### 5. Dedykowane Systemy Teleinformatyczne Wykorzystywane Przez Osp 5.1. Postanowienia ogólne 1. OSP wykorzystuje następujące systemy teleinformatyczne i portale internetowe: (1) system wymiany informacji o rynku energii (system WIRE) - dedykowany do wymiany informacji w ramach rynku bilansującego; (2) system operatywnej współpracy z dostawcami usług bilansujących (system SOWE) - dedykowany do wymiany informacji ruchowych i planistycznych; (3) system nadzoru i zarządzania pracą KSE (system SCADA) - dedykowany do akwizycji danych dotyczących stanu pracy KSE i sterowania pracą KSE; (4) system automatycznej regulacji częstotliwości i mocy (system LFC) - dedykowany do zdalnej aktywacji zasobów w ramach usługi automatycznej regulacji wtórnej; (5) system pomiarowo - rozliczeniowy OSP (system SPR) - dedykowany do rozliczeń prowadzonych przez OSP; (6) portal partnera biznesowego (portal PPB) - poprzez który OSP zapewnia dostęp do: (a) portalu wymiany danych strukturalnych (portal PWDS) i portalu wymiany danych planistycznych (portal PWDP) - dedykowanych do wymiany danych strukturalnych i planistycznych wykorzystywanych w ramach planowania koordynacyjnego, (b) portalu rynku energii i usług (portal PREU) - dedykowanego do wymiany danych handlowych i technicznych, wymiany międzysystemowej oraz udostępniania zarchiwizowanych dokumentów obsługiwanych przez system WIRE, (c) portalu SOWE - dedykowanego do udostępniania zarchiwizowanych dokumentów, wymienianych za pomocą systemu SOWE, (d) portalu usług systemowych i działań interwencyjnych (portal PSDI) - dedykowanego do wymiany danych i informacji pomiędzy: (d1) OSP, OSDp i właścicielem redysponowanego zasobu, (d2) OSDp i OSP na potrzeby koordynacji korzystania przez OSD z usług systemowych niedotyczących częstotliwości i usług elastyczności, mających wpływ na pracę sieci przesyłowej lub koordynowanej sieci 110 kV, (e) portalu Wnioski OZE dla wytwórcy (portal WOZE) - dedykowanego do wymiany danych i informacji pomiędzy OSP, OSDp i właścicielem redysponowanego zasobu. 2. Wymogi stosowania, zainstalowania lub zapewnienia dostępu do wspierających działanie rynku bilansującego systemu WIRE, systemu SOWE, systemu LFC lub portalu PREU są określone w TCM - warunki dotyczące bilansowania, w tym w załączniku nr 2 i uzależnione od zakresu wymiany danych dotyczących jednostki bilansowej (JB) oraz jednostki grafikowej (JG). 3. Standardy wymiany danych stosowane w ramach systemów teleinformatycznych i portali internetowych, o których mowa w pkt 1. nie są elementem IRiESP. Powyższe standardy są opracowywane przez OSP i publikowane na stronie internetowej OSP. OSP może dokonać ich zmiany, przy czym w odniesieniu do standardów wymiany danych poprzez portal PWDS i PWDP każdorazowa ich zmian jest poprzedzona procesem konsultacji zgodnie z pkt 5.7.2. 4. Zaktualizowane standardy wymiany danych OSP publikuje na stronie internetowej OSP z wyprzedzeniem adekwatnym do zakresu wprowadzonych zmian, a w przypadku standardów wymiany danych poprzez portal PWDS i PWDP nie krótszym niż określony w pkt 5.7.2. 4 (3). INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 121 z 255 28 lipca 2025 r. 5.2. System wymiany informacji o rynku energii (system WIRE) 5.2.1. Zadania systemu WIRE 1. System WIRE jest dedykowany do wymiany informacji pomiędzy OSP a operatorami rynku, tj. podmiotami uprawnionymi do wymiany informacji z OSP i obejmuje wymianę informacji w zakresie: (1) zgłoszeń danych handlowych i technicznych; (2) zgłoszeń danych w ramach wymiany międzysystemowej; (3) przetwarzania danych pomiarowych; (4) udostępniania danych rozliczeniowych. 2. Szczegółowy opis i wymagania funkcjonalne systemu WIRE oraz wykaz dokumentów elektronicznych wymienianych poprzez system WIRE w poszczególnych procesach realizowanych na rynku bilansującym i ich szczegółowy zakres, zawierają standardy techniczne systemu WIRE, publikowane na stronie internetowej OSP. 5.2.2. Architektura systemu WIRE 1. Architektura systemu WIRE obejmuje: (1) moduł centralny systemu WIRE OSP; (2) moduły lokalne WIRE/UR operatorów rynku. 2. Wymiana informacji pomiędzy modułem centralnym systemu WIRE oraz modułami lokalnymi WIRE/UR odbywa się w topologii „gwiazdy”, tzn. komunikacja możliwa jest tylko pomiędzy serwerem centralnym systemu WIRE a serwerami lokalnymi WIRE/UR. 5.2.3. Struktura funkcjonalna i wymagania aplikacyjne systemu WIRE 1. Moduł centralny systemu WIRE, realizuje odbieranie i wysyłanie dokumentów z/do systemów informatycznych operatorów rynku z zachowaniem kontroli i zabezpieczeń przesyłanych danych. 2. Moduł centralny systemu WIRE zapewnia archiwizację wszystkich przesyłanych informacji oraz udostępnia archiwum dokumentów autoryzowanym reprezentantom operatora rynku lub partnera biznesowego, o którym mowa w pkt 5.7.1. 5. poprzez portal rynku energii i usług (portal PREU), o którym mowa w pkt 5.7.3. 3. Moduły lokalne WIRE/UR, umożliwiają dostęp do modułu centralnego systemu WIRE oraz wymianę danych z zachowaniem standardów określonych dla systemu WIRE w zakresie struktury dokumentów, zabezpieczeń i kontroli przesyłanych danych. 4. Centrum certyfikacji OSP (CCO) realizuje funkcje związane z zarządzaniem certyfikatami cyfrowymi wykorzystywanymi w systemie WIRE. Umożliwia także autoryzację certyfikatów menedżerów kolejek IBM MQ jednoznacznie identyfikujących serwery lokalne WIRE/UR. 5.2.4. Przyłączenie i akceptacja systemu WIRE/UR do systemu WIRE 1. Przyłączenie i akceptacja systemu WIRE/UR do systemu WIRE następuje po spełnieniu przez podmiot warunków określonych w instrukcji przyłączania i akceptacji systemu WIRE/UR do systemu WIRE, opracowanej przez OSP. 2. Instrukcja przyłączania i akceptacji systemu WIRE/UR do systemu WIRE ma zastosowanie w procesie uruchamiania systemów WIRE/UR operatorów rynku. Instrukcja obejmuje zagadnienia techniczne dotyczące współpracy systemów bezpieczeństwa i systemów wymiany informacji OSP i operatorów rynku. INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 122 z 255 28 lipca 2025 r. 3. Instrukcja przyłączania i akceptacji systemu WIRE/UR do systemu WIRE OSP publikowana jest na stronie internetowej OSP. 5.2.5. Wymagania dotyczące łączności i transmisji danych systemu WIRE 1. Wymiana danych powinna odbywać się za pomocą redundantnych łączy od operatora rynku do punktów styku sieci teletransmisji OSP. 2. Podsystem transmisji danych OSP zapewnia komunikację w protokole TCP/IP z każdym serwerem WIRE/UR i posiada stały adres IP, a także udostępnione porty komunikacyjne. 3. Każdy z podmiotów wykorzystujących komunikację IP poprzez sieć WAN OSP, zobowiązany jest zapewnić we własnym zakresie odpowiednią infrastrukturę telekomunikacyjną (urządzenia, okablowanie oraz dzierżawę łącz) umożliwiającą dowiązanie do sieci WAN OSP. 4. Podsystem transmisji danych u OSP zapewnia niezawodną i bezpieczną transmisję danych pomiędzy serwerami systemu WIRE poprzez wydzielenie podsieci transmisyjnej stosowanej wyłącznie dla potrzeb systemu WIRE. 5. Szczegółowe wymagania wobec sprzętu, oprogramowania narzędziowego i systemowego systemów WIRE/UR zawierają wymagania bezpieczeństwa dla systemów transmisji danych poprzez sieć WAN OSP, publikowane na stronie internetowej OSP. 5.2.6. Wymagania dotyczące protokołów i standardów systemu WIRE 1. Do komunikacji pomiędzy systemami WIRE/UR i WIRE wykorzystywany jest mechanizm szyfrowania i autoryzacji oparty na protokole TLS. 2. Przesyłanie i odbieranie dokumentów realizowane jest za pomocą narzędzi IBM MQ, natomiast dystrybucja dokumentów odbywa się z wykorzystaniem bibliotek JMS środowiska JAVA. 3. Ochrona komunikacji serwerów WIRE/UR i WIRE jest realizowana na poziomie kanału TLS IBM MQ. Zestawienie kanału TLS odbywa się z wykorzystaniem certyfikatów menedżerów kolejek IBM MQ, a także na podstawie nazwy kanału i adresu IP. 4. Zasady generowania certyfikatów menedżerów kolejek IBM MQ systemu WIRE/UR określają wymagania, o których mowa w pkt 6. 5. Dostęp do serwera modułu CCO realizowany jest poprzez szyfrowany kanał wykorzystujący technologię zdalnego dostępu (Remote Access) VPN wykorzystującą uwierzytelnianie wieloskładnikowe (MFA). 6. Szczegółową specyfikację rozwiązań technicznych dla systemów dopuszczonych do współpracy z systemem WIRE zawierają wymagania bezpieczeństwa dla systemów transmisji danych poprzez sieć WAN OSP, publikowane na stronie internetowej OSP. 7. Wymiana informacji w systemie WIRE odbywa się poprzez odpowiednie przygotowanie dokumentów elektronicznych, zgodnie z ustalonym formatem oraz sposobem zapisu w standardzie XML (ang. extensible markup language). Standard języka XML definiuje sposób opisu dokumentów, podstawowe typy danych oraz zasady tworzenia schematów dokumentów. 8. Szczegółowa specyfikacja dokumentów elektronicznych, funkcji systemów WIRE/UR oraz zbiór schematów dokumentów XML dla systemu WIRE określają standardy techniczne systemu WIRE, publikowane na stronie internetowej OSP. 5.3. System operatywnej współpracy z dostawcami usług bilansujących (system SOWE) 5.3.1. Zadania systemu SOWE 1. System SOWE jest dedykowany do wymiany informacji ruchowych i planistycznych pomiędzy służbami dyspozytorskimi OSP a służbami ruchowymi dostawców usług bilansujących. INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 123 z 255 28 lipca 2025 r. 2. Szczegółowy opis i wymagania funkcjonalne systemu SOWE zawierają standardy techniczne systemu SOWE, publikowane na stronie internetowej OSP. 5.3.2. Architektura systemu SOWE 1. System SOWE obejmuje dwa moduły: (1) moduł centralny systemu SOWE zlokalizowany u OSP; (2) moduły SOWE/EL DUB zarządzających JG. 2. Wymiana informacji pomiędzy modułem centralnym systemu SOWE oraz modułami SOWE/EL odbywa się w topologii „gwiazdy”, tzn. komunikacja możliwa jest tylko pomiędzy serwerem centralnym systemu SOWE a serwerami systemu SOWE/EL. 5.3.3. Struktura funkcjonalna i wymagania aplikacyjne systemu SOWE 1. Moduł centralny systemu SOWE, realizuje odbieranie i wysyłanie dokumentów z/do modułów systemu SOWE/EL z zachowaniem kontroli i zabezpieczeń przesyłanych danych. 2. Moduł centralny systemu SOWE zapewnia archiwizację wszystkich przesyłanych informacji oraz udostępnia archiwum dokumentów autoryzowanym reprezentantom DUB poprzez portal SOWE, o którym mowa w pkt 5.7.4. 3. Moduły SOWE/EL umożliwiają dostęp do modułu centralnego systemu SOWE oraz wymianę danych z zachowaniem standardów określonych dla systemu SOWE w zakresie struktury dokumentów, zabezpieczeń i kontroli przesyłanych danych. 4. Centrum certyfikacji OSP (CCO) realizuje funkcje związane z zarządzaniem certyfikatami cyfrowymi wykorzystywanymi w systemie SOWE. Umożliwia autoryzację certyfikatów menedżerów kolejek IBM MQ jednoznacznie identyfikujących serwery SOWE/EL. 5.3.4. Przyłączenie i akceptacja systemu SOWE/EL do systemu SOWE 1. Przyłączenie i akceptacja systemu SOWE/EL do systemu SOWE następuje po spełnieniu przez podmiot warunków określonych w instrukcji przyłączania i akceptacji systemu SOWE/EL do systemu SOWE, opracowanej przez OSP. 2. Instrukcja przyłączenia i akceptacji systemu SOWE/EL do systemu SOWE ma zastosowanie w procesie uruchamiania systemów informatycznych SOWE/EL zarządzającymi JG. Instrukcja obejmuje zagadnienia techniczne dotyczące współpracy systemów bezpieczeństwa i systemów wymiany informacji OSP i DUB. 3. Instrukcja przyłączenia i akceptacji systemu SOWE/EL do systemu SOWE publikowana jest na stronie internetowej OSP. 5.3.5. Wymagania dotyczące łączności i transmisji danych systemu SOWE 1. Wymiana danych odbywa się za pomocą redundantnych łączy od dostawcy usług bilansujących do punktów styku sieci teletransmisji OSP. 2. Podsystem transmisji danych OSP zapewnia komunikację w protokole TCP/IP z każdym serwerem SOWE/EL i posiada stały adres IP, a także udostępnione porty komunikacyjne. 3. Każdy z podmiotów wykorzystujących komunikację IP poprzez sieć WAN OSP, zobowiązany jest zapewnić we własnym zakresie odpowiednią infrastrukturę telekomunikacyjną (urządzenia, okablowanie oraz dzierżawę łącz) umożliwiającą dowiązanie do sieci WAN OSP. 4. Podsystem transmisji danych u OSP zapewnia niezawodną i bezpieczną transmisję danych pomiędzy elementami systemu SOWE poprzez wydzielenie podsieci transmisyjnej stosowanej wyłącznie dla potrzeb systemu SOWE. INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 124 z 255 28 lipca 2025 r. 5. Szczegółowe wymagania wobec sprzętu, oprogramowania narzędziowego i systemowego systemów SOWE/EL zawierają wymagania bezpieczeństwa dla systemów transmisji danych poprzez sieć WAN OSP publikowane na stronie internetowej OSP. 5.3.6. Wymagania dotyczące protokołów i standardów systemu SOWE 1. Do komunikacji pomiędzy systemami SOWE/EL i SOWE wykorzystywany jest mechanizm szyfrowania i autoryzacji oparty na protokole TLS. 2. Przesyłanie i odbieranie dokumentów realizowane jest za pomocą narzędzi IBM MQ, natomiast dystrybucja dokumentów odbywa się z wykorzystaniem bibliotek JMS środowiska JAVA. 3. Ochrona komunikacji serwerów SOWE/EL jest realizowana na poziomie kanału TLS IBM MQ. Zestawienie kanału TLS odbywa się z wykorzystaniem certyfikatów menedżerów kolejek IBM MQ, a także na podstawie nazwy kanału i adresu IP. 4. Zasady generowania certyfikatów dla menedżerów kolejek IBM MQ systemu SOWE/EL określają wymagania, o których mowa w pkt 6. 5. Dostęp do serwera modułu CCO realizowany jest poprzez szyfrowany kanał wykorzystujący technologię zdalnego dostępu (Remote Access) VPN wykorzystującą uwierzytelnianie wieloskładnikowe (MFA). 6. Szczegółową specyfikację rozwiązań technicznych dla systemów dopuszczonych do współpracy z systemem SOWE zawierają wymagania bezpieczeństwa dla systemów transmisji danych poprzez sieć WAN OSP, publikowane na stronie internetowej OSP. 7. Wymiana informacji w systemie SOWE odbywa się poprzez odpowiednie przygotowanie dokumentów elektronicznych, zgodnie z ustalonym formatem oraz sposobem zapisu w standardzie XML. Standard języka XML definiuje sposób opisu dokumentów, podstawowe typy danych oraz zasady tworzenia schematów dokumentów. 8. Szczegółowa specyfikacja dokumentów elektronicznych, funkcji systemów SOWE/EL oraz zbiór schematów dokumentów XML dla systemu SOWE określają standardy techniczne systemu SOWE publikowane na stronie internetowej OSP. 5.4. System nadzoru i zarządzania pracą KSE (system SCADA) 5.4.1. Zadania systemu SCADA OSP 1. System SCADA OSP jest systemem wspomagania dyspozytorskiego dedykowanym do prowadzenia ruchu i sterownia pracą KSE, w tym zdalnego sterowania obiektami KSE pozostającymi w dyspozycji OSP. W ramach systemu SCADA OSP są pozyskiwane, przetwarzane i udostępniane dane pomiarowe dotyczące pracy KSE, których zakres określono w pkt 12.4., a wymagania dotyczące jakości tych danych określono w pkt 12.5. 2. System SCADA OSP pozyskuje dane w trybie on-line z: (1) obiektów sieci elektroenergetycznej do centrów dyspozytorskich OSP; (2) systemów SCADA innych operatorów systemu, w tym OSD. 5.4.2. Architektura systemu SCADA OSP 1. System SCADA OSP obejmuje: (1) system centralny zlokalizowany w centrum dyspozytorskim KDM (system centralny KDM); (2) systemy obszarowe zlokalizowane w centrach dyspozytorskich ODM (systemy obszarowe ODM). INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 125 z 255 28 lipca 2025 r. 2. Wymiana informacji w ramach systemu SCADA OSP odbywa się pomiędzy systemem centralnym KDM a systemami obszarowymi ODM w topologii „gwiazdy”, tzn. komunikacja odbywa się wyłącznie pomiędzy systemem centralnym KDM a systemami obszarowymi ODM. 3. Wymiana informacji pomiędzy systemem SCADA OSP a systemami nadzorującymi pracę obiektów sieci elektroenergetycznej odbywa się pomiędzy: (1) systemem centralnym KDM; albo (2) systemami obszarowymi ODM; a systemami zlokalizowanymi w obiektach elektroenergetycznych. 4. Wymiana informacji pomiędzy systemem SCADA OSP a systemami SCADA OSD odbywa się pomiędzy systemami zlokalizowanymi w centrach dyspozytorskich ODM i KDM a systemami SCADA zlokalizowanymi w centrach dyspozytorskich OSD. 5. Wymiana informacji pomiędzy systemem SCADA OSP a systemami SCADA innych operatorów systemów przesyłowych odbywa się pomiędzy systemem centralnym KDM a systemami SCADA zlokalizowanymi w centrach dyspozytorskich innych operatorów. 6. System centralny KDM i systemy obszarowe ODM zawierają podsystem komunikacyjny służący do wymiany danych z innymi systemami SCADA w oparciu o sieć TCP/IP i protokół komunikacyjny ICCP. 5.4.3. Procedury przyłączeniowe systemów SCADA OSD 1. Przyłączenie systemów SCADA OSD do sieci WAN OSP następuje po spełnieniu przez OSD warunków określonych w procedurze przyłączania podmiotu do sieci WAN, którą OSP udostępnia zainteresowanym podmiotom. 2. Szczegółowe warunki przyłączenia systemu SCADA OSD są określane indywidualnie i przekazywane przez OSP każdemu OSD. 5.4.4. Wymagania dotyczące łączności i transmisji danych systemu SCADA 1. Pozyskiwanie danych z obiektów energetycznych odbywa się za pomocą łącza typu punkt - punkt lub poprzez wykorzystanie sieci teletransmisji OSP. 2. Wymiana danych pomiędzy OSP a OSD odbywa się za pomocą łącza podstawowego wykorzystującego sieć teletransmisji OSP, w tym mechanizmy sieciowe oparte na protokołach TCP/IP. 3. Podsystem transmisji danych u OSP zapewnia gwarantowaną komunikację w protokole TCP/IP pomiędzy każdym serwerem wchodzącym w skład systemu SCADA. 5.4.5. Wymagania dotyczące protokołów i standardów systemu SCADA 1. Pozyskiwanie danych z obiektów energetycznych odbywa się za pomocą protokołu IEC 60870- 5-104. Za zgodą OSP, dopuszcza się stosowanie protokołów DNP3 lub IEC 60870-5-101 pracujących na łączach szeregowych. 2. Do wymiany danych z systemami SCADA OSD jest stosowany protokół komunikacyjny ICCP/TASE.2. 3. System SCADA OSP umożliwia zestawienie połączenia z systemami zewnętrznymi poprzez dedykowany router dostępowy. Router wyposażony jest w funkcje ochrony przed nieautoryzowanym dostępem do serwerów systemu SCADA. INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 126 z 255 28 lipca 2025 r. 5.4.6. Wymagania dotyczące dokładności przetwarzania pomiarów wykorzystywanych w systemie SCADA 1. Wymagania dotyczące dokładności pomiarów wielkości elektrycznych wykorzystywanych przez system SCADA dotyczą: (1) zakresu dokładnego pomiaru, tzn. takiego zakresu pomiaru, w którym kompleksowa dokładność nie jest gorsza niż wynikająca z klasy dokładności określonej w pkt 4.; (2) kompleksowej dokładności pomiarów. 2. Kompleksowa dokładność pomiarów jest definiowana jako uchyb między wartościami źródłowymi (pierwotne wartości wielkości mierzonych) a uzyskanymi w miejscu przeznaczenia, wyrażony w procentach w odniesieniu do pełnego nominalnego zakresu wielkości mierzonych. 3. W odniesieniu do zakresu dokładnego pomiaru, dla wielkości elektrycznych pomiarowych wykorzystywanych przez system SCADA dla całego toru pomiarowego (przekładniki pomiarowe, przetworniki, tor transmisyjny), obowiązują: (1) dla pomiaru wartości prądu - wymaga się zapewnienia dokładnego pomiaru dla wartości od 0 do 150% prądu znamionowego (In), przy obciążeniu znamionowym przekładników; (2) dla pomiaru wartości napięcia - wymaga się zapewnienia dokładnego pomiaru dla wartości od 50% do 130% Un; (3) dla pomiaru mocy - wymaga się zapewnienia dokładnego pomiaru dla wartości od 0 do +150% Pn (niezależnie od kierunku przepływu mocy); (4) dla pomiaru częstotliwości - wymaga się zapewnienia dokładnego pomiaru dla wartości od 45 do 55 Hz. 4. W odniesieniu do kompleksowej dokładności pomiarów dla systemu SCADA wymaga się uzyskania klasy dokładności, zgodnie z zasadami określonymi w pkt 12.5. 1. - 3., przy zastrzeżeniu poniższych wymagań: (1) dla pomiaru wielkości obliczanych (w szczególności P, Q) - klasy 2,0; (2) dla częstotliwości - dokładności ±5 mHz. 5.5. System automatycznej regulacji częstotliwości i mocy (system LFC) 5.5.1. Zadania systemu LFC 1. Regulator centralny LFC realizuje proces automatycznej regulacji częstotliwości i mocy wymiany międzysystemowej, poprzez minimalizację wielkości uchybu regulacji (E) wyznaczanej zgodnie ze wzorem: 𝐸 = ∆𝑃 + 𝑘 ∙ ∆𝑓 gdzie: ∆𝑃  różnica zadanej i rzeczywistej wymiany międzysystemowej na regulowanym przekroju 𝑘  mocowy równoważnik częstotliwości równy ilorazowi nadmiaru lub deficytu mocy w regulowanym obszarze do różnicy częstotliwości ∆f wywołanej tą zmianą mocy ∆𝑓  różnica zadanej i rzeczywistej częstotliwości w KSE INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 127 z 255 28 lipca 2025 r. 2. Regulator centralny LFC działa w oparciu o pomiary częstotliwości oraz mocy czynnej w uzgodnionych punktach pomiarowych na liniach wymiany międzysystemowej. 3. Wyznaczone przez regulator centralny LFC wielkości uchybu regulacji (E) są korygowane w ramach platformy International Grid Control Cooperation (IGCC) w czasie rzeczywistym. Na podstawie skorygowanego uchybu regulacji, regulator centralny LFC generuje sygnały sterujące, które następnie są przekazywane zasobom uczestniczącym w regulacji. 4. Regulator centralny LFC realizuje następujące zadania: (1) przesyłanie sygnału sterującego stanu regulacji pierwotnej (FCR) oraz automatycznej i manualnej regulacji wtórnej (FRR); (2) wyliczanie i przesyłanie sygnału sterującego aktywacji FRR (mocy zadanej automatycznej i manualnej regulacji wtórnej); (3) zadawanie obciążenia bazowego; (4) pozyskiwanie danych o: (a) bieżącej częstotliwości w KSE i saldzie wymiany międzysystemowej, (b) planie generacji i saldzie wymiany międzysystemowej. 5.5.2. Architektura i struktura funkcjonalna systemu LFC 1. System LFC, działający w oparciu o regulator centralny LFC, składa się z następujących podsystemów: (1) modułu regulatora centralnego LFC, który wylicza uchyb regulacyjny KSE oraz na tej podstawie wyznacza i rozsyła sygnały aktywujące rezerwy mocy; (2) podsystemu pomiarowo - komunikacyjnego, służącego do pozyskiwania i akwizycji danych opisujących bieżące saldo wymiany międzysystemowej i częstotliwość; (3) modułu monitorowania parametrów pracy JG (moduł SMPP); (4) podsystemu komunikacyjnego dystrybucji sygnałów sterujących z wykorzystaniem protokołu ICCP; (5) węzłów zewnętrznych (WZ LFC) wraz z przyłączonymi do nich zasobami, współpracujących z węzłem centralnym (WC LFC). Wyróżnia się węzły lokalne (WL LFC), zlokalizowane w zakładach wytwarzania energii (ZWE) oraz węzły wyniesione (WW LFC), nieprzypisane do danego ZWE (WL LFC oraz WW LFC zapewniają jednakową funkcjonalność). 2. Moduł monitorowania parametrów pracy JG (moduł SMPP), zintegrowany z regulatorem centralnym LFC, dedykowany jest do: (1) oceny pracy JG w ramach systemu LFC; (2) przekazywania informacji o stanie JG na potrzeby prowadzenia ruchu KSE; (3) monitorowania parametrów pracy JG w czasie rzeczywistym na potrzeby prowadzenia bieżącej automatycznej regulacji częstotliwości i mocy przez regulator centralny LFC. 3. Do modułu SMPP, w relacji pomiędzy JG a WC LFC, z układów automatyki obiektowej przesyłane są do OSP, automatycznie, w czasie rzeczywistym sygnały na potrzeby monitorowania regulacyjnej pracy zasobów. 4. Wymiana danych w ramach systemu LFC odbywa się w oparciu o mechanizmy sieciowe z wykorzystaniem protokołu TCP/IP. INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 128 z 255 28 lipca 2025 r. 5. Wymiana informacji pomiędzy WC LFC a WZ LFC odbywa się w topologii „gwiazdy”, tj. komunikacja możliwa jest tylko pomiędzy WC LFC zlokalizowanym po stronie OSP a WZ LFC zlokalizowanymi po stronie użytkowników systemu. 6. Podsystem transmisji danych w ramach systemu LFC pomiędzy WC LFC a WZ LFC powinien zapewnić niezawodną i bezpieczną transmisję danych pomiędzy serwerami systemu LFC, poprzez wydzielenie podsieci transmisyjnej stosowanej wyłącznie dla potrzeb systemu LFC. Węzły systemu zawierają podsystem komunikacyjny służący do wymiany danych w oparciu o sieć WAN OSP. 7. Podsystem transmisji danych pomiędzy WZ LFC OSP a przyłączoną do niego JG powinien zapewniać niezawodną i bezpieczną transmisję danych, zgodnie z wymaganiami określonymi w standardach systemu LFC. 8. Konfiguracja systemu LFC i jego podsystemów zapewnia redundancję jego elementów w celu uzyskania niezawodności pracy centralnego systemu automatycznej regulacji częstotliwości i mocy. Niezależnie od redundancji WC LFC, wymaga się redundancji podsystemów WZ LFC. 5.5.3. Procedury przyłączeniowe systemu LFC 1. Sposób i tryb przyłączania WZ LFC do WC LFC określa procedura przyłączania WZ LFC do WC LFC publikowana na stronie internetowej OSP. 2. Do WL LFC dopuszcza się przyłączanie innych zasobów spoza ZWE lub instalacji odbiorczej, przy czym OSP określa w standardach systemu LFC limity ilościowe i mocowe dla zasobów niebędących JWCD, w celu minimalizacji ryzyka utraty dostępu do rezerw mocy. 3. Dla WW LFC mają zastosowanie następujące ograniczenia techniczne i organizacyjne: (1) WW LFC powinien być zlokalizowany na terenie Polski; (2) infrastruktura teleinformatyczna WW LFC w zakresie dostępu do sieci WAN OSP powinna spełniać obowiązujące wymagania i standardy cyberbezpieczeństwa OSP; (3) infrastruktura techniczna pojedynczego WW LFC powinna zostać zlokalizowana w jednej fizycznej lokalizacji; (4) w obrębie jednej fizycznej lokalizacji nie powinno zostać zlokalizowanych więcej niż jeden WW LFC; (5) OSP określa w standardach systemu LFC, limity ilościowe i mocowe zasobów przyłączonych do WW LFC w celu minimalizacji ryzyka utraty dostępu do rezerw mocy, biorąc pod uwagę ilość rezerw mocy pozyskiwanych z JWCD oraz pozostałych zasobów; (6) do WW LFC mogą być przyłączane zasoby nie posiadające statusu JWCD, przy czym to ograniczenie nie ma zastosowania dla PPM typu FW lub PV posiadających status JWCD, nie zakwalifikowanych do świadczenia rezerwy utrzymania częstotliwości (FCR), rezerwy odbudowy częstotliwości z aktywacją automatyczną (aFRR) lub rezerwy odbudowy częstotliwości z aktywacją nieautomatyczną typu bezpośredniego (mFRRd). 4. Przyłączanie zasobu i WZ LFC do systemu LFC odbywa się po potwierdzeniu zgodności zaimplementowanych zmian w ramach testów funkcjonalnych i komunikacyjnych, zgodnie z procedurą, o której mowa w pkt 1. 5.5.4. Wymagania techniczne dla systemu LFC 1. Wymagania techniczne dla systemu LFC dla poszczególnych rodzajów zasobów tworzących JG określono w standardach systemu LFC zawierających w szczególności: (1) wymagania w zakresie infrastruktury telekomunikacyjnej; (2) zakres pozyskiwanych danych z JG; INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 129 z 255 28 lipca 2025 r. (3) zakres sygnałów sterujących przesyłanych z WC LFC do JG. 2. Standardy systemu LFC są opracowywane przez OSP i publikowane na stronie internetowej OSP. 3. Szczegółowe parametry konfiguracyjne WZ LFC są określane i przekazywane przez OSP indywidualnie dla każdego WZ LFC w zależności od przyłączanych zasobów. 4. W przypadku wprowadzenia przez OSP zmian w standardach systemu LFC, użytkownik systemu powinien dostosować JG lub WZ LFC oraz potwierdzić zaimplementowanie zmian, w trybie i na warunkach określonych w procedurze przyłączania WZ LFC do WC LFC. 5.6. System pomiarowo - rozliczeniowy OSP (system SPR) 5.6.1. Zadania systemu SPR 1. System SPR jest dedykowany do wyznaczania ilości dostaw energii elektrycznej na potrzeby rozliczeń prowadzonych przez OSP. 2. System SPR realizuje funkcję gromadzenia, przetwarzania i udostępniania danych pomiarowych i pomiarowo - rozliczeniowych. 3. W procesie przeliczania danych, system SPR przetwarza dane pomiarowe pochodzące z układów pomiarowo - rozliczeniowych i dane pomiarowo - rozliczeniowe reprezentujące dostawy energii we fragmentach sieci dystrybucyjnej nieobjętej podstawowym lub rozszerzonym obszarem rynku bilansującego wyznaczane przez OSD oraz wykorzystuje algorytmy agregacji i wyznaczania dostaw energii elektrycznej. 4. Produktem uzyskanym w wyniku realizacji procesu przetwarzania danych pomiarowych i pomiarowo - rozliczeniowych przez system SPR są wyznaczone ilości dostaw energii elektrycznej. 5.6.2. Struktura funkcjonalna systemu SPR 1. Dane pomiarowe i pomiarowo - rozliczeniowe gromadzone w systemie SPR pochodzą z systemu zdalnego odczytu danych pomiarowych OSP, z systemów OSD przeznaczonych do wyznaczania danych pomiarowo - rozliczeniowych reprezentujących dostawy energii we fragmentach sieci dystrybucyjnej nie objętej podstawowym lub rozszerzonym obszarem rynku bilansującego oraz z systemów informatycznych podmiotów rynku wykorzystywanych do gromadzenia i udostępniania danych pomiarowych nazywanych lokalnymi systemami pomiarowo - rozliczeniowymi (dalej „systemy LSPR”). 2. Dane pomiarowe pozyskiwane do systemu zdalnego odczytu danych pomiarowych pochodzą bezpośrednio z układów pomiarowych energii elektrycznej lub z systemów automatycznej rejestracji danych, umożliwiających dostęp do wielkości rejestrowanych przez układy pomiarowe. 3. Pozyskiwanie danych z systemów LSPR oraz systemów OSD do systemu SPR oraz udostępnianie danych pomiarowych z systemu SPR do systemów LSPR jest realizowane poprzez system WIRE. 5.6.3. Procedury systemu SPR 1. Proces przetwarzania danych realizowany przez system SPR odbywa się w oparciu o jednolite zasady kodowania fizycznych rejestrów pomiarowych oraz miejsc dostarczania energii rynku bilansującego reprezentujących dostawy energii we fragmentach sieci dystrybucyjnej nieobjętej podstawowym lub rozszerzonym obszarem rynku bilansującego (FDMB), publikowane na stronie internetowej OSP. 2. Zasady wymiany danych pomiarowych i pomiarowo - rozliczeniowych przy wykorzystaniu systemu SPR są określone w TCM - warunki dotyczące bilansowania. INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 130 z 255 28 lipca 2025 r. 5.7. Portale wykorzystywane do wymiany informacji 5.7.1. Portal partnera biznesowego (portal PPB) 1. Portal PPB jest serwisem internetowym utrzymywanym, administrowanym i udostępnianym przez OSP, zgodnie z ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną, na warunkach określonych przez OSP na podstawie tej ustawy w regulaminie świadczenia usług drogą elektroniczną w ramach portalu PPB (dalej „regulamin portalu PPB”). 2. Portal PPB i regulamin portalu PPB są udostępniane pod adresem strony internetowej OSP. 3. Poprzez portal PPB użytkownicy systemu mają dostęp do: (1) portalu wymiany danych strukturalnych (portal PWDS); (2) portalu wymiany danych planistycznych (portal PWDP); (3) portalu rynku energii i usług (portal PREU); (4) portalu SOWE; (5) portalu usług systemowych i działań interwencyjnych (portal PSDI); (6) portalu Wnioski OZE dla wytwórcy (portal WOZE). 4. Dostęp do wyżej wymienionych narzędzi informatycznych realizowany jest poprzez Internet z wykorzystaniem protokołów komunikacyjnych chroniących integralność i poufność danych. 5. Korzystanie z narzędzi informatycznych wskazanych w pkt 3. wymaga od podmiotów uczestniczących w wymianie danych z OSP, zarejestrowania się jako partner biznesowy i uzyskania identyfikatora partnera biznesowego, zgodnie z regulaminem portalu PPB. 5.7.2. Portal wymiany danych strukturalnych (portal PWDS) i planistycznych (portal PWDP) 1. Do wymiany danych strukturalnych i planistycznych pomiędzy podmiotami uczestniczącymi w wymianie danych z OSP służą: (1) portal wymiany danych strukturalnych (portal PWDS); (2) portal wymiany danych planistycznych (portal PWDP). 2. Wymiana danych strukturalnych i planistycznych poprzez portal PWDS i PWDP realizowana jest pomiędzy służbami dyspozytorskimi OSDp i służbami ruchowymi zarządzającymi MWE, MEE lub IO, w przypadku gdy IO tworzy JG, a OSP. 3. OSP publikuje na stronie internetowej OSP standardy wymiany danych, w tym specyfikację techniczną dokumentów elektronicznych, opracowanych w wykonaniu obowiązku wynikającego z art. 40 ust. 7 SO GL. 4. Każdorazowa zmiana standardów wymiany danych obejmująca zakres, format lub sposób wymiany danych jest poprzedzona procesem konsultacji z OSDp, w ramach którego OSP: (1) publikuje na stronie internetowej OSP propozycję aktualizacji lub nowych standardów wymiany danych strukturalnych i planistycznych wraz z komunikatem informującym o: (a) zakresie zmian i planowanej dacie ich wdrożenia, (b) terminie i sposobie zgłaszania uwag; (2) dokonuje analizy otrzymanych uwag i uwzględnia je w uzasadnionym zakresie; (3) publikuje na stronie internetowej OSP z wyprzedzeniem odpowiednim do zakresu wprowadzanych zmian, nie krótszym niż 30 dni przed datą ich wdrażania, zaktualizowane lub nowe standardy wymiany danych strukturalnych i planistycznych, opracowane po procesie konsultacji wraz z: INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 131 z 255 28 lipca 2025 r. (a) wykazem zmian wprowadzonych w stosunku do wersji przekazanej do konsultacji, (b) informacją o dacie ich wdrożenia. 5. Korzystanie z portali PWDS i PWDP wymaga od podmiotów uczestniczących w wymianie danych z OSP uzyskania dostępu do aplikacji dostarczanych przez OSP w ramach portalu PPB, o którym mowa w pkt 5.7.1. 6. Wymiana danych strukturalnych i planistycznych w oparciu o portale PWDP i PWDS wdrażana jest etapowo. Publikacja, o której mowa w pkt 4. (3), w przypadku uruchamiania kolejnych etapów będzie realizowana z co najmniej 90 - dniowym wyprzedzeniem, w stosunku do daty wdrażania zmian w danym etapie. 7. Do czasu uruchomienia portalu PWDS, wymiana danych strukturalnych pomiędzy OSP a OSDp, o których mowa w TCM - zakres wymienianych danych oraz w pkt 12.2., nieobjętych standardami wymiany danych strukturalnych, odbywa się zgodnie z dedykowaną, opracowaną we współpracy z OSDp, procedurą współpracy OSP z OSD w zakresie wymiany danych. 5.7.3. Portal rynku energii i usług (portal PREU) 1. Portal PREU jest dedykowany do wymiany danych handlowych i technicznych, wymiany międzysystemowej oraz udostępniania zarchiwizowanych dokumentów obsługiwanych przez system WIRE. 2. Portal PREU jest dedykowany także do udostępniania partnerowi biznesowemu, o którym mowa w pkt 5.7.1. 5. informacji dotyczących usług systemowych. 3. Wykaz dokumentów elektronicznych wymienianych poprzez portal PREU w poszczególnych procesach realizowanych na rynku bilansującym i ich szczegółowy zakres zawierają standardy techniczne systemu WIRE publikowane na stronie internetowej OSP. 4. Portal PREU jest udostępniany dedykowanym reprezentantom operatorów rynku lub partnerom biznesowym. 5. Dostęp do portalu PREU jest realizowany poprzez przeglądarkę internetową, z wykorzystaniem portalu PPB, o którym mowa w pkt 5.7.1. 6. Dostęp do portalu PREU określa regulamin świadczenia usług drogą elektroniczną w ramach portalu PPB, publikowany na stronie internetowej OSP. 5.7.4. Portal SOWE 1. Portal SOWE jest udostępniany dedykowanym reprezentantom dostawców usług bilansujących do przeglądania zarchiwizowanych dokumentów, wymienianych za pomocą systemu SOWE. 2. Dostęp do portalu SOWE realizowany jest poprzez przeglądarkę internetową, z wykorzystaniem portalu PPB, o którym mowa w pkt 5.7.1. 3. Dostęp do portalu SOWE określa regulamin świadczenia usług drogą elektroniczną w ramach portalu PPB, publikowany na stronie internetowej OSP. INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI PRZESYŁOWEJ obowiązuje od dnia strona 132 z 255 28 lipca 2025 r.