. aktualizację ww. informacji, w przypadku aktualizacji zgłoszeń PPOSP i OZPG zgodnie z WDB, zgłoszonych i przyjętych przez OSP po godz. 14:30 doby n-1. Szczegółowy zakres i sposób przekazywania powyższych informacji określa umowa, o której mowa w pkt A.4.3.12. A.12.6. URD będący właścicielem zasobu wykorzystywanego do świadczenia usług bilansujących musi spełniać również następujące wymagania: 1) zapewnić wymianę danych czasu rzeczywistego z systemem SCADA Energa-Operator S.A. w zakresie pomiaru oraz kierunku przepływu mocy czynnej i biernej, a także napięcia w miejscu przyłączenia, 2) zapewnić zdolność do regulacji mocy czynnej i biernej (oraz innych parametrów – w zależności od miejsca przyłączenia) w zakresie określonym w IRiESD oraz Kodeksach sieci – wymaganie dla jednostek wytwórczych lub magazynów energii elektrycznej, 3) umożliwić przyjęcie sygnałów sterowniczych z systemu SCADA Energa-Operator S.A. za pomocą dedykowanego łącza teleinformatycznego – wymaganie dla jednostek wytwórczych lub magazynów energii elektrycznej. A.12.7. Wymagania, o których mowa w pkt A.12.6., powinny zostać potwierdzone testami sprawdzającymi. Wyniki testów sprawdzających URD przedkłada Energa-Operator S.A., w terminie 45 dni kalendarzowych przed planowaną datą rozpoczęcia wykorzystywania danego zasobu URD do świadczenia usług bilansujących, w celu weryfikacji i potwierdzenia przez Energa-Operator S.A. spełniania tych wymagań. W przypadku braku spełniania przez zasób URD wymagań, o których mowa w pkt A.12.6., dany zasób URD nie może być wykorzystywany do świadczenia usług bilansujących, a DUB nie może uwzględniać tego zasobu w zgłoszeniu PPOSP i OZPG. W takim przypadku Energa- Operator S.A. przekazuje OSP i DUB informację o niespełnianiu przez zasób URD tych wymagań. Powyższe ma również zastosowanie w przypadku, gdy dany zasób przestał spełniać wymagania, o których mowa w pkt A.12.6. A.12.8. Energa-Operator S.A. ma prawo wstrzymać, ograniczyć bądź odmówić wykorzystania danego zasobu URD do świadczenia usług bilansujących, w szczególności w następujących przypadkach: 1) korzystania przez Energa-Operator S.A. z zasobów URD zgodnie z pkt A.12.1., 2) wystąpienia zagrożenia bezpieczeństwa pracy sieci dystrybucyjnej, 3) wstrzymania lub ograniczenia świadczenia przez Energa-Operator S.A. usług dystrybucji zgodnie z zapisami umowy dystrybucji albo umowy kompleksowej zawartej z URD, 4) stanu pracy sieci dystrybucyjnej, w tym stanów n-1, w których możliwości wprowadzenia mocy czynnej (stosownie do wielkości mocy bilansujących) do sieci dystrybucyjnej Energa-Operator S.A. lub pobierania mocy czynnej z tej sieci będą ograniczone, 5) przekroczenia dopuszczalnych obciążeń prądowych elementów infrastruktury sieciowej Energa-Operator S.A., 6) pogorszenia warunków pracy sieci dystrybucyjnej w zakresie napięć w poszczególnych węzłach sieci, 7) pogorszenia warunków pracy sieci dystrybucyjnej w zakresie wystąpienia lub zwiększenia przepływów mocy czynnej w węzłach 110 kV/SN w kierunku sieci o napięciu znamionowym 110 kV. A.12.9. Energa-Operator S.A. rekompensuje wynikające z WDB koszty DUB związane ze świadczeniem usług bilansujących z wykorzystaniem danego zasobu URD, w przypadku, gdy ich powstanie wynika z korzystania z prawa pierwszeństwa, o którym mowa w pkt A.12.1. Rekompensata kosztów nie obejmuje przypadków, gdy powstanie kosztów jest skutkiem: 1) korzystania z usług (lub mechanizmu o charakterze interwencyjnym), o których mowa w pkt A.12.1., w odniesieniu do zasobów URD, dla których Energa-Operator S.A. przekazał DUB informacje, o których mowa w pkt A.12.5 ppkt 1) lub 2), lub 2) przypadków, o których mowa w pkt A.12.8. ppkt 2) - 7). Szczegółowy zasady ww. rekompensaty kosztów określa umowa, o której mowa w pkt A.4.3.12.