### 4. Wymagania Techniczne Dla Infrastruktury Pomocniczej 4.1. Wymagania techniczne dla układów pomiarowych energii elektrycznej 1. Wymagania techniczne dla układów pomiarowych dotyczą OSP, OSD w zakresie koordynowanej sieci 110 kV oraz podmiotów przyłączonych lub przyłączanych do sieci zamkniętej. 2. Układy pomiarowo - rozliczeniowe zainstalowane w sieci przesyłowej oraz stanowiące wyposażenie urządzeń, instalacji lub sieci podmiotów przyłączonych do sieci zamkniętej powinny spełniać wymagania określone w rozporządzeniu w sprawie systemu pomiarowego. 3. Układy pomiarowe bilansowo - kontrolne zainstalowane w sieci przesyłowej powinny umożliwiać bilansowanie obiektów i obszarów sieciowych w podziale na poszczególne poziomy napięć. Układy te powinny być w posiadaniu OSP i spełniać wymagania określone w rozporządzeniu w sprawie systemu pomiarowego, jak dla układów pomiarowo - rozliczeniowych kategorii odpowiedniej dla poziomu napięcia bilansowanego obiektu lub obszaru sieciowego, z wyłączeniem wymagania instalowania układów pomiarowo - rozliczeniowych rezerwowych. 4. Obciążenie po stronie wtórnej przekładników prądowych i napięciowych w układach pomiarowo - rozliczeniowych i pomiarowych bilansowo - kontrolnych powinno zawierać się w zakresie od 25% do 100% mocy znamionowych uzwojeń/rdzeni tych przekładników. 5. Współczynnik bezpieczeństwa przyrządu (FS; ang. factor security, rozumiany jako stosunek znamionowego prądu bezpiecznego przyrządu do znamionowego prądu pierwotnego, przy czym znamionowy prąd bezpieczny przyrządu określa się jako wartość skuteczną minimalnego prądu pierwotnego, przy którym błąd całkowity przekładnika prądowego do pomiarów jest równy lub większy niż 10% przy obciążeniu znamionowym) przekładników prądowych w układach pomiarowych powinien wynosić nie więcej niż 5. 6. Układy pomiarowo - rozliczeniowe powinny zapewniać możliwość podłączenia co najmniej dwóch kanałów transmisji danych, do systemu zdalnego odczytu OSP, spełniających wymagania określone w pkt 4.4. 15., z wyjątkiem układów, o których mowa w pkt 7. (7), (10) i (12), dla których wymagane jest zapewnienie możliwości podłączenia co najmniej jednego kanału transmisji danych. 7. Układy pomiarowo - rozliczeniowe powinny być zainstalowane: (1) w polach linii blokowych i w polach linii zasilających transformatory potrzeb ogólnych elektrowni przyłączonych do sieci NN oraz 110 kV; (2) po stronie 110 kV transformatorów NN/110 kV stanowiących miejsce przyłączenia urządzeń, instalacji lub sieci innych podmiotów; (3) w miejscach dostarczania energii elektrycznej, po stronie górnego napięcia transformatorów sieciowych lub w polach liniowych o napięciu 110 kV lub wyższym; (4) w miejscach przyłączenia MEE do sieci NN oraz 110 kV; (5) w polach liniowych o napięciu 110 kV lub wyższym, linii stanowiących połączenie KSE z systemami elektroenergetycznymi krajów sąsiednich; (6) w polach liniowych o napięciu 110 kV, linii stanowiących połączenia pomiędzy sieciami OSD; (7) na zaciskach generatorowych pojedynczych MWE świadczących usługi systemowe; (8) w miejscach w sieci na poziomie SN i nN zlokalizowanych w stacjach elektroenergetycznych NN/WN i NN/SN, w których jest realizowany pobór energii elektrycznej przez OSD od OSP, w celu zasilania potrzeb własnych OSD, związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, o ile obszar rynku bilansującego został rozszerzony o te miejsca; INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 110 z 255 28 lipca 2025 r. (9) w miejscach w sieci na poziomie SN i nN, w których jest realizowany pobór energii elektrycznej na potrzeby OSP związane z wykonywaną działalnością gospodarczą w zakresie przesyłania energii elektrycznej, w tym w stacjach elektroenergetycznych NN/WN i NN/SN, w których jest realizowany pobór energii elektrycznej przez OSP od OSD, o ile obszar rynku bilansującego został rozszerzony o te miejsca; (10) w miejscach w sieci na poziomie SN i nN, zlokalizowanych w stacjach elektroenergetycznych przyelektrownianych, w których jest realizowany pobór energii elektrycznej przez OSP od wytwórcy, o ile obszar rynku bilansującego został rozszerzony o te miejsca; (11) w miejscach określonych w przepisach odrębnych, w przypadku wytwórców, dla których wymagane jest potwierdzanie przez OSP ilości energii elektrycznej niezbędnej do posiadania uprawnień wynikających z systemów wsparcia w rozumieniu przepisów odrębnych; (12) w polach linii bezpośrednich, w sposób umożliwiający określenie ilości energii elektrycznej dostarczanej linią bezpośrednią. 8. Układy pomiarowo - rozliczeniowe podstawowe zainstalowane w miejscach, o których mowa w pkt 7. (1) - (5), (8) i (10), powinny być w posiadaniu OSP. Układy pomiarowo - rozliczeniowe podstawowe zainstalowane w miejscach, o których mowa w pkt 7. (9), w których jest realizowany pobór energii elektrycznej przez OSP z sieci OSD, powinny być w posiadaniu OSD. 9. OSP instaluje analizatory jakości energii elektrycznej w układach pomiarowo - rozliczeniowych podstawowych kategorii A, zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie systemu pomiarowego. 10. Analizatory jakości energii elektrycznej w układach pomiarowo - rozliczeniowych rezerwowych kategorii A instalują, przyłączeni do sieci NN oraz 110 kV: (1) właściciele PPM; (2) posiadacze MEE; (3) odbiorcy końcowi. 11. W przypadku pozostałych podmiotów przyłączonych do sieci NN oraz 110 kV, tj. innych niż podmioty, o których mowa w pkt 10., dopuszcza się instalację przez nich analizatorów jakości energii elektrycznej w układach pomiarowo - rozliczeniowych rezerwowych kategorii A, na własny użytek. 12. Szczegółowe wymagania dla układów pomiarowych będących własnością OSP i urządzeń wchodzących w skład tych układów, w tym wymagania dla analizatorów jakości energii elektrycznej, określają standardy techniczne OSP, publikowane na stronie internetowej OSP. 4.2. Wymagania techniczne dla systemów pomiarowo - rozliczeniowych 1. Wymagania techniczne dla systemów pomiarowo - rozliczeniowych dotyczą: (1) OSP; (2) podmiotów przyłączonych do sieci o napięciu 220 kV lub wyższym; (3) podmiotów przyłączonych do sieci o napięciu 110 kV, w przypadku gdy posiadają umowę przesyłania z OSP. 2. Systemy pomiarowo - rozliczeniowe powinny realizować funkcję: (1) pozyskiwania danych pomiarowych z systemów zdalnego odczytu danych pomiarowych; (2) udostępniania i pozyskiwania danych pomiarowych poprzez system WIRE. INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 111 z 255 28 lipca 2025 r. 3. Systemy zdalnego odczytu danych pomiarowych powinny realizować funkcję zdalnego odczytu danych: (1) z systemów automatycznej rejestracji danych; (2) z układów pomiarowych realizujących funkcję automatycznej rejestracji wielkości mierzonych, wyposażonych w porty komunikacyjne do zdalnej transmisji danych. 4. Funkcja zdalnego odczytu danych pomiarowych powinna zapewniać pozyskiwanie danych pomiarowych z układów pomiarowych poprzez kanały telekomunikacyjne spełniające wymagania określone w pkt 4.4. 15. 5. Dane pomiarowe powinny być pozyskiwane wraz ze statusami jakości danych nadawanymi przez liczniki energii elektrycznej lub przez systemy automatycznej rejestracji danych na potrzeby weryfikacji danych pomiarowych. 6. Funkcja udostępniania i pozyskiwania danych pomiarowych powinna zapewniać wymianę danych pomiarowych, w oparciu o które są wyznaczane ilości dostaw energii będących podstawą rozliczeń prowadzonych przez OSP. 7. Udostępniane dane pomiarowe powinny być wymieniane wraz ze statusami jakości danych. 8. Funkcja pozyskiwania danych z układów pomiarowo - rozliczeniowych powinna być realizowana dla: (1) układów pomiarowo - rozliczeniowych podstawowych, o których mowa w pkt 4.1. 7. (1) - (5), (8), (10) i (12), do systemu zdalnego odczytu danych pomiarowych OSP, a następnie do systemu pomiarowo - rozliczeniowego OSP; (2) układów pomiarowo - rozliczeniowych rezerwowych, o których mowa w pkt 4.1. 7. (1) - (5), (8) i (10), oraz podstawowych OSD, o których mowa w pkt 4.1. 7. (9), poprzez system WIRE do systemu pomiarowo - rozliczeniowego OSP; (3) układów pomiarowo - rozliczeniowych podstawowych oraz jeżeli występują, rezerwowych, o których mowa w pkt 4.1. 7. (7) i (11), do systemu zdalnego odczytu danych pomiarowych OSP, a następnie do systemu pomiarowo - rozliczeniowego OSP. 9. Systemy pomiarowo - rozliczeniowe w zakresie jakości energii elektrycznej powinny realizować funkcje: (1) pozyskiwania danych pomiarowych z systemu zdalnego odczytu danych pomiarowych z analizatorów jakości energii elektrycznej; (2) przetwarzania danych pomiarowych i wyznaczania wskaźników jakości energii elektrycznej; (3) udostępniania informacji o jakości energii elektrycznej. 4.3. Wymagania techniczne dla układów i urządzeń elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej 1. W odniesieniu do wymagań technicznych dla układów i urządzeń elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej (EAZ) mają zastosowanie postanowienia pkt 3.1. 1. - 4. 2. Wymagania ogólne w zakresie układów i urządzeń EAZ określa rozdział 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia systemowego. 3. Wymagania dla układów i urządzeń EAZ w sieciach NN i WN, w szczególności w zakresie: (1) pól linii NN i WN pracujących w sieci zamkniętej; (2) pól linii NN i WN służących do wyprowadzania mocy z MWE; (3) pól jednostronnie zasilanych linii NN i WN, niepracujących w sieci zamkniętej; INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 112 z 255 28 lipca 2025 r. (4) transformatorów o górnym napięciu NN i WN; (5) stacji pracujących w sieci zamkniętej z przyłączonymi MWE; (6) rozdzielni NN i WN; (7) MWE; (8) pól łączników szyn NN i WN; (9) łączy telekomunikacyjnych dla potrzeb EAZ; (10) rejestracji zakłóceń sieciowych, wykorzystywanej do wykonywania analiz przebiegu zakłóceń; (11) przekładników prądowych i napięciowych wykorzystywanych dla układów i urządzeń EAZ; określa rozdział 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia systemowego i stosuje się je z uwzględnieniem postanowień pkt 3. - 30. 4. Szczegółowe wymagania dla układów i urządzeń EAZ, w szczególności wymagane czasy ich działania, określają standardy techniczne OSP, publikowane na stronie internetowej OSP. 5. Ogólne wymagania techniczne dla układów i urządzeń EAZ pracujących w sieciach NN i WN określone w pkt 3.7. załącznika nr 1 do rozporządzenia systemowego, stosuje się uwzględniając, że: (1) łącza telekomunikacyjne, wymagane dla układów i urządzeń EAZ po stronie OSP, powinny być monitorowane z poziomu OSP w trybie on-line; (2) MWE powinny być wyposażone w synchronizatory umożliwiające synchronizację z siecią; (3) systemy sterowania i nadzoru pracy obiektów elektroenergetycznych, będące w posiadaniu OSD lub podmiotów przyłączonych do stacji o górnym napięciu NN lub WN, powinny być przystosowane do współpracy z systemem sterowania i nadzoru OSP; (4) zapewnia się wzajemne bezpieczeństwo obwodów wtórnych przez stosowanie: (a) elementów o odpowiedniej izolacji, (b) właściwej ochrony przeciwprzepięciowej, (c) wysokiej jakości osprzętu instalacyjnego, w tym zacisków, wtyków i złącz oraz narzędzi instalacyjnych, (d) urządzeń odpornych na zakłócenia (kompatybilność elektromagnetyczna) w obwodach wtórnych stacji, (e) układów i urządzeń EAZ oraz osprzętu instalacyjnego posiadających certyfikaty jakościowe, (f) w układach potrzeb własnych MWE, elementów oraz rozwiązań układowych odpowiednio wysokiej jakości; oraz zapewnienie przejrzystej architektury obwodów wtórnych i wykonywanie połączeń; (5) w zakresie zapewnienia redundancji łączy telekomunikacyjnych dla potrzeb EAZ, łącza wzajemnie się rezerwujące powinny pracować po dedykowanych i geograficznie odrębnych systemach telekomunikacyjnych zapewniających odpowiednie bezpieczeństwo i niezawodność łączy technologicznych, przy czym dla linii elektroenergetycznych WN będących własnością OSD, nieprzyłączonych bezpośrednio do stacji OSP, dopuszcza się stosowanie jednego łącza telekomunikacyjnego dla potrzeb EAZ; (6) w przypadku uszkodzenia jednego z układów lub urządzeń EAZ, przeznaczonych do zabezpieczenia elementu sieciowego w stacjach o górnym napięciu NN, uszkodzenie nie INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 113 z 255 28 lipca 2025 r. powinno skutkować odstawieniem tego elementu z ruchu, a jedynie stanowić podstawę do planowania czynności naprawczych; (7) w przypadku obiektów sieci zamkniętej będących własnością OSP, obwody sterownicze napięcia pomocniczego poszczególnych obwodów układów i urządzeń EAZ powinny być zasilane z różnych sekcji rozdzielni prądu stałego, współpracujących z oddzielnymi bateriami akumulatorowymi bez dopuszczenia stosowania pojedynczej baterii akumulatorowej. 6. Wymagania w zakresie funkcji zabezpieczeniowych i automatyk, dla układów i urządzeń EAZ w polu linii NN pracującej w sieci zamkniętej, określone w pkt 3.8. załącznika nr 1 do rozporządzenia systemowego, stosuje się uwzględniając, że pole linii NN wyposaża się w dwa redundantne, wielofunkcyjne urządzenia EAZ, które powinny pochodzić od różnych producentów oraz moduł wyłącznikowy, który powinien realizować funkcję kontroli napięcia dla 1 - fazowego cyklu SPZ. 7. Wymagania w zakresie funkcji zabezpieczeniowych i automatyk, dla układów i urządzeń EAZ w polu linii NN jednostronnie zasilanej niepracującej w sieci zamkniętej, określone w pkt 3.10. załącznika nr 1 do rozporządzenia systemowego, stosuje się odpowiednio, jak określone w pkt 6. 8. Wymagania w zakresie funkcji zabezpieczeniowych i automatyk, dla układów i urządzeń EAZ w polu linii WN pracującej w sieci zamkniętej, określone w pkt 3.9. załącznika nr 1 do rozporządzenia systemowego, stosuje się uwzględniając, że pole linii WN wyposaża się w: (1) wielofunkcyjne urządzenie EAZ, które powinno realizować następujące funkcje: (a) odległościową, umożliwiającą wyłączenia 3 - fazowe z pamięcią napięciową, blokadą od kołysań mocy, z funkcją chroniącą przy załączeniu na zwarcie oraz możliwością pracy współbieżnej funkcji odległościowych, (b) kontroli synchronizmu, (c) SPZ; (2) urządzenie EAZ realizujące funkcję odcinkową; (3) urządzenie EAZ realizujące funkcję zerowo-prądową kierunkową, w przypadku zastosowania urządzeń wymienionych w pkt (1) i (2), które może być zintegrowane w jednym z tych urządzeń. Dopuszcza się wymóg zastosowania innych funkcji zabezpieczeniowych i automatyk jeżeli z powodów systemowych jest to niezbędne. 9. Wymagania w zakresie funkcji zabezpieczeniowych i automatyk, dla układów i urządzeń EAZ w polu linii WN jednostronnie zasilanej nie pracującej w sieci zamkniętej, określone w pkt 3.10. załącznika nr 1 do rozporządzenia systemowego, stosuje się odpowiednio jak określone w pkt 8. 10. Wymagania w zakresie funkcji zabezpieczeniowych i automatyk, dla układów i urządzeń EAZ w polu linii NN służącej do wyprowadzania mocy z MWE, określone w pkt 3.11. załącznika nr 1 do rozporządzenia systemowego, stosuje się uwzględniając, że pola te wyposaża się w: (1) dwa redundantne wielofunkcyjne urządzenia EAZ, pochodzące od różnych producentów, przy wszystkich funkcjach zabezpieczeniowych tych linii działających na wyłączenie 3 ‑ fazowe, które powinny realizować co najmniej następujące funkcje: (a) zabezpieczeniową podstawową odcinkową, (b) zabezpieczeniową podstawową odległościową z pamięcią napięciową, blokadą od kołysań mocy, z funkcją chroniącą przy załączeniu na zwarcie oraz możliwością pracy współbieżnej funkcji odległościowych, (c) zerowo - prądową kierunkową, (d) nadnapięciową zerową dla synchronicznych MWE, INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 114 z 255 28 lipca 2025 r. (e) lokalizacji miejsca zwarcia; (2) moduł wyłącznikowy, który powinien realizować co najmniej funkcję kontroli synchronizmu, przy czym w przypadku PPM dopuszcza się stosowanie funkcji SPZ. 11. Wymagania w zakresie funkcji zabezpieczeniowych i automatyk, dla pola linii WN służącej do wyprowadzania mocy z MWE, określone w pkt 3.12. załącznika nr 1 do rozporządzenia systemowego, stosuje się uwzględniając, że pole linii WN służącej do wyprowadzania mocy z MWE powinno być wyposażone co najmniej: (1) w urządzenie EAZ realizujące następujące funkcje: (a) zabezpieczeniową podstawową odcinkową, (b) zerowo - prądową kierunkową; (2) w urządzenie EAZ realizujące następujące funkcje: (a) zabezpieczeniową podstawową odległościową z pamięcią napięciową, blokadą od kołysań mocy, z funkcją chroniącą przy załączeniu na zwarcie oraz możliwością pracy współbieżnej funkcji odległościowych, (b) kontroli synchronizmu; przy czym w przypadku PPM dopuszcza się stosowanie funkcji SPZ. 12. Wymagania w zakresie funkcji zabezpieczeniowych i automatyk, dla pól auto/transformatorów NN/NN i NN/WN, określone w rozdziale 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia systemowego, stosuje się uwzględniając, że pola auto/transformatorów NN/NN i NN/WN powinny być wyposażone: (1) dla strony górnego napięcia auto/transformatora - NN: (a) w urządzenie EAZ realizujące funkcję zabezpieczeniową podstawową różnicową działającą na wyłączenie wszystkich stron auto/transformatora oraz funkcję sygnalizacji przeciążenia auto/transformatora, (b) w urządzenie EAZ realizujące funkcję zabezpieczeniową odległościową z pamięcią napięciową, blokadą od kołysań mocy, z funkcją chroniącą przy załączeniu na zwarcie oraz realizujące funkcję zerowo - prądową kierunkową, (c) w moduł wyłącznikowy realizujący funkcję kontroli synchronizmu, (d) w urządzenie EAZ realizujące funkcję zabezpieczeniową zerowo - prądową, zainstalowaną w punkcie gwiazdowym transformatora (nie dotyczy autotransformatora); (2) dla strony dolnego napięcia auto/transformatora - NN lub WN: (a) w urządzenie EAZ realizujące funkcję zabezpieczeniową różnicową działającą na wyłączenie wszystkich stron auto/transformatora (urządzenie powinno pochodzić od innego producenta niż zastosowane po stronie górnego napięcia), (b) w urządzenie EAZ realizujące funkcję zabezpieczeniową odległościową z pamięcią napięciową, blokadą od kołysań mocy, z funkcją chroniącą przy załączeniu na zwarcie oraz realizujące funkcję zerowo-prądową kierunkową (w przypadku WN realizuje dodatkowo funkcję kontroli synchronizmu), (c) w urządzenie EAZ realizujące funkcję zabezpieczeniową zerowo-prądową zainstalowaną w punkcie gwiazdowym auto/transformatora, (d) w moduł wyłącznikowy realizujący funkcję kontroli synchronizmu (nie dotyczy strony dolnego napięcia na poziomie WN); (3) dla strony SN auto/transformatora: INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 115 z 255 28 lipca 2025 r. (a) w dwa redundantne wielofunkcyjne urządzenia EAZ, które powinny pochodzić od różnych producentów i powinny być wyposażone co najmniej w funkcje nadprądową oraz nadnapięciową zerową, (b) w układy automatycznej regulacji napięcia stanowiące nadrzędne układy regulacji napięcia OSP, współpracujące z układami regulacji napięcia i mocy biernej MWE oraz wykorzystujące możliwości regulacji napięcia transformatorów, autotransformatorów lub układów kompensacji mocy biernej (ARST). 13. W auto/transformatorach NN/NN i NN/WN oraz transformatorach o górnym napięciu WN, oprócz zapewnienia funkcji zabezpieczeniowych i automatyk określonych w rozdziale 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia systemowego, wykorzystuje się zabezpieczenia technologiczne, w tym: (1) dwustopniowy przekaźnik gazowo-przepływowy kadzi auto/transformatora (przekaźnik Buchholza); (2) jednostopniowy przekaźnik przepływowy pod obciążeniowego przełącznika zaczepów; (3) ciśnieniowe zawory bezpieczeństwa kadzi auto/transformatora; (4) ciśnieniowe zawory bezpieczeństwa przełącznika zaczepów; (5) zawór odcinający wypływ oleju z konserwatora; (6) czujniki temperatury oleju; (7) zabezpieczenie termiczne od temperatury uzwojeń (model cieplny). 14. Pola dławików NN i WN wyposaża się w dwa niezależne wielofunkcyjne urządzenia EAZ, pochodzące od różnych producentów, realizujące co najmniej następujące funkcje: (1) różnicową; (2) różnicową ziemnozwarciową; (3) nadprądową; (4) zerowo-prądową; (5) zerowo-prądową kierunkową. 15. Dla dławików olejowych NN i WN wykorzystuje się zabezpieczenia technologiczne, w tym: (1) dwustopniowy przekaźnik gazowo-przepływowy kadzi (przekaźnik Buchholza); (2) jednostopniowy przekaźnik przepływowy pod obciążeniowego przełącznika zaczepów (jeżeli występuje); (3) ciśnieniowe zawory bezpieczeństwa kadzi; (4) ciśnieniowe zawory bezpieczeństwa przełącznika zaczepów (jeżeli występuje); (5) zawór odcinający wypływ oleju z konserwatora; (6) czujniki temperatury oleju; (7) zabezpieczenie termiczne od temperatury uzwojeń (model cieplny). 16. Transformatory o górnym napięciu NN/SN i WN/SN w liniach promieniowych, powinny być wyposażone w szczególności w następujące układy i urządzenia EAZ: (1) zabezpieczenie różnicowe; (2) zabezpieczenie impedancyjne lub nadprądowe dwustopniowe po stronie górnego napięcia; (3) zabezpieczenie zerowo-prądowe po stronie górnego napięcia transformatora pracującego w układzie blokowym z linią; INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 116 z 255 28 lipca 2025 r. (4) zabezpieczenie nadprądowe dwustopniowe po stronie dolnego napięcia; (5) zabezpieczenia technologiczne. Zabezpieczenia, o których mowa w pkt (2) - (3) są instalowane w miejscu przyłączenia transformatora do sieci. 17. Pola łączników szyn powinny być wyposażone w układy i urządzenia EAZ odpowiednio do wyposażenia zastępowanych pól i umożliwiać realizację wszystkich funkcji zabezpieczeniowych (z wyłączeniem funkcji odcinkowej, w tym różnicowej), niezbędnych przy użyciu pola łącznika szyn do zastąpienia innego pola, w tym układ umożliwiający współpracę łącznika szyn z zabezpieczeniami technologicznymi transformatora oraz MWE. 18. Wszystkie pola łączników szyn w rozdzielniach będących własnością OSP, powinny umożliwiać pracę w trybie na rozcinanie połączonych szyn zbiorczych, działającą na wyłączenie 3 - fazowe własnego wyłącznika. 19. W rozdzielniach uznanych, zgodnie z art. 23 ust. 4 lit. e NC ER, za istotne dla procedur ujętych w planie odbudowy, OSP może wymagać zainstalowania synchronizatorów dla potrzeb odbudowy systemu. 20. Szyny zbiorcze rozdzielni NN i WN wyposaża się zgodnie z pkt 3.20. załącznika nr 1 do rozporządzenia systemowego uwzględniając, że wymóg tam określony, w przypadku szyn zbiorczych rozdzielni NN i WN będących własnością OSP, dotyczy wyposażenia szyn w dwa niezależne autonomiczne układy zabezpieczenia szyn zbiorczych. 21. Rozdzielnie NN i WN wyposaża się zgodnie z pkt 3.22. załącznika nr 1 do rozporządzenia systemowego uwzględniając, że wymóg tam określony, w przypadku rozdzielni NN i WN będących własnością OSP, dotyczy wyposażenia rozdzielni w dwa układy lokalnej rezerwy wyłącznikowej. 22. Dopuszcza się zintegrowanie układów, o których mowa w pkt 20. i 21., z zachowaniem niezależności układów wzajemnie się rezerwujących. 23. Rozdzielnie NN i WN wyposaża się zgodnie z pkt 3.26. załącznika nr 1 do rozporządzenia systemowego uwzględniając, że w zależności od układu pracy rozdzielni, wyposaża się je w układy zdalnego i lokalnego rezerwowania wyłączników. W przypadku działania EAZ, gdy nie zadziała wyłącznik, układy zdalnego rezerwowania wyłączników w polu linii NN i pole linii wyprowadzenia mocy z MWE, powinny przesłać sygnał na jej drugi koniec. W przypadku działania EAZ, gdy nie zadziała wyłącznik, układy lokalnego rezerwowania wyłączników powinny: (1) wyłączyć sekcję lub system szyn z niedziałającym wyłącznikiem; (2) w przypadku niezadziałania wyłącznika w polu auto/transformatora NN/NN i NN/WN - przesłać sygnał wyłączający transformator po stronie dolnego napięcia; (3) w polu łącznika szyn sprzęgającego systemy - wyłączyć obydwa systemy szyn połączone tym wyłącznikiem; Układy lokalnego rezerwowania wyłączników powinny także, gdy nie zadziała dowolny wyłącznik wyłączany przez układy i urządzenia EAZ, niezwłocznie powtórnie zrealizować próbę wyłączenia uszkodzonego wyłącznika. 24. Przesyłanie sygnałów od zabezpieczeń linii NN i WN powinno się odbywać w pierwszej kolejności z zachowaniem wysokiej niezawodności ich przekazywania i mieć priorytet, przy zachowaniu wysokiej niezawodności przekazywania sygnałów, szczególnie w przypadkach bezwarunkowego wyłączania drugiego końca linii. INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 117 z 255 28 lipca 2025 r. 25. Wymagania dotyczące rejestracji zakłóceń w rozdzielniach NN i WN określone w pkt 3.32. załącznika nr 1 do rozporządzenia systemowego, stosuje się uwzględniając, że: (1) eksportowanie zarejestrowanych zakłóceń odbywa się w formacie określonym przez OSP; (2) każde pole, w przypadku rozdzielni NN i WN będących własnością OSP, wyposaża się w niezależne urządzenie rejestrujące zakłócenia; (3) rejestrator zakłóceń sieciowych powinien być zainstalowany i skonfigurowany tak, aby umożliwić łatwy dostęp zarówno lokalnie, jak i zdalnie. 26. Parametry dla przekładników prądowych stosowanych w układach i urządzeniach EAZ, określone w pkt 3.36. załącznika nr 1 do rozporządzenia systemowego, stosuje się uwzględniając, że: (1) obowiązuje wymóg pięciu rdzeni w polach elementów sieci przesyłowej, w których rdzenie 3, 4 i 5 są rdzeniami zabezpieczeniowymi; (2) w przepustach transformatorów oraz dławików przewiduje się wykorzystywanie dla układów i urządzeń EAZ nie mniej niż dwóch rdzeni o odpowiednich parametrach; (3) w przewodach uziemiających punkt gwiazdowy transformatorów oraz dławików przewiduje się wykorzystanie dla układów i urządzeń EAZ nie mniej niż dwóch rdzeni o odpowiednich parametrach. 27. Parametry dla przekładników napięciowych stosowanych w układach i urządzeniach EAZ, określone w pkt 3.37. załącznika nr 1 do rozporządzenia systemowego, stosuje się uwzględniając, że dla sieci NN i WN powinno się stosować co najmniej cztery uzwojenia, przy czym jedno uzwojenie powinno być połączone w układ otwartego trójkąta. 28. Dobór przekładników napięciowych indukcyjnych i pojemnościowych oraz przekładników prądowych powinien zapewnić prawidłową współpracę z układami i urządzeniami EAZ w miejscu ich zainstalowania. 29. Wymagania dla wyłączników o napięciu NN i WN, określone w pkt 3.38. załącznika nr 1 do rozporządzenia systemowego, stosuje się uwzględniając, że powinny one umożliwiać realizację funkcji SPZ. 30. Uzgadnianie i zatwierdzanie nowoprojektowanych układów i urządzeń EAZ realizowane jest zgodnie z pkt 3.46. załącznika nr 1 do rozporządzenia systemowego uwzględniając, że nowoprojektowane układy i urządzenia EAZ powinny spełniać szczegółowe wymagania określone przez operatora systemu właściwego ze względu na miejsce przyłączenia. 4.4. Wymagania techniczne dla systemów telekomunikacyjnych 1. Wymagania techniczne dla systemów telekomunikacyjnych dotyczą obiektów sieci zamkniętej oraz urządzeń, instalacji lub sieci podmiotów przyłączonych do sieci zamkniętej. Sieci telekomunikacyjne OSP i OSD są sieciami niezależnymi i połączonymi w punktach styku. 2. Obiekty sieci zamkniętej oraz urządzenia, instalacje lub sieci podmiotów przyłączonych i przyłączanych do sieci zamkniętej powinny być wyposażone w urządzenia telemechaniki i telekomunikacji niezbędne do komunikacji z OSP lub OSD właściwym ze względu na miejsce przyłączenia, w zakresie funkcji: (1) łączności ruchowej z właściwym centrum dyspozytorskim; (2) łączności ruchowej wewnątrz obiektu, w zakresie uzależnionym od potrzeb obiektu; (3) nadawania i odbioru danych niezbędnych do planowania i zarządzania pracą KSE oraz do prowadzenia ruchu sieciowego, w tym sygnałów z/do układów telemechaniki w zakresie telesygnalizacji, telemetrii i telesterowania oraz teleregulacji; (4) transmisji sygnałów układów telezabezpieczeń i automatyk systemowych; INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 118 z 255 28 lipca 2025 r. (5) przesyłu danych pomiarowych do celów rozliczeniowych, a także informacji techniczno - handlowych. 3. Urządzenia, systemy teleinformatyczne oraz kanały telekomunikacyjne niezbędne do realizacji funkcji, o których mowa w pkt 2., powinny spełniać normy i wymagania jakościowe określone w warunkach przyłączenia i standardach technicznych właściwego operatora systemu. Wymagania jakościowe, mając na celu zapewnienie wymaganej pewności realizacji powyższych funkcji, powinny definiować poziom niezawodności łączy i zasady ich wzajemnego rezerwowania. 4. Urządzenia, systemy teleinformatyczne oraz kanały telekomunikacyjne, wykorzystywane do wymiany informacji w zakresie wskazanym w pkt 2., powinny zapewniać bezpieczeństwo danych, tj. ich poufność, integralność, dostępność oraz autentyczność, w rozumieniu ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa. 5. Systemy telekomunikacyjne i teleinformatyczne powinny być odporne na awarie sieci elektroenergetycznej i zapewniać ciągłość pracy przez co najmniej 8 godzin po wystąpieniu takiej awarii. Dla obiektów wskazanych w planie odbudowy, opracowanym na podstawie art. 23 NC ER, ciągłość pracy powinna wynosić co najmniej 24 godziny po wystąpieniu awarii. 6. Obiekty sieci zamkniętej oraz sieci podmiotów przyłączonych do sieci zamkniętej powinny być wyposażone w następujące systemy głosowej łączności dyspozytorskiej: (1) system łączności podstawowy i system łączności rezerwowy zapewniający komunikację z hierarchicznie odpowiednimi centrami dyspozytorskimi; (2) środki łączności z sąsiednimi obiektami oraz na ciągach restytucyjnych. 7. Do budowy podstawowego systemu łączności dyspozytorskiej należy wykorzystać dedykowany system łączności głosowej zainstalowany w obiekcie elektroenergetycznym wykorzystujący przeznaczone do tego celu sieci telekomunikacyjne operatorów systemu i jego użytkowników. W uzasadnionych przypadkach oraz dla obiektów o górnym napięciu 110 kV dopuszcza się stosowanie telefonów wyniesionych ze zdalnych lokalizacji operatorów systemu lub jego użytkowników. 8. Rezerwowy system łączności może wykorzystywać usługi i sieci telekomunikacyjne innych operatorów telekomunikacyjnych. 9. Centra dyspozytorskie OSP i OSD oraz SGU, wskazanych na podstawie art. 23 ust. 4 lit. c NC ER, powinny być wyposażone w następujące systemy łączności dyspozytorskiej: (1) system łączności podstawowy zapewniający komunikację z obiektami własnej sieci i hierarchicznie odpowiednimi centrami dyspozytorskimi; (2) system łączności rezerwowy zapewniający komunikację z obiektami własnej sieci i hierarchicznie odpowiednimi centrami dyspozytorskimi; (3) awaryjny środek łączności w postaci terminala telefonii satelitarnej. 10. Do budowy podstawowego i rezerwowego systemu łączności w centrum dyspozytorskim należy wykorzystać dedykowane, wzajemnie niezależne, systemy łączności głosowej zapewniające ciągłość pracy przez co najmniej 24 godziny po wystąpieniu awarii sieci elektroenergetycznej. Systemy te należy łączyć z hierarchicznie odpowiednimi centrami dyspozytorskimi, w oparciu o dedykowane sieci telekomunikacyjne, operatorów systemu i jego użytkowników, zapewniające ciągłość pracy przez co najmniej 24 godziny po wystąpieniu awarii sieci elektroenergetycznej. W uzasadnionych przypadkach system może wykorzystywać łącza w sieciach innych operatorów telekomunikacyjnych gwarantujące odporność na awarie sieci elektroenergetycznej i zapewniające ciągłość pracy przez co najmniej 24 godziny po wystąpieniu takiej awarii. 11. Wszystkie rozmowy dyspozytorskie związane z prowadzeniem ruchu sieciowego podlegają rejestracji u każdej ze stron. Wymagany okres przechowywania zarejestrowanych informacji nie może być krótszy niż 1 rok. INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 119 z 255 28 lipca 2025 r. 12. OSP ustala wymagania dla elementów sieci telekomunikacyjnej systemu łączności dyspozytorskiej w obiektach sieci przesyłowej w oparciu o przyjęte w OSP standardy techniczne. 13. Obiekty sieci zamkniętej oraz siedziby służb dyspozytorskich OSP i podmiotów przyłączanych do sieci zamkniętej powinny być wyposażone w urządzenia transmisji danych umożliwiające przesył informacji niezbędnych do zarządzania i kierowania ruchem urządzeń i podsystemów, zainstalowanych w obiektach sieciowych, w zakresie co najmniej opisanym w pkt 2. 14. Siedziby służb dyspozytorskich operatorów systemu powinny być wyposażone w systemy teleinformatyczne służące w szczególności do międzyoperatorskiej wymiany danych z wykorzystaniem protokołu ICCP. 15. Urządzenia telekomunikacyjne stosowane do przesyłu danych pomiarowych energii elektrycznej do systemów OSP powinny umożliwiać transmisję wielkości mierzonych przez układy pomiarowe poprzez wykorzystanie: (1) systemów transmisji danych realizujących łączność bezpośrednią (łącza stałe cyfrowe z wykorzystaniem traktów światłowodowych) OSP, OSD i podmiotów przyłączonych poprzez dołączenie portu komunikacyjnego układu pomiarowego lub systemu automatycznej rejestracji danych do portu komunikacyjnego systemu zdalnego odczytu danych pomiarowych; (2) kanałów transmisji danych w sieciach innych operatorów telekomunikacyjnych poprzez stałe powiązanie portu komunikacyjnego układu pomiarowego lub systemu automatycznej rejestracji danych z portem komunikacyjnym systemu zdalnego odczytu danych pomiarowych; (3) kanałów radiowych z wykorzystaniem dedykowanego punktu dostępu (APN; ang. access point name) w sieciach komórkowych realizujących emulowane powiązanie portów komunikacyjnych układu pomiarowego lub systemu automatycznej rejestracji danych i systemu zdalnego odczytu danych pomiarowych. W przypadku odczytu bezpośredniego przez OSP, kartę SIM dla dedykowanego OSP APN zapewnia OSP. 16. Dystrybucja sygnałów regulacji wtórnej do MWE odbywa się z wykorzystaniem protokołu ICCP, a w przypadku regulacji trójnej z wykorzystaniem protokołu ICCP lub poprzez system SOWE. Rodzaj stosowanego protokołu jest każdorazowo uzgadniany pomiędzy OSP a wytwórcą. INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 120 z 255 28 lipca 2025 r.