INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 10 z 255 28 lipca 2025 r. INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ WPROWADZENIE INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 11 z 255 28 lipca 2025 r. ### 1. Uwarunkowania Formalne I Prawne 1.1. Podstawy prawne opracowania IRiESP oraz struktura IRiESP 1. Instrukcja Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesyłowej (IRiESP) została opracowana przez OSP na podstawie art. 9g ust. 1, 4, 5c i 6 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne1. 2. IRiESP spełnia wymagania: (1) zawarte w przepisach prawa krajowego, w szczególności w ustawie Prawo energetyczne oraz wydanych na jej podstawie aktach wykonawczych; (2) wynikające z koncesji OSP na przesyłanie energii elektrycznej; (3) zawarte w przepisach prawa unijnego, w szczególności w: (a) rozporządzeniu 2019/943, (b) kodeksach sieci, tj.: (b1) rozporządzeniu 2015/1222 (CACM GL), (b2) rozporządzeniu 2016/1719 (FCA GL), (b3) rozporządzeniu 2017/2195 (EB GL), (b4) rozporządzeniu 2016/631 (NC RfG), (b5) rozporządzeniu 2016/1388 (NC DC), (b6) rozporządzeniu 2016/1447 (NC HVDC), (b7) rozporządzeniu 2017/1485 (SO GL), (b8) rozporządzeniu 2017/2196 (NC ER); (4) wynikające z międzynarodowych standardów bezpieczeństwa i niezawodności pracy systemów elektroenergetycznych. 3. IRiESP składa się z następujących części: (1) IRiESP - Wprowadzenie; (2) IRiESP - Warunki korzystania, prowadzenia ruchu, eksploatacji i planowania rozwoju sieci (dalej również „IRiESP - Korzystanie”); (3) IRiESP - Bilansowanie systemu i zarządzanie ograniczeniami systemowymi (dalej również „IRiESP - Bilansowanie”); (4) IRiESP - Sposób funkcjonowania centralnego systemu informacji rynku energii oraz współpracy operatora systemu przesyłowego elektroenergetycznego, działającego jako operator informacji rynku energii, z użytkownikami systemu elektroenergetycznego i innymi podmiotami zobowiązanymi lub uprawionymi do korzystania z centralnego systemu informacji rynku energii (dalej „IRiESP - OIRE”). 4. IRiESP - Wprowadzenie, IRiESP - Korzystanie oraz IRiESP - Bilansowanie opracowane przez OSP na podstawie art. 9g ust. 1, 4 i 6 ustawy Prawo energetyczne stanowią niniejszy dokument. 5. IRiESP - OIRE opracowana przez OSP na podstawie art. 9g ust. 5c ustawy Prawo energetyczne jest dokumentem odrębnym, który stanowi integralną część IRiESP. Użyte w niniejszym dokumencie, w tym w rozdziale 1. - Uwarunkowania formalne i prawne, skróty, oznaczenia oraz definicje stosowanych pojęć, w tym warunki formalne ich zastosowania zostały szczegółowo określone w rozdziale 2. - Wykaz skrótów i oznaczeń oraz definicje stosowanych pojęć, i w dalszych postanowieniach niniejszego dokumentu zostały konsekwentnie zastosowane. INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 12 z 255 28 lipca 2025 r. 6. IRiESP jest regulaminem w rozumieniu art. 384 § 1 Kodeksu cywilnego w związku z art. 9g ust. 12 ustawy Prawo energetyczne. 7. IRiESP sporządzona została w języku polskim i ta wersja językowa jest obowiązująca. Inne wersje językowe mają charakter wyłącznie informacyjny. 1.2. Zakres przedmiotowy i podmiotowy IRiESP 1.2.1. Zakres zagadnień podlegający uregulowaniu w IRiESP 1. Zakres przedmiotowy IRiESP - Korzystanie określa w szczególności art. 9g ust. 4 ustawy Prawo energetyczne. 2. IRiESP, zgodnie z art. 9g ust. 6 ustawy Prawo energetyczne, zawiera wyodrębnioną część dotyczącą bilansowania systemu i zarządzania ograniczeniami systemowymi, określającą warunki, procedury, kryteria i zasady, jakie powinny być spełnione w zakresie bilansowania systemu i zarządzania ograniczeniami systemowymi. 3. TCM - warunki dotyczące bilansowania, zgodnie z zakresem przedmiotowym i podmiotowym wskazanym w art. 18 EB GL, zawiera warunki dla dostawców usług bilansujących oraz warunki dla podmiotów odpowiedzialnych za bilansowanie. 4. IRiESP - Bilansowanie obejmuje zakres zagadnień wskazany w art. 9g ust. 6 ustawy Prawo energetyczne, nie objęty postanowieniami TCM - warunki dotyczące bilansowania. 5. Zakres przedmiotowy IRiESP - OIRE określa w szczególności art. 9g ust. 5c ustawy Prawo energetyczne. 6. W obszarach zagadnień, o których mowa w pkt 1. i 2., zakres przedmiotowy IRiESP pokrywa się częściowo z zakresem przedmiotowym regulowanym TCM, przy czym IRiESP zawiera regulacje bardziej szczegółowe lub regulacje dotyczące kwestii innych niż transgraniczne. W odniesieniu do powołanych obszarów zagadnień: (1) w przypadku gdy wystąpi rozbieżność między postanowieniami IRiESP a postanowieniami TCM, OSP niezwłocznie podejmie działania mające na celu wyeliminowanie tych rozbieżności, a do czasu ich wyeliminowania postanowienia TCM mają pierwszeństwo przed rozbieżnymi z nimi postanowieniami IRiESP; (2) w przypadku wydania przez Prezesa URE decyzji w sprawie przyznania, podmiotowi zobowiązanemu do stosowania IRiESP niebędącemu OSP, odstępstwa od stosowania kodeksów sieci, nie stosuje się wobec tego podmiotu wymagań IRiESP sprzecznych z tą decyzją. 7. W obszarach zagadnień, których zakres przedmiotowy IRiESP pokrywa się częściowo lub jest powiązany z zakresem przedmiotowym regulowanym TCM, IRiESP może zawierać odwołania do danego TCM. 8. Uwzględniając warunki określone w IRiESP - Korzystanie, OSP w celu realizacji ustawowych zadań opracowuje także: (1) instrukcje współpracy lub współdziałania służb dyspozytorskich i ruchowych; (2) instrukcje eksploatacji obiektów, urządzeń i instalacji; (3) instrukcję bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach i instalacjach energetycznych; (4) procedury organizacyjne i techniczne. 1.2.2. Zakres podmiotowy IRiESP 1. Postanowienia IRiESP - Wprowadzenie, IRiESP - Korzystanie oraz IRiESP - Bilansowanie obowiązują: INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 13 z 255 28 lipca 2025 r. (1) OSP; (2) OSD; (3) podmioty zamierzające korzystać lub korzystające z usług świadczonych przez OSP, w tym podmioty rynku bilansującego, których zadania i obowiązki szczegółowo określa TCM - warunki dotyczące bilansowania; (4) podmioty, których urządzenia, instalacje lub sieci przyłączone są do sieci przesyłowej; (5) podmioty, do których sieci o napięciu 110 kV lub wyższym przyłączone są urządzenia, instalacje lub sieci użytkowników systemu; (6) podmioty określające warunki przyłączenia i dokonujące przyłączenia do sieci o napięciu 110 kV lub wyższym; (7) wytwórców posiadających MWE, za których dysponowanie mocą, zgodnie z ustawą Prawo energetyczne, odpowiada OSP. 2. Postanowienia IRiESP - OIRE obowiązują: (1) operatora informacji rynku energii (dalej „OIRE”); (2) OSP; (3) OSD; (4) właścicieli sieci, instalacji lub urządzeń w przypadkach, gdy z tych sieci, instalacji lub urządzeń, dostarczana jest odbiorcom energia elektryczna, a nie wyznaczono na nich operatora systemu; (5) sprzedawców energii elektrycznej; (6) podmioty odpowiedzialne za bilansowanie; (7) inne podmioty, nie wymienione w pkt (1) - (6), realizujące procesy rynku energii lub wymieniające informacje rynku energii za pośrednictwem centralnego systemu informacji rynku energii. 1.3. Wprowadzanie zmian IRiESP 1. Zmiana IRiESP przeprowadzana jest poprzez opracowanie przez OSP, poddanie procesowi konsultacji z użytkownikami systemu i zatwierdzenie przez Prezesa URE w drodze decyzji: (1) nowej IRiESP; albo (2) karty aktualizacji do obowiązującej IRiESP (dalej „karta aktualizacji”). 2. W przypadku zmiany IRiESP w trybie wydania karty aktualizacji zawiera ona specyfikację zmian IRiESP. 3. OSP opracowuje projekt nowej IRiESP albo projekt karty aktualizacji i publikuje go na stronie internetowej OSP. 4. Wraz z projektem nowej IRiESP albo projektem karty aktualizacji, OSP publikuje na stronie internetowej OSP komunikat informujący o rozpoczęciu procesu konsultacji zmian IRiESP, miejscu i sposobie nadsyłania uwag oraz terminie przewidzianym na konsultacje. Dodatkowo, OSP publikuje dokument wyjaśniający, zawierający informację o przedmiocie i przyczynie wprowadzanych zmian IRiESP, a także o planowanym terminie ich wejścia w życie. 5. Okres przewidziany na konsultacje zmian IRiESP nie może być krótszy niż określony w art. 9g ust. 2 ustawy Prawo energetyczne, przy czym ocenie OSP podlega uwzględnienie uwag bądź propozycji, które zostały przekazane OSP, po upływie okresu przewidzianego na konsultacje. 6. OSP po zakończeniu okresu przewidzianego na konsultacje zmian IRiESP: INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 14 z 255 28 lipca 2025 r. (1) dokonuje analizy otrzymanych uwag i propozycji; (2) opracowuje raport z procesu konsultacji, zawierający zestawienie otrzymanych uwag lub propozycji, informacje o sposobie ich uwzględnienia oraz w uzasadnionych przypadkach, zestawienie własnych uzupełnień lub korekt, których potrzeba wprowadzenia wynika ze zgłoszonych uwag i propozycji użytkowników systemu lub jeżeli mają one charakter redakcyjny bądź pisarski, lub polegają na usunięciu oczywistej omyłki (dalej „korekta OSP”); (3) opracowuje nową wersję IRiESP albo karty aktualizacji, uwzględniającą w uzasadnionym zakresie zgłoszone uwagi i propozycje oraz ewentualne korekty OSP, zgodnie z informacjami przedstawionymi w raporcie z procesu konsultacji; (4) przedkłada Prezesowi URE do zatwierdzenia nową wersję IRiESP albo karty aktualizacji oraz przekazuje dokument wyjaśniający i raport z procesu konsultacji; (5) publikuje na stronie internetowej OSP komunikat o przedłożeniu Prezesowi URE nowej wersji IRiESP albo karty aktualizacji, dokument wyjaśniający i raport z procesu konsultacji. 7. Zmiany IRiESP wchodzą w życie w terminie określonym przez Prezesa URE w decyzji zatwierdzającej nową IRiESP albo kartę aktualizacji. 8. IRiESP albo kartę aktualizacji zatwierdzoną przez Prezesa URE, OSP publikuje na stronie internetowej OSP wraz z informacją o terminie wejścia w życie. OSP publikuje również na stronie internetowej OSP tekst ujednolicony obowiązującej IRiESP oraz udostępnia ten tekst do publicznego wglądu w swojej siedzibie. 1.4. Status i rola OSP 1. OSP, zgodnie z ustawą Prawo energetyczne, jest przedsiębiorstwem energetycznym zajmującym się przesyłaniem energii elektrycznej, odpowiedzialnym za ruch sieciowy w systemie przesyłowym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci przesyłowej, w tym połączeń z innymi systemami elektroenergetycznymi. 2. OSP wykonuje również określone ustawą Prawo energetyczne zadania OIRE, które obejmują w szczególności zarządzanie i administrowanie centralnym systemem informacji rynku energii oraz przetwarzanie zgromadzonych w centralnym systemie informacji rynku energii informacji rynku energii i innych informacji, do których jest uprawniony na potrzeby realizacji procesów rynku energii oraz współpracę OSP, działającego jako OIRE, z użytkownikami systemu i innymi podmiotami zobowiązanymi lub uprawionymi do korzystania z centralnego systemu informacji rynku energii. 3. Funkcję OSP na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej pełni spółka działająca pod firmą Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. (dalej „PSE S.A.”). 4. PSE S.A. zostały wyznaczone OSP na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej decyzją Prezesa URE nr DRE-4710-3(7)/2013/2014/4988/ZJ z dnia 16 czerwca 2014 r. 5. PSE S.A. posiadają koncesję na przesyłanie energii elektrycznej wydaną przez Prezesa URE decyzją nr PEE/272/4988/W/2/2004/MS z dnia 15 kwietnia 2004 r., z późn. zm. 6. Prezes URE decyzją nr DRE-4710-2(13)/2013/2014/4988/ZJ z dnia 4 czerwca 2014 r. przyznał PSE S.A. certyfikat spełniania kryteriów niezależności, określonych w art. 9d ust. 1a ustawy Prawo energetyczne. 7. Struktura organizacyjna PSE S.A. obejmuje: (1) jednostki organizacyjne PSE S.A. zlokalizowane w siedzibie PSE S.A., tj. w Konstancinie - Jeziornie pod adresem: ul. Warszawska 165; 05 - 520 Konstancin - Jeziorna; INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 15 z 255 28 lipca 2025 r. oraz wchodzące w skład wybranych jednostek organizacyjnych PSE S.A., zamiejscowe komórki organizacyjne działające odpowiednio na obszarach: centralnej, północnej, południowej, zachodniej i wschodniej Polski (dalej „ZKO OSP”), zlokalizowane odpowiednio w: Warszawie pod adresem: Al. Jerozolimskie 132; 02 - 305 Warszawa; Bydgoszczy pod adresem: ul. Marszałka Focha 16; 85 - 950 Bydgoszcz; Katowicach pod adresem: ul. Jordana 25; 40 - 056 Katowice; Poznaniu pod adresem: ul. Marcelińska 71; 60 - 354 Poznań; Radomiu pod adresem: ul. Żeromskiego 75; 26 - 600 Radom. Korespondencję, przekazywaną do ZKO OSP zgodnie z postanowieniami IRiESP należy kierować na PSE S.A. na wskazane wyżej adresy odpowiednio w Warszawie, Bydgoszczy, Katowicach, Poznaniu i Radomiu. (2) Centralną Jednostkę Inwestycyjną, zlokalizowaną pod adresem: Al. Jerozolimskie 132; 02 - 305 Warszawa. 8. Ze względu na lokalny charakter działania ZKO OSP, związany z usytuowaniem komórek organizacyjnych PSE S.A. w terenie oraz zważywszy na charakter i zakres relacji z użytkownikami systemu, w IRiESP został wyszczególniony zakres zadań realizowanych przez te komórki. 9. Podmioty zobowiązane do przestrzegania postanowień IRiESP mają obowiązek współpracować z odpowiednimi jednostkami organizacyjnymi PSE S.A., w tym ZKO OSP, o których mowa w pkt 7., w zakresie zadań wykonywanych przez te struktury, zgodnie z IRiESP. 10. Zakres odpowiedzialności, obowiązki i zadania OSP określają przepisy prawa krajowego, w szczególności przepisy ustawy Prawo energetyczne oraz wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych oraz przepisy prawa unijnego, w szczególności przepisy rozporządzenia 2019/943 i kodeksów sieci. 11. OSP, zgodnie z art. 9c ust. 2a ustawy Prawo energetyczne, ma obowiązek współpracować z OSD w utrzymywaniu odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa pracy sieci przesyłowej oraz technicznych rezerw zdolności dystrybucyjnych koordynowanej sieci 110 kV, przy czym na mocy art. 9c ust. 3a ustawy Prawo energetyczne, OSDn realizuje określone w ustawie Prawo energetyczne obowiązki w zakresie współpracy z OSP za pośrednictwem OSDp. 12. Współpraca pomiędzy OSP a OSD, w przypadku gdy OSDn realizuje swoje obowiązki w zakresie współpracy z OSP za pośrednictwem OSDp, z których siecią dystrybucyjną jest połączony, realizowana jest według poniższych zasad: (1) w przypadku gdy OSDn posiada bezpośrednie połączenia z siecią dystrybucyjną więcej niż jednego OSDp, współpraca z OSP jest realizowania przez tego OSDn za pośrednictwem OSDp, odpowiednio do obszaru sieci dystrybucyjnej OSDn i obszaru sieci dystrybucyjnej tych OSDp; (2) w przypadku gdy OSDn nie posiada bezpośrednich połączeń z siecią dystrybucyjną OSDp, to taki OSDn realizuje obowiązki w zakresie współpracy z OSP, za pośrednictwem OSDp, do którego sieci przyłączony jest podmiot, z którym połączona jest sieć OSDn, z uwzględnieniem postanowień pkt (1). INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 16 z 255 28 lipca 2025 r.