#### Art. 51
1. Projektowanie, produkcja, import, budowa oraz eksploatacja
urządzeń, instalacji i sieci powinny zapewniać racjonalne i oszczędne zużycie paliw
lub energii przy zachowaniu:
1)    niezawodności współdziałania z siecią;
2)    bezpieczeństwa obsługi i otoczenia po spełnieniu wymagań ochrony środowiska;
3)    zgodności z wymaganiami odrębnych przepisów, a w szczególności przepisów:
prawa         budowlanego,     o ochronie      przeciwporażeniowej,   o ochronie
przeciwpożarowej, o dozorze technicznym, o ochronie dóbr kultury, o muzeach,
Polskich Norm wprowadzonych do obowiązkowego stosowania23) lub innych
przepisów       wynikających        z technologii      wytwarzania       energii     i rodzaju
stosowanego paliwa.
2. Projektowanie, produkcja, import, budowa oraz eksploatacja urządzeń
i instalacji wykorzystujących do wytwarzania energii biomasę zastosowanych
w samodzielnych lokalach mieszkalnych lub lokalach o innym przeznaczeniu w
rozumieniu ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, zapewniają
sprawność przemiany energetycznej wynoszącą co najmniej 85 %, a zastosowanych
w instalacjach przemysłowych co najmniej 70 %, o ile jest to uzasadnione technicznie
lub ekonomicznie. Przepis ust. 1 stosuje się.
#### Art. 52
1. Producenci i importerzy urządzeń, w tym urządzeń wykorzystujących
energię z odnawialnych źródeł energii, określają w dokumentacji technicznej wielkość
zużycia paliw i energii, odniesioną do uzyskiwanej wielkości efektu użytkowego
urządzenia w typowych warunkach użytkowania, zwaną dalej „efektywnością
energetyczną”.
1a. W przypadku instalacji wykorzystujących do wytwarzania energii biomasę,
dokumentacja, o której mowa w ust. 1, wskazuje czy w przypadku ich zastosowania
w samodzielnych lokalach mieszkalnych lub lokalach o innym przeznaczeniu
w rozumieniu ustawy, o której mowa w art. 51 ust. 2, zapewni sprawność przemiany
energetycznej wynoszącą co najmniej 85 %, a w przypadku zastosowania ich
w instalacjach przemysłowych co najmniej 70 %.
2. Producenci i importerzy urządzeń wprowadzanych do obrotu:
1)      informują      na    etykiecie     i w charakterystyce       technicznej     o efektywności
energetycznej urządzeń, a w przypadku urządzeń, o których mowa w ust. 1a,
o sprawności przemiany energetycznej wynoszącej co najmniej 85 %
w przypadku ich zastosowania w samodzielnych lokalach mieszkalnych lub
lokalach o innym przeznaczeniu w rozumieniu ustawy, o której mowa w art.
51 ust. 2, a w przypadku zastosowania ich w instalacjach przemysłowych co
najmniej 70 %;
2)      umieszczają oznaczenia ekologiczne na pompach ciepła zasilanych elektrycznie
lub gazowo, na absorpcyjnych pompach ciepła oraz na urządzeniach
> Przypis 23): Od dnia 1 stycznia 2003 r. stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne, na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz. U. z 2015 r. poz. 1483), która [przypis urwany w źródle].
i instalacjach wykorzystujących do wytworzenia energii elektrycznej lub ciepła
energię promieniowania słonecznego;
3)    zapewniają w dokumentacji technicznej urządzeń i systemów wytwarzających
energię z odnawialnych źródeł energii spełnienie wymagań wynikających
z europejskich norm w zakresie oznaczeń ekologicznych i etykiet, o których
mowa w pkt 2, oraz z innych systemów referencji technicznych ustanowionych
przez europejskie organy normalizacji, w celu skorzystania z uprawnień,
o których mowa w art. 9e ust. 3 i art. 9o ust. 3.
3. (uchylony)
4. Minister właściwy do spraw klimatu w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw energii może określić, w drodze rozporządzenia, wymagania w zakresie
efektywności energetycznej, jakie powinny spełniać urządzenia, o których mowa
w ust. 1, uwzględniając konieczność ochrony interesów odbiorców końcowych.
5. Minister właściwy do spraw klimatu w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw energii może określić, w drodze rozporządzenia:
1)    wymagania dotyczące dokumentacji technicznej, o której mowa w ust. 1, oraz
stosowania etykiet i charakterystyk technicznych, o których mowa w ust. 2 pkt
1,
2)    wzory etykiet, o których mowa w ust. 2 pkt 1
– uwzględniając konieczność zapewnienia efektywnego użytkowania urządzeń
poprzez powszechny dostęp do informacji o efektywności energetycznej tych
urządzeń.
6. Minister właściwy do spraw klimatu w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw energii może określić, w drodze rozporządzenia, wymagania dotyczące
oznaczenia ekologicznego, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, uwzględniając konieczność
zapewnienia efektywnego użytkowania urządzeń poprzez powszechny dostęp do
informacji o tych urządzeniach.
#### Art. 52a
1. W przypadku gdy wsparcie finansowe pochodzące ze środków
publicznych, w tym środków funduszy Unii Europejskiej, jest przeznaczone na
wspieranie rozwoju:
1)    instalacji wykorzystujących do wytwarzania energii biomasę, wsparciem
obejmuje      się   w szczególności    technologie   o sprawności   przemiany
energetycznej wynoszącej co najmniej 85 % w przypadku ich zastosowania
w samodzielnych lokalach mieszkalnych lub lokalach o innym przeznaczeniu
w rozumieniu     ustawy,     o której   mowa   w art. 51 ust.   2,   a w przypadku
zastosowania ich w instalacjach przemysłowych co najmniej 70 %;
2)    pomp ciepła, wsparciem obejmuje się w szczególności pompy ciepła spełniające
minimalne wymagania dotyczące oznakowania ekologicznego określone
w decyzji Komisji 2007/742/WE z dnia 9 listopada 2007 r. określającej kryteria
ekologiczne      dotyczące      przyznawania    wspólnotowego         oznakowania
ekologicznego     pompom       ciepła   zasilanym   elektrycznie,    gazowo     lub
absorpcyjnym pompom ciepła (Dz. Urz. L 301 z 20.11.2007, str. 14, z późn.
zm.);
3)    instalacji wykorzystujących do wytwarzania ciepła energię promieniowania
słonecznego, wsparciem obejmuje się w szczególności technologie oparte na
normach europejskich, w tym instalacje podlegające oznakowaniu ekologiczne-
mu, etykietowaniu etykietami energetycznymi.
2. Przy ocenie sprawności przemiany energetycznej oraz stosunku mocy
wejściowej do mocy wyjściowej instalacji, o których mowa w ust. 1, zastosowanie
mają w szczególności procedury obowiązujące w prawie Unii Europejskiej lub prawie
międzynarodowym.
#### Art. 53
Zakazuje się wprowadzania do obrotu na obszarze kraju urządzeń
niespełniających wymagań określonych w art. 52.
#### Art. 53a
Przepisów art. 52 i 53 nie stosuje się do urządzeń i instalacji oraz
obiektów związanych z obronnością lub bezpieczeństwem państwa, stanowiących
integralne części systemów techniki wojskowej lub uzbrojenia, ratowniczo-
-gaśniczych oraz ochrony granic lub stosowanych w więziennictwie, należących do
jednostek, o których mowa w art. 21a.
#### Art. 54
1. Osoby zajmujące się eksploatacją sieci oraz urządzeń i instalacji
określonych w przepisach, o których mowa w ust. 6, obowiązane są posiadać
kwalifikacje potwierdzone świadectwem wydanym przez komisje kwalifikacyjne.
1a. (uchylony)
1aa. Świadectwa kwalifikacyjne wydane osobom zajmującym się eksploatacją
urządzeń, instalacji lub sieci tracą ważność po upływie 5 lat od dnia ich wydania.
1b. W razie stwierdzenia, że eksploatacja urządzeń, instalacji lub sieci jest
prowadzona niezgodnie z przepisami dotyczącymi ich eksploatacji, na wniosek
pracodawcy, inspektora pracy, Prezesa URE lub innego organu właściwego
w sprawach regulacji gospodarki paliwami i energią, o których mowa w art. 21a,
sprawdzenie spełnienia wymagań kwalifikacyjnych należy powtórzyć.
1c. (uchylony)
2. Zabrania się zatrudniania przy samodzielnej eksploatacji sieci oraz urządzeń
i instalacji określonych w przepisach, o których mowa w ust. 6, osób bez kwalifikacji,
o których mowa w ust. 1. Pracodawca może dopuścić do wykonywania prac
eksploatacyjnych przy urządzeniach energetycznych, pod nadzorem osoby
uprawnionej, osoby nieposiadające świadectw kwalifikacyjnych:
1)    w celu przygotowania zawodowego z uwzględnieniem przepisów dotyczących
zatrudnienia młodocianych;
2)    będące        uczniami     szkoły       ponadpodstawowej    prowadzącej   kształcenie
w zawodzie, dla którego podstawa programowa kształcenia w zawodzie
szkolnictwa branżowego, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie
art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025
r. poz. 1043 i 1160), przewiduje nabycie umiejętności związanych
z wykonywaniem prac eksploatacyjnych przy urządzeniach energetycznych;
3)    reprezentujące organy nadzoru;
4)    prowadzące specjalistyczne prace serwisowe.
2a. (uchylony)
2b. Prezes URE jest organem właściwym do uznawania kwalifikacji osób
wykonujących prace, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie ust. 6,
nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej
lub państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu
(EFTA) – stronach umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w rozumieniu
ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych
nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (Dz. U. z 2023 r. poz. 334
oraz z 2025 r. poz. 619).
2c. Sprawdzenie          kwalifikacji    niezbędnych   do   wykonywania    czynności
związanych z eksploatacją urządzeń, instalacji lub sieci, odpowiednio do rodzaju prac,
stanowisk oraz instalacji, urządzeń lub sieci przeprowadzają komisje kwalifikacyjne
w formie egzaminu.
3. Komisje kwalifikacyjne są powoływane na okres 5 lat przez:
1)    Prezesa URE:
a)   w przedsiębiorstwach energetycznych zatrudniających co najmniej
200 osób wykonujących prace, o których mowa w przepisach wydanych na
podstawie ust. 6,
b)   przy stowarzyszeniach naukowo-technicznych zrzeszających co najmniej
200 członków posiadających kwalifikacje do zajmowania się eksploatacją
urządzeń, instalacji i sieci, jeżeli statuty tych stowarzyszeń zawierają
postanowienia określające zakres wykonywanej działalności na rzecz
gospodarki energetycznej,
2)    właściwych ministrów oraz Szefów Agencji, o których mowa w art. 21a,
3)    ministra właściwego do spraw transportu
– na wniosek przedsiębiorcy, stowarzyszenia naukowo-technicznego lub jednostki
organizacyjnej podległej lub nadzorowanej przez właściwych ministrów oraz Szefów
Agencji, o których mowa w art. 21a, lub ministra właściwego do spraw transportu.
31. Wniosek, o którym mowa w ust. 3, określa w szczególności nazwę i adres
komisji kwalifikacyjnej oraz zakres sprawdzanych kwalifikacji.
32. Wniosek, o którym mowa w ust. 3, składa się na piśmie lub za pomocą
środków komunikacji elektronicznej, o których mowa w ustawie z dnia 18 lipca
2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną.
33. W przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 3, za pomocą
środków komunikacji elektronicznej wniosek ten opatruje się kwalifikowanym
podpisem elektronicznym lub uwierzytelnia z wykorzystaniem profilu zaufanego.
3a. Organ uprawniony do powoływania komisji kwalifikacyjnych, o których
mowa w ust. 3, może odwołać członka komisji w przypadku:
1)    choroby trwale uniemożliwiającej sprawowanie funkcji;
2)    rezygnacji z członkostwa w komisji;
3)    niewywiązywania się z obowiązków członka komisji;
4)    zaprzestania pełnienia służby w jednostce organizacyjnej podległej lub
nadzorowanej przez właściwego ministra lub Szefa Agencji, o których mowa
w ust. 3 pkt 2, lub rozwiązania stosunku pracy z tą jednostką organizacyjną.
3b. Organ uprawniony do powoływania komisji kwalifikacyjnych może odwołać
komisję kwalifikacyjną na wniosek jednostki organizacyjnej, przy której ją powołano,
w przypadku:
1)    rezygnacji    jednostki   organizacyjnej,   przy   której   powołano    komisję
kwalifikacyjną, z dalszego prowadzenia tej komisji;
2)    odwołania części członków komisji kwalifikacyjnej, uniemożliwiającego dalsze
wykonywanie zadań przez tę komisję.
4. Za sprawdzenie kwalifikacji, o których mowa w ust. 1, pobiera się opłatę od
osoby kierującej wniosek o stwierdzenie kwalifikacji, nie wyższą niż 10 %
minimalnego wynagrodzenia za pracę pracowników, obowiązującego w dniu złożenia
tego wniosku.
4a. Nie pobiera się opłat za sprawdzenie kwalifikacji, o których mowa w ust. 1,
przez komisje kwalifikacyjne powołane przez Ministra Obrony Narodowej, jeżeli
następuje ono na wniosek kierownika jednostki organizacyjnej podległej temu
ministrowi lub przez niego nadzorowanej.
5. Opłaty,    o których   mowa     w ust.   4,   stanowią   przychód   jednostek
organizacyjnych, przy których powołano komisje kwalifikacyjne.
6. Minister właściwy do spraw energii i minister właściwy do spraw gospodarki
surowcami energetycznymi, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
transportu oraz Ministrem Obrony Narodowej, określą, w drodze rozporządzenia,
szczegółowe zasady stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby, o których
mowa w ust. 1.
7. Minister właściwy do spraw energii i minister właściwy do spraw gospodarki
surowcami energetycznymi, wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 6,
określą w szczególności:
1)    rodzaje prac, stanowisk oraz urządzeń, instalacji lub sieci, dla których jest
wymagane świadectwo kwalifikacyjne do wykonywania czynności związanych
z ich eksploatacją,
2)    zakres wiedzy teoretycznej i praktycznej niezbędnej do wykonywania czynności
związanych z eksploatacją urządzeń, instalacji lub sieci, odpowiednio do rodzaju
prac, stanowisk oraz instalacji, urządzeń lub sieci,
3)    skład komisji kwalifikacyjnych oraz wymagania dla przewodniczącego, zastępcy
i członków komisji kwalifikacyjnych ze względu na stanowisko pracy, zakres
czynności i grupy urządzeń, instalacji i sieci, na których wykonywane są
czynności przez osoby, których kwalifikacje sprawdza ta komisja,
4)    tryb przeprowadzania egzaminu przez komisję kwalifikacyjną,
5)    sposób wnoszenia opłaty, o której mowa w ust. 4, i jej wysokość,
6)    warunki i sposób gromadzenia przez komisje kwalifikacyjne dokumentacji
z postępowania w sprawie sprawdzania kwalifikacji,
7)    wzór świadectwa kwalifikacyjnego
– biorąc pod uwagę zapewnienie bezpieczeństwa technicznego i niezawodności
funkcjonowania oraz bezpiecznej eksploatacji urządzeń, instalacji lub sieci
elektroenergetycznych, ciepłowniczych, gazowych i wodorowych, bezpieczeństwa
ludzi i mienia oraz bezstronnego i niezależnego postępowania w sprawie wydania
świadectwa kwalifikacyjnego dla osób                  wykonujących czynności             związane
z eksploatacją urządzeń, instalacji lub sieci.
#### Art. 55
(uchylony)