#### Artykuł 17 Wymogi dotyczące synchronicznych modułów wytwarzania energii typu B 1. Synchroniczne moduły wytwarzania energii typu B muszą spełniać wymogi wymienione w art. 13 z wyjątkiem ust. 2 lit. b) i w art. 14. 2. Synchroniczne moduły wytwarzania energii typu B muszą spełniać następujące dodatkowe wymogi dotyczące stabilnego poziomu napięcia: a) w odniesieniu do zdolności do generacji mocy biernej właściwy operator systemu ma prawo do określenia zdolności modułu wytwarzania energii do zapewnienia mocy biernej; b) w odniesieniu do układu regulacji napięcia synchroniczny moduł wytwarzania energii musi być wyposażony w stały automatyczny układ regulacji wzbudzenia, który może zapewniać stałe napięcie na zaciskach prądnicy przy możliwości wyboru nastawy bez braku stabilności w całym zakresie pracy synchronicznego modułu wytwarzania energii. 3. Odnośnie do odporności synchroniczne moduły wytwarzania energii typu B muszą mieć zdolność do zapewnienia pozakłóceniowego odtwarzania mocy czynnej. Właściwy OSP określa wielkość i czas odtwarzania mocy czynnej B. #### Artykuł 18 Wymogi dotyczące synchronicznych modułów wytwarzania energii typu C 1. Synchroniczne moduły wytwarzania energii typu C muszą spełniać wymogi określone w artykułach 13, 14, 15 i 17, z wyjątkiem art. 13 ust. 2 lit. b) i art. 13 ust. 6, art. 14 ust. 2 i art. 17 ust. 2 lit. a). 2. Synchroniczne moduły wytwarzania energii typu C muszą spełniać następujące dodatkowe wymogi dotyczące stabilnego poziomu napięcia: a) w odniesieniu do zdolności do generacji mocy biernej, właściwy operator systemu może określić uzupełniającą moc bierną, która musi być zapewniona, jeżeli punkt przyłączenia synchronicznego modułu wytwarzania energii nie znajduje się na zaciskach wysokiego napięcia transformatora blokowego doprowadzającego do poziomu napięcia punktu przyłączenia, ani na zaciskach prądnicy, w przypadku gdy nie występuje transformator blokowy. Taka uzupełniająca moc bierna musi kompensować zapotrzebowanie na moc bierną linii wysokiego napięcia lub kabla pomiędzy zaciskami wysokiego napięcia transformatora blokowego synchronicznego modułu wytwarzania energii lub zaciskami jego prądnicy, w przypadku gdy nie występuje transformator blokowy, a punktem przyłączenia i musi zostać zapewniona przez odpowiedzialnego właściciela danej linii lub kabla; b) w odniesieniu do zdolności do generacji mocy biernej przy mocy maksymalnej: (i) właściwy operator systemu w porozumieniu z właściwym OSP określa wymogi dotyczące zdolności do zapewnienia generacji mocy biernej w funkcji zmieniającego się napięcia. W tym celu właściwy operator systemu musi określić profil U-Q/Pmax w granicach, w których synchroniczny moduł wytwarzania energii musi mieć zdolność do dostarczania mocy biernej przy mocy maksymalnej. Określony profil U-Q/Pmax może mieć dowolny kształt pod warunkiem uwzględnienia ewentualnych kosztów realizacji zdolności do zapewnienia produkcji mocy biernej przy wysokich wartościach napięcia i zużycia mocy biernej przy niskich wartościach napięcia; (ii) profil U-Q/Pmax musi zostać określony przez właściwego operatora systemu w porozumieniu z właściwym OSP, zgodnie z poniższymi zasadami: — profil U-Q/Pmax nie może przekraczać obwiedni profilu U-Q/Pmax przedstawionej jako obwiednia wewnętrzna na rys. 7, — wymiary obwiedni profilu U-Q/Pmax (zakres Q/Pmax i zakres napięcia) muszą się mieścić w zakresie określonym dla każdego obszaru synchronicznego w tabeli 8 oraz — położenie obwiedni profilu U-Q/Pmax musi się mieścić w granicach stałej obwiedni zewnętrznej przedstawionej na rys. 7. Rysunek 7 Profil U-Q/Pmax synchronicznego modułu wytwarzania energii Na wykresie przedstawiono granice profilu U-Q/Pmax z podziałem na wartości napięcia w punkcie przyłączenia, wyrażane jako stosunek jego rzeczywistej wartości i napięcia referencyjnego 1 pu, w porównaniu ze stosunkiem mocy biernej (Q) do mocy maksymalnej (Pmax). Położenie, wielkość i kształt obwiedni wewnętrznej są orientacyjne. Tabela 8 Parametry obwiedni wewnętrznej na rys. 7 Maksymalny zakres poziomu Obszar synchroniczny Maksymalny zakres Q/Pmax napięcia w stanie ustalonym w jednostkach względnych Europa kontynentalna 0,95 0,225 Nordycki 0,95 0,150 Maksymalny zakres poziomu Obszar synchroniczny Maksymalny zakres Q/Pmax napięcia w stanie ustalonym w jednostkach względnych Wielka Brytania 0,95 0,225 Irlandia i Irlandia Północna 1,08 0,218 Bałtycki 1,0 0,220 (iii) wymóg dotyczący zdolności do zapewnienia generacji mocy biernej ma zastosowanie w punkcie przyłączenia. W przypadku kształtów profili innych niż prostokątne zakresy napięcia przedstawiają najwyższą i najniższą wartość. Nie oczekuje się zatem, aby pełny zakres mocy biernej był dostępny dla wszystkich wartości napięcia w stanie ustalonym; (iv) synchroniczny moduł wytwarzania energii musi mieć zdolność do przechodzenia do dowolnego punktu pracy w granicach profilu U-Q/Pmax we właściwej skali czasowej odpowiadającej wartościom docelowym zadanym przez właściwego operatora systemu; c) w odniesieniu do zdolności do generacji mocy biernej poniżej mocy maksymalnej w trakcie pracy przy generowanej mocy czynnej poniżej mocy maksymalnej (P