#### Artykuł 18 Sankcje 1. Państwa członkowskie przyjmują przepisy dotyczące sankcji stosowanych w przypadku naruszenia niniejszego rozporządzenia oraz podejmują wszelkie środki niezbędne do zapewnienia ich wykonania. Przewidziane sankcje muszą być skuteczne, odstraszające i proporcjonalne oraz muszą odzwierciedlać charakter, czas trwania i wagę naruszeń, szkody wyrządzone klientom oraz potencjalne korzyści osiągnięte w wyniku obrotu prowadzonego w oparciu o informacje wewnętrzne i manipulację na rynku. Bez uszczerbku dla sankcji karnych i dla uprawnień nadzorczych krajowych organów regulacyjnych na podstawie art. 13 państwa członkowskie, zgodnie z prawem krajowym, zapewniają krajowym organom regulacyjnym uprawnienia do przyjmowania odpowiednich administracyjnych kar pieniężnych i innych środków administracyjnych w związku z naruszeniami niniejszego rozporządzenia, o których mowa w art. 13 ust. 1. Państwa członkowskie szczegółowo powiadamiają o tych przepisach Komisję i Agencję oraz niezwłocznie powiadamiają je o wszystkich późniejszych zmianach tych przepisów. 2. W przypadku gdy ustrój prawny państwa członkowskiego nie przewiduje administracyjnych kar pieniężnych, niniejszy artykuł można stosować w ten sposób, że procedura zastosowania kary pieniężnej jest inicjowana przez właściwy organ, a kary nakładają właściwe sądy krajowe, o ile zapewniona zostaje skuteczność tych środków ochrony prawnej i równoważność ich skutku względem administracyjnych kar pieniężnych nakładanych przez organy nadzoru. W każdym przypadku nakładane kary pieniężne muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Te państwa członkowskie powiadamiają Komisję o przepisach swojego prawa, które przyjęły na podstawie niniejszego ustępu do dnia 8 maja 2026 r., a następnie niezwłocznie powiadamiają Komisję o wszelkich późniejszych zmianach mających wpływ na te przepisy. 3. Państwa członkowskie, zgodnie z prawem krajowym i zastrzeżeniem zasady ne bis in idem zapewniają, aby krajowe organy regulacyjne były uprawnione do nakładania co najmniej jednej z następujących kar administracyjnych lub co najmniej jednego z innych środków administracyjnych w przypadku naruszeń niniejszego rozporządzenia: a) zobowiązania do zaprzestania danego naruszenia; b) nakazu wydania korzyści uzyskanych lub wyrównania strat unikniętych w wyniku naruszenia, o ile możliwe jest ich ustalenie; c) wydania publicznych ostrzeżeń lub zawiadomień; d) nałożenia okresowej kary pieniężnej; e) nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. 4. W odniesieniu do osoby fizycznej maksymalna wysokość administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w ust. 3 lit. e), wynosi: a) w przypadku naruszeń art. 3 i 5 – co najmniej 5 000 000 EUR; b) w przypadku naruszeń art. 4 i 15 – co najmniej 1 000 000 EUR; c) w przypadku naruszeń art. 8 i 9 – co najmniej 500 000 EUR. Niezależnie od ust. 3 lit. e) kwota administracyjnej kary pieniężnej nie przekracza 20 % rocznego dochodu danej osoby fizycznej w poprzedzającym roku kalendarzowym. W przypadku gdy dana osoba fizyczna odniosła bezpośrednią lub pośrednią korzyść finansową z naruszenia, kwota administracyjnej kary pieniężnej musi być co najmniej równa wartości tej korzyści. 5. W odniesieniu do osoby prawnej maksymalna wysokość administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w ust. 3 lit. e), wynosi: a) w przypadku naruszeń art. 3 i 5 – co najmniej 15 % całkowitego rocznego obrotu w poprzedzającym roku obrotowym; b) w przypadku naruszeń art. 4 i 15 – co najmniej 2 % całkowitego rocznego obrotu w poprzedzającym roku obrotowym; c) w przypadku naruszeń art. 8 i 9 – co najmniej 1 % całkowitego rocznego obrotu w poprzedzającym roku obrotowym. Niezależnie od ust. 3 lit. e) wysokość administracyjnej kary pieniężnej nie może przekraczać 20 % całkowitego rocznego obrotu danej osoby prawnej w poprzednim roku obrotowym. W przypadku gdy osoba prawna odniosła bezpośrednią lub pośrednią korzyść finansową z naruszenia, kwota administracyjnej kary pieniężnej musi być co najmniej równa wartości tej korzyści. 6. Państwa członkowskie zapewniają, aby krajowy organ regulacyjny mógł podać do wiadomości publicznej środki lub kary nałożone za naruszenie niniejszego rozporządzenia, chyba że takie ujawnienie wyrządziłoby nieproporcjonalną szkodę zaangażowanym stronom. 7. Państwa członkowskie zapewniają, aby przy określaniu rodzaju i poziomu administracyjnych kar pieniężnych i innych środków administracyjnych krajowe organy regulacyjne brały pod uwagę wszystkie istotne okoliczności, w tym, w stosownych przypadkach: a) wagę naruszenia i czas jego trwania; b) stopień odpowiedzialności osoby odpowiedzialnej za naruszenie; c) sytuację finansową osoby odpowiedzialnej za naruszenie, której wyznacznikiem jest na przykład wysokość całkowitego rocznego obrotu osoby prawnej lub roczny dochód osoby fizycznej; d) skalę korzyści uzyskanych lub strat unikniętych przez osobę odpowiedzialną za naruszenie, o ile można ją ustalić; e) stopień współpracy osoby odpowiedzialnej za naruszenie z właściwym organem bez uszczerbku dla potrzeby zapewnienia wyrównania korzyści uzyskanych lub strat unikniętych przez taką osobę; f) uprzednie naruszenia popełnione przez osobę odpowiedzialną za naruszenie; g) środki zastosowane przez osobę odpowiedzialną za naruszenie w celu zapobieżenia powtórnemu naruszeniu; oraz h) powielanie postępowań karnych i administracyjnych oraz kar pieniężnych za to samo naruszenie wobec osoby odpowiedzialnej za dane naruszenie. 8. W wykonywaniu swoich uprawnień do nakładania administracyjnych kar pieniężnych i stosowania innych środków administracyjnych na podstawie ust. 1 akapit drugi niniejszego artykułu krajowe organy regulacyjne ściśle współpracują w celu zapewnienia, aby wykonywanie przez nie uprawnień w zakresie nadzoru i dochodzeń oraz nakładane przez nie administracyjne kary pieniężne i stosowane przez nie inne środki administracyjne były skuteczne i odpowiednie na podstawie niniejszego rozporządzenia. Koordynują one swoje działania zgodnie z art. 16 ust. 2 w celu uniknięcia powtarzania i pokrywania się działań przy wykonywaniu przysługujących im uprawnień w zakresie nadzoru i dochodzeń oraz przy nakładaniu administracyjnych kar pieniężnych w sprawach transgranicznych. 9. Do dnia 8 maja 2027 r., a następnie co trzy lata Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie oceniające, czy zostały przewidziane sankcje za naruszenie niniejszego rozporządzenia i czy są one stosowane spójnie we wszystkich państwach członkowskich. #### Artykuł 19 Stosunki międzynarodowe W zakresie, w jakim jest to konieczne do osiągnięcia celów określonych w niniejszym rozporządzeniu i bez uszczerbku dla odpowiednich kompetencji państw członkowskich oraz instytucji i organów Unii, w tym Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych, Agencja może rozwijać kontakty i zawierać porozumienia administracyjne z organami nadzoru, organizacjami międzynarodowymi oraz z administracjami państw trzecich, w szczególności tymi, które wywierają wpływ na hurtowy rynek energii Unii, w celu promowania harmonizacji ram regulacyjnych. Ustalenia te nie mogą nakładać zobowiązań prawnych na Unię i jej państwa członkowskie ani uniemożliwiać państwom członkowskim i ich właściwym organom zawierania dwustronnych lub wielostronnych porozumień z tymi organami nadzoru, organizacjami międzynarodowymi i administracjami państw trzecich. Porozumienia te mogą dotyczyć aspektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, takich jak metody gromadzenia danych, analizy i oceny danych lub innych informacji oraz innych obszarów wiedzy fachowej. #### Artykuł 20 Wykonywanie przekazanych uprawnień 1. Uprawnienie do przyjmowania aktów delegowanych powierza się Komisji na warunkach określonych w niniejszym artykule. 2. Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. a) i b), powierza się Komisji na okres pięciu lat od dnia 28 grudnia 2011 r. Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 4a ust. 8, art. 6 ust. 1 lit. c) i art. 9a ust. 6, powierza się Komisji na okres pięciu lat od dnia 7 maja 2024 r. Komisja sporządza sprawozdanie dotyczące przekazania uprawnień nie później niż dziewięć miesięcy przed końcem okresu pięciu lat. Przekazanie uprawnień zostaje automatycznie przedłużone na takie same okresy, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż trzy miesiące przed końcem każdego okresu. 3. Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 4a ust. 8, art. 6 ust. 1 i art. 9a ust. 6, może zostać odwołane w dowolnym momencie przez Parlament Europejski lub Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w późniejszym terminie określonym w tej decyzji. Nie wpływa ona na ważność już obowiązujących aktów delegowanych. 4. Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. 5. Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 4a ust. 8, art. 6 ust. 1 lub art. 9a ust. 6 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady. #### Artykuł 21 Procedura komitetowa 1. Komisję wspomaga komitet. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011. 2. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu zastosowanie ma art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011. #### Artykuł 21a Sprawozdanie i przegląd 1. Do dnia 1 czerwca 2027 r., a następnie co pięć lat Komisja, po konsultacjach z odpowiednimi zainteresowanymi stronami, oceni stosowanie niniejszego rozporządzenia, w szczególności w odniesieniu do jego wpływu na zachowania rynkowe, uczestników rynku, płynność, wymogi w zakresie sprawozdawczości, w tym dotyczące danych rynkowych LNG, oraz poziom obciążeń administracyjnych dla uczestników rynku, w tym potencjalne bariery wejścia na rynek dla nowych uczestników rynku, a także wyniki Agencji w odniesieniu do jej celów, mandatu i zadań. Na podstawie tych ocen Komisja sporządzi sprawozdanie i przedłoży je bez zbędnej zwłoki Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. W stosownych przypadkach do tych sprawozdań dołącza się wnioski ustawodawcze. 2. Do dnia 1 czerwca 2025 r. Komisja oceni skuteczność wprowadzenia przez państwa członkowskie sankcji karnych za umyślne i poważne przypadki nadużyć na unijnych hurtowych rynkach energii i przedłoży sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. W sprawozdaniu można zaproponować odpowiednie środki, które mogą obejmować przedłożenie wniosku ustawodawczego. #### Artykuł 22 Wejście w życie Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Art. 8 ust. 1, art. 8 ust. 3 akapit pierwszy oraz art. 8 ust. 4 i 5 stosuje się, począwszy od dnia przypadającego sześć miesięcy po dacie przyjęcia przez Komisję odpowiednich aktów wykonawczych, o których mowa w ust. 2 i 6 tego artykułu. Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. OŚWIADCZENIE KOMISJI Komisja jest zdania, że progi dotyczące zgłaszania transakcji w rozumieniu art. 8 ust. 2 lit. a) oraz informacji w rozumieniu art. 8 ust. 6 lit. a) nie mogą być ustalane w drodze aktów wykonawczych. W stosownych przypadkach Komisja złoży wniosek ustawodawczy w celu ustalenia takich progów. OŚWIADCZENIE RADY Ustawodawca UE powierzył Komisji uprawnienia wykonawcze zgodnie z art. 291 TFUE w odniesieniu do środków przewidzianych w art. 8. Postanowienie to jest dla Komisji prawnie wiążące mimo oświadczenia złożonego przez nią w sprawie art. 8 ust. 2 lit. a) i art. 8 ust. 6 lit. a).