### 3. Uwarunkowania Prawne I Organizacyjne 3.1 Podmioty rynku bilansującego (1) W RB biorą udział następujące podmioty: (1.1) Uczestnicy rynku bilansującego (URB); (1.2) Operatorzy rynku (OR); (1.3) Operatorzy systemu (OS). 3.1.1 Uczestnicy rynku bilansującego (1) Uczestnikami rynku bilansującego są: (1.1) Podmioty odpowiedzialne za bilansowanie (POB); (1.2) Dostawcy usług bilansujących (DUB). (2) URB może być jednocześnie POB i DUB. (3) Podmiotem odpowiedzialnym za bilansowanie jest: (3.1) Podmiot, który ma zawartą umowę przesyłania z OSP, na mocy której, w celu zapewnienia sobie zbilansowania handlowego, realizuje dostawy energii elektrycznej poprzez obszar RB oraz podlega rozliczeniom z tytułu niezbilansowania, zgodnie z zasadami określonymi w WDB; (3.2) NEMO lub wskazany przez niego CCP NEMO, na podstawie umowy MNA OA, na mocy której podlega rozliczeniom z tytułu niezbilansowania, zgodnie z zasadami określonymi w WDB. (4) Wyróżnia się następujące typy POB: (4.1) POBZ – podmiot odpowiedzialny za niezbilansowanie zasobów: (a) Których jest właścicielem, przy czym w uzasadnionych sytuacjach zamiast właściciela może działać użytkownik systemu, który dysponuje innym niż własność tytułem prawnym do zasobu albo zasobów; lub (b) W odniesieniu do których został wskazany jako odpowiedzialny za ich niezbilansowanie przez właścicieli albo sprzedawców energii elektrycznej w przypadku zasobów odbiorców końcowych przyłączonych do sieci dystrybucyjnej; (4.2) POBGE: (a) Podmiot prowadzący giełdę towarową, w rozumieniu ustawy o giełdach towarowych, na której są zawierane transakcje sprzedaży i zakupu energii elektrycznej, których realizacja następuje w obszarze RB; lub (b) Podmiot pełniący funkcję giełdowej izby rozrachunkowej w rozumieniu ustawy o giełdach towarowych lub pełniący funkcję giełdowej izby rozrachunkowej na podstawie przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, który prowadzi rozliczenia i rozrachunki transakcji sprzedaży i zakupu energii elektrycznej zawieranych na giełdzie towarowej, w rozumieniu ustawy o giełdach towarowych, lub w obrocie pozagiełdowym, których realizacja następuje w obszarze RB; lub (c) Podmiot pełniący funkcję NEMO albo CCP NEMO w przypadku, o którym mowa w pkt (3.2); (4.3) POBOSD – OSD, którego sieć dystrybucyjna posiada bezpośrednie połączenie z siecią przesyłową, który działając jako przedsiębiorstwo bilansujące: (i) dokonuje zakupu energii elektrycznej w celu pokrywania strat powstałych w sieci dystrybucyjnej podczas dystrybucji energii elektrycznej tą siecią oraz (ii) może dokonywać zakupu energii elektrycznej w celu pokrywania potrzeb OSD związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą w zakresie dystrybucji energii elektrycznej; (4.4) POBOSP – OSP, który działając jako przedsiębiorstwo bilansujące: (i) dokonuje zakupu energii elektrycznej w celu pokrywania strat powstałych w sieci przesyłowej podczas przesyłania energii elektrycznej tą siecią oraz (ii) może dokonywać zakupu energii elektrycznej w celu pokrywania potrzeb OSP związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą w zakresie przesyłania energii elektrycznej oraz (iii) może dokonywać odsprzedaży nadwyżek energii elektrycznej zakupionej w celu pokrywania strat powstałych w sieci przesyłowej podczas przesyłania energii elektrycznej tą siecią, wynikających ze zmiany zapotrzebowania na tę energię. (5) Dostawcą usług bilansujących jest podmiot, który ma zawartą umowę przesyłania z OSP, na mocy której, z wykorzystaniem zasobu albo zasobów: (5.1) Których jest właścicielem , przy czym w uzasadnionych sytuacjach zamiast właściciela może działać użytkownik systemu, który dysponuje innym niż własność tytułem prawnym do zasobu albo zasobów; lub (5.2) W odniesieniu do których został umocowany przez ich właścicieli do korzystania i rozporządzania w zakresie niezbędnym do świadczenia usług bilansujących; świadczy usługi bilansujące oraz podlega rozliczeniom w zakresie energii bilansującej, mocy bilansujących oraz rezerwy operacyjnej, zgodnie z zasadami określonymi w WDB. 3.1.2 Operatorzy rynku (1) Operatorem rynku jest podmiot, który świadczy usługi operatorskie na rynku energii elektrycznej na podstawie umowy zawartej z OSP, określającej zakres i sposób realizacji działalności operatorskiej na RB, a w przypadku gdy jego działalność operatorska dotyczy sieci dystrybucyjnej również na podstawie umowy zawartej z właściwym OSD. (2) Operatorami rynku są: (2.1) Operatorzy handlowo-techniczni (OHT); (2.2) Operatorzy handlowi (OH); (2.3) Operatorzy pomiarów (OP). 3.1.3 Operatorzy systemu (1) Operatorami systemu są: (1.1) Operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego (OSP); (1.2) Operatorzy systemów dystrybucyjnych elektroenergetycznych (OSD). (2) W zależności od relacji sieci dystrybucyjnej danego OSD z siecią przesyłową wyróżnia się następujące typy OSD: (2.1) OSD, którego sieć dystrybucyjna posiada bezpośrednie połączenie z siecią przesyłową (OSDp); (2.2) OSD, którego sieć dystrybucyjna nie posiada bezpośredniego połączenia z siecią przesyłową (OSDn). (3) Każdy OSDn realizuje określone w ustawie Prawo energetyczne obowiązki w zakresie współpracy z OSP dotyczące bilansowania systemu i zarządzania ograniczeniami systemowymi, za pośrednictwem odpowiednich OSDp, z których sieciami są połączone jego sieci. (4) Obszar sieci, dla którego OSDp wykonuje obowiązki w zakresie współpracy z OSP, nazywany dalej obszarem sieci OSDp/OSDn, stanowi pojedynczy obszar sieci składający się z sieci dystrybucyjnej OSDp oraz sieci dystrybucyjnych OSDn, dla których OSDp realizuje obowiązki w zakresie współpracy z OSP. (5) W zakresie przyporządkowania OSDn do OSDp w związku z realizacją obowiązków, o których mowa w pkt (3), stosuje się następujące zasady szczególne: (5.1) W przypadku gdy dany OSD ma fragmenty sieci posiadające bezpośrednie połączenie z siecią przesyłową oraz fragmenty sieci nieposiadające bezpośredniego połączenia z siecią przesyłową, to występuje on zarówno w roli OSDp, jak i w roli OSDn; (5.2) W przypadku gdy dany OSDn ma fragmenty sieci połączone wyłącznie z sieciami innych OSDn, nazywanymi dalej sąsiednimi OSDn, to taki OSDn realizuje obowiązki, o których mowa w pkt (3), za pośrednictwem jednego spośród OSDp realizujących te obowiązki dla jednego z sąsiednich OSDn. 3.2 Obszar rynku bilansującego (1) Obszar RB jest to część systemu elektroenergetycznego, w której jest prowadzony hurtowy obrót energią elektryczną oraz w ramach której OSP równoważy zapotrzebowanie na energię elektryczną z dostawami tej energii w KSE, oraz zarządza ograniczeniami systemowymi i prowadzi wynikające z tego rozliczenia z podmiotami biorącymi udział w RB. (2) Obszarem RB są: (2.1) Podstawowy obszar RB: (a) Sieć przesyłowa; (b) Miejsca w sieci dystrybucyjnej o napięciu 110 kV, do których są przyłączone jednostki wytwórcze centralnie dysponowane (JWCD); (c) Miejsca w sieci SN, które stanowią dodatkowe wyprowadzenia mocy JWCD; (2.2) Rozszerzony obszar RB, o którym mowa w pkt (3); (2.3) Miejsca w sieci dystrybucyjnej o napięciu 110 kV lub łączące sieć o napięciu 110 kV z siecią SN w podziale na szyny po stronie SN, nieobjęte podstawowym lub rozszerzonym obszarem RB, w których są przyłączone lub reprezentowane zasoby, z wykorzystaniem których są świadczone usługi bilansujące na RB; (2.4) Punkty „ponad siecią”, poprzez które w RB uczestniczą podmioty nieprzyłączone do podstawowego lub rozszerzonego obszaru RB oraz nieposiadające miejsc, o których mowa w pkt (2.3). (3) Obszar RB może być rozszerzany o: (3.1) Nowe fragmenty sieci dystrybucyjnej o napięciu 110 kV wchodzące w skład sieci zamkniętej. Rozszerzenie obszaru RB następuje poprzez wprowadzanie zmian do umów przesyłania zawartych pomiędzy OSP i odpowiednimi OSD oraz podmiotami, których urządzenia lub instalacje są przyłączone do fragmentu sieci dystrybucyjnej, o który ma być rozszerzony obszar RB. Odpowiednie zmiany są również wymagane w umowach przesyłania z OSD lub URB, dla których rozszerzenie obszaru RB zmienia warunki uczestniczenia w tym rynku; (3.2) Miejsca w sieci SN i nN, zlokalizowane w stacjach elektroenergetycznych NN/WN i NN/SN, w których jest realizowany pobór energii elektrycznej przez OSD od OSP, w celu zasilania potrzeb własnych OSD, związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą w zakresie dystrybucji energii elektrycznej. Miejsca w sieci SN i nN, o których mowa powyżej, są reprezentowane na RB poprzez fizyczne miejsca dostarczania energii rynku bilansującego (FMB). Rozszerzenie obszaru RB następuje poprzez wprowadzenie zmian do umowy przesyłania zawartej pomiędzy OSP i danym OSD; (3.3) Miejsca w sieci SN i nN, w których jest realizowany pobór energii elektrycznej na potrzeby OSP związane z wykonywaną działalnością gospodarczą w zakresie przesyłania energii elektrycznej, w tym w stacjach elektroenergetycznych NN/WN i NN/SN, tj.: (a) W przypadku stacji sieciowych są to miejsca, w których jest realizowany pobór energii elektrycznej przez OSP od OSD; (b) W przypadku stacji przyelektrownianych są to miejsca, w których jest realizowany pobór energii elektrycznej przez OSP od wytwórcy energii elektrycznej; Miejsca w sieci SN i nN, o których mowa powyżej, są reprezentowane na RB poprzez fizyczne miejsca dostarczania energii rynku bilansującego (FMB). Rozszerzenie obszaru RB następuje poprzez wprowadzenie zmian do umowy przesyłania zawartej pomiędzy OSP i danym OSD albo OSP i danym wytwórcą energii elektrycznej. (4) Rozszerzenie obszaru RB może nastąpić tylko wtedy, jeżeli we fragmentach sieci dystrybucyjnej, o których mowa w pkt (3.1) lub w miejscach w sieci SN i nN, o których mowa w pkt (3.2) i (3.3), zostaną spełnione wszystkie warunki techniczne wymagane dla podstawowego obszaru RB. W uzasadnionych przypadkach, w zakresie miejsc, o których mowa w pkt (3.2) i (3.3), OSP może dopuścić inne wymagania, określone indywidualnie dla danego przypadku, w tym w zakresie wymagań dla układów i systemów pomiarowo-rozliczeniowych, uzgodnione i odzwierciedlone w umowie przesyłania zawartej pomiędzy OSP i danym OSD albo OSP i danym wytwórcą energii elektrycznej. (5) Obszar działania RB jest określony przez zbiory obiektów RB: zbiór miejsc dostarczania energii rynku bilansującego oraz zbiór jednostek bilansowych i jednostek grafikowych, które spełniają następujące warunki: (5.1) Miejsca dostarczania energii rynku bilansującego muszą obejmować wszystkie połączenia obsługiwane przez POB; (5.2) Jednostki bilansowe muszą pokrywać wszystkie miejsca dostarczania energii rynku bilansującego, o których mowa w pkt (5.1); (5.3) Jednostki grafikowe muszą pokrywać wszystkie miejsca dostarczania energii rynku bilansującego dotyczące połączeń zasobów, z wykorzystaniem których są świadczone usługi bilansujące na RB. 3.3 Obiekty rynku bilansującego (1) Na RB wyróżnia się następujące obiekty: (1.1) Fizyczne rejestry pomiarowe (FRP); (1.2) Miejsca dostarczania energii rynku bilansującego (MB); (1.3) Jednostki bilansowe (JB); (1.4) Jednostki grafikowe (JG). 3.3.1 Fizyczne rejestry pomiarowe (1) FRP reprezentuje pomiar przepływającej energii elektrycznej. (2) FRP są definiowane w umowie przesyłania zawartej między OSP a URB lub właściwym OSD. 3.3.2 Miejsca dostarczania energii rynku bilansującego (1) MB jest to, określany przez OSP, punkt w sieci objętej obszarem RB, reprezentujący dostawy energii elektrycznej w pojedynczym węźle albo grupie węzłów w sieci, lub w umownym punkcie „ponad siecią”, w którym następuje przekazanie energii elektrycznej pomiędzy URB a RB. (2) MB jest określane jako fizyczne (FMB), jeżeli jest w nim realizowana fizyczna dostawa energii elektrycznej. W danej lokalizacji sieci objętej obszarem RB może być zdefiniowanych wiele FMB, które mogą reprezentować: (2.1) Dostawy energii elektrycznej realizowane bezpośrednio w tej lokalizacji sieci (FZMB), jako w podstawowym albo rozszerzonym obszarze RB; oraz (2.2) Dostawy energii elektrycznej realizowane we fragmentach sieci dystrybucyjnej nieobjętej podstawowym lub rozszerzonym obszarem RB, przyłączonych lub reprezentowanych w tej lokalizacji sieci (FDMB). Ilość energii elektrycznej dostarczonej albo odebranej w FMB jest wyznaczana na podstawie ilości energii elektrycznej zmierzonej w FRP oraz odpowiednich algorytmów obliczeniowych. (3) MB jest określane jako wirtualne (WMB), jeżeli jest w nim realizowana dostawa energii elektrycznej niepowiązana bezpośrednio z fizycznymi przepływami energii elektrycznej (punkt „ponad siecią”). Ilość energii elektrycznej dostarczonej albo odebranej w WMB jest wyznaczana na podstawie ilości energii elektrycznej wynikających z umów sprzedaży energii oraz odpowiednich algorytmów obliczeniowych. (4) Dla FMB są zdefiniowane następujące atrybuty: (4.1) Atrybut lokalizacji w obszarze RB, określający fizyczne miejsce w sieci objętej obszarem RB (węzeł lub grupę węzłów tej sieci), w którym są realizowane dostawy energii elektrycznej reprezentowane w danym FMB; (4.2) Atrybut typu użytkownika systemu, określający rodzaj użytkowników systemu, których dostawy energii elektrycznej są reprezentowane w danym FMB. (5) Dla FDMB reprezentujących dostawy energii elektrycznej użytkowników systemu, których zasoby są przyłączone do sieci dystrybucyjnej nieobjętej podstawowym lub rozszerzonym obszarem RB, nazywanych dalej również uczestnikami rynku detalicznego (URD), obowiązują następujące wartości atrybutów: (5.1) Atrybut lokalizacji w obszarze RB: (a) Obszar sieci OSDp/OSDn; (5.2) Atrybut typu użytkownika systemu: (a) O – punkty poboru energii (PPE) należące do URD typu odbiorca energii elektrycznej, reprezentujące instalacje odbiorcze lub jednostki odbiorcze; (b) W – PPE należące do URD typu wytwórca energii elektrycznej lub URD typu posiadacz magazynu energii elektrycznej, reprezentujące odpowiednio MWE lub MEE. Ze względu na wartości atrybutów FDMB, o których mowa w pkt (5.2), dla danego obszaru sieci OSDp/OSDn obowiązują następujące oznaczenia typów FDMB: MBO, MBW. (6) Niezależnie od postanowień pkt (5) wprowadza się wartości atrybutów dla FDMB określone w pkt (7), (8) i (10). (7) Dla FDMB reprezentujących wymianę energii elektrycznej w sieci nieobjętej obszarem RB, na napięciu niższym niż 110 kV pomiędzy poszczególnymi obszarami sieci OSDp/OSDn obowiązują następujące wartości atrybutów: (7.1) Atrybut lokalizacji w obszarze RB: (a) Obszar sieci OSDp/OSDn; (7.2) Atrybut typu użytkownika: (a) OSD – wszystkie punkty pomiarowe - punkty wymiany (PPW) należące do POBOSD, reprezentujące wymianę energii elektrycznej pomiędzy dwoma obszarami sieci OSDp/OSDn na napięciu niższym niż 110 kV. Ze względu na wartości atrybutów FDMB, o których mowa w pkt (7.2), reprezentujących wymianę energii elektrycznej pomiędzy dwoma obszarami sieci OSDp/OSDn na napięciu niższym niż 110 kV, obowiązuje następujące oznaczenie typów FDMB: MBOSD. (8) Dla FDMB reprezentujących dostawy energii elektrycznej zasobów URD, z wykorzystaniem których są świadczone usługi bilansujące na RB, w miejscach sieci dystrybucyjnej objętych obszarem RB (AFDMB), zgodnie z pkt 3.2(2.3), obowiązują następujące wartości atrybutów: (8.1) Atrybut lokalizacji w obszarze RB: (a) Węzeł sieci 110 kV albo system szyn SN w węźle sieci 110 kV/SN, w obszarze sieci OSDp/OSDn; (8.2) Atrybut typu użytkownika: (a) AO – PPE należące do URD, reprezentujące sterowane odbiory (SO); (b) AW – PPE należące do URD, reprezentujące MWE cieplne; (c) AH – PPE należące do URD, reprezentujące MWE wodne, inne niż MWE elektrowni szczytowo-pompowych; (d) AZ – PPE należące do URD, reprezentujące MWE farm wiatrowych lub MWE farm fotowoltaicznych lub MWE będące pojedynczymi modułami parku energii składającymi się z farmy wiatrowej lub farmy fotowoltaicznej, które mogą być wspomagane MEE; (e) AM – PPE należące do URD, reprezentujące MWE elektrowni szczytowo-pompowych albo MEE; (f) AI – PPE należące do URD, reprezentujące MWE inne niż wymienione w pkt (b)-(e). Ze względu na wartości atrybutów AFDMB, o których mowa w pkt (8.2), reprezentujących dostawy energii elektrycznej zasobów URD, z wykorzystaniem których są świadczone usługi bilansujące na RB, w danej lokalizacji w obszarze sieci OSDp/OSDn obowiązują odpowiednio następujące oznaczenia typów AFDMB: MBAO, MBAW, MBAH, MBAZ, MBAM, MBAI. (9) Dostawy energii elektrycznej zasobu URD, z wykorzystaniem którego są świadczone usługi bilansujące na RB, są jednocześnie reprezentowane we właściwym, ze względu na atrybut typu użytkownika, FDMB, o którym mowa w pkt (5), oraz AFDMB, o którym mowa w pkt (8). (10) Dla FDMB reprezentujących dostawy energii elektrycznej prosumentów energii odnawialnej w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy o odnawialnych źródłach energii i prosumentów zbiorowych energii odnawialnej w rozumieniu art. 2 pkt 27c ustawy o odnawialnych źródłach energii, przyłączonych do sieci OSDp, który w ramach zawartych umów świadczy usługi dystrybucji dla co najmniej 200 000 odbiorców końcowych, obowiązują następujące wartości atrybutów: (10.1) Atrybut lokalizacji w obszarze RB: (a) Obszar sieci OSDp; (10.2) Atrybut typu użytkownika: (a) PEO – wszystkie PPE reprezentujące dostawy energii elektrycznej prosumentów energii odnawialnej i prosumentów zbiorowych energii odnawialnej. Ze względu na wartości atrybutów FDMB, o których mowa w pkt (10.2), reprezentujących dostawy energii elektrycznej prosumentów energii odnawialnej i prosumentów zbiorowych energii odnawialnej, dla danego obszaru sieci OSDp obowiązuje następujące oznaczenie typów FDMB: MBPEO. Dla każdego obszaru sieci OSDp zdefiniowane jest jedno MBPEO. MBPEO nie jest wykorzystywane na RB. 3.3.3 Jednostki bilansowe (1) JB jest to zbiór FZMB, FDMB, innych niż AFDMB i MBPEO, lub WMB. (2) JB należy do URB będącego POB. (3) JB są określane, na podstawie zasad zawartych w WDB, przez poszczególnych POB w uzgodnieniu z OSP oraz z właściwym OSD w przypadku, gdy FMB tworzące JB znajduje się w sieci dystrybucyjnej lub reprezentuje dostawy energii elektrycznej w sieci dystrybucyjnej. (4) FRP, MB i JB oraz ich wzajemne powiązania definiuje umowa przesyłania zawarta między OSP i POB lub właściwym OSD, albo umowa MNA OA. (5) JB pokrywają wszystkie zdefiniowane FZMB, FDMB, inne niż AFDMB i MBPEO, oraz WMB. FZMB reprezentujące dostawy energii elektrycznej zasobu, z wykorzystaniem którego są świadczone usługi bilansujące na RB, zgodnie z pkt 3.3.4(5), jest jednocześnie przypisane do jednej JG. (6) Realizowane na RB procesy dotyczące niezbilansowania, w tym wyznaczanie danych handlowych, pomiarowo-rozliczeniowych oraz rozliczenia energii niezbilansowania, dotyczą poszczególnych JB. (7) Dla JB w ramach procesów realizowanych na RB są wyznaczane: (7.1) Przydzielony wolumen; (7.2) Pozycja bilansowa; (7.3) Korekta niezbilansowania; (7.4) Energia niezbilansowania; (7.5) Należności i zobowiązania wynikające z rozliczenia niezbilansowania. (8) JB uczestniczy w RB w sposób pasywny, co oznacza, że JB nie świadczy usług bilansujących i nie bierze aktywnego udziału w bilansowaniu systemu i zarządzaniu ograniczeniami systemowymi, zwanymi dalej bilansowaniem zasobów KSE. Dla JB, jeżeli w zasadach szczegółowych WDB nie określono inaczej, muszą być realizowane następujące działania: (8.1) Zgłaszanie do OSP zawartych umów sprzedaży energii; (8.2) Uczestniczenie w rozliczaniu RB w zakresie niezbilansowania. (9) Na RB wyróżnia się następujące rodzaje JB: (9.1) Jednostka bilansowa zasobów (JBZ); (9.2) Jednostka bilansowa wymiany międzysystemowej (JBWM): (a) Jednostka bilansowa wymiany międzysystemowej POB (JBWMP); (b) Jednostka bilansowa wymiany międzysystemowej OSP (JBWMO); (9.3) Jednostka bilansowa giełdy energii (JBGE); (9.4) Jednostka bilansowa operatora systemu (JBOS). (10) JBZ jest zbiorem FMB reprezentujących dostawy energii elektrycznej zasobów przyłączonych do podstawowego lub rozszerzonego obszaru RB (FZMB) lub zbiorem FMB reprezentujących dostawy energii elektrycznej zasobów URD (FDMB, innych niż AFDMB i MBPEO). JBZ należy do POBZ. (11) JBWMP jest zbiorem WMB reprezentujących dostawy energii elektrycznej w ramach wymiany międzysystemowej. JBWMP służy do reprezentacji dostaw energii elektrycznej w ramach wymiany międzysystemowej, realizowanych na podstawie udostępnionych przez OSP zdolności przesyłowych w aukcjach jawnych (tj. alokacji zdolności przesyłowych – udostępnianie typu „explicit”) oraz zgłoszeń umów sprzedaży energii w obrocie międzynarodowym (USEWM). JBWMP należy do POB, który jest jednocześnie uczestnikiem wymiany międzysystemowej. (12) JBWMO jest zbiorem FMB, w których występują połączenia międzysystemowe łączące obszar RB z zagranicznymi systemami elektroenergetycznymi, w których ruch sieciowy jest prowadzony przez zagranicznych OSP lub zagranicznych OSD. JBWMO należy do POBOSP. (13) JBGE jest zbiorem WMB, poprzez które POBGE realizuje w obszarze RB obrót energią elektryczną „ponad siecią”. Dodatkowo JBGE, którą posiada POBGE pełniący funkcję NEMO albo CCP NEMO po zawarciu przez NEMO z OSP umowy MNA OA, służy do reprezentacji dostaw energii elektrycznej w ramach procesów jednolitego łączenia rynków, realizowanych na zasadach określonych w rozporządzeniu 2015/1222. JBGE należy do POBGE. (14) JBOS jest zbiorem MB, poprzez które jest domykany bilans energii elektrycznej w obszarze RB lub w danym obszarze sieci OSDp/OSDn. JBOS należy do POBOSP albo POBOSD. (14.1) OSP, jako POBOSP, poprzez JBOS: (a) Dokonuje zakupu energii elektrycznej w celu pokrywania strat powstałych w sieci przesyłowej podczas przesyłania energii elektrycznej tą siecią oraz może dokonywać zakupu energii elektrycznej w celu pokrywania potrzeb OSP związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą w zakresie przesyłania energii elektrycznej; (b) Może dokonywać odsprzedaży nadwyżek energii elektrycznej, zakupionej w celu pokrywania strat powstałych w sieci przesyłowej podczas przesyłania energii elektrycznej tą siecią, wynikających ze zmiany zapotrzebowania na tę energię, na giełdach towarowych, rynku regulowanym, zorganizowanej platformie obrotu lub w ramach jednolitego łączenia rynków dnia następnego lub jednolitego łączenia rynków dnia bieżącego; (14.2) OSD, jako POBOSD, poprzez JBOS dokonuje zakupu energii elektrycznej w celu pokrywania strat powstałych w sieci dystrybucyjnej podczas dystrybucji energii elektrycznej tą siecią oraz może dokonywać zakupu energii elektrycznej w celu pokrywania potrzeb OSD związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą w zakresie dystrybucji energii elektrycznej. (15) OSD będący w strukturze przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo i zwolniony, zgodnie z art. 9d ust. 7 ustawy Prawo energetyczne, z obowiązku pozostawania niezależnym – pod względem formy prawnej i organizacyjnej oraz podejmowania decyzji – od innych działalności niezwiązanych z dystrybucją energii elektrycznej, może realizować funkcje JBOS w ramach należącej do tego przedsiębiorstwa JBZ. 3.3.4 Jednostki grafikowe (1) JG jest to zbiór FMB, w których są reprezentowane dostawy energii elektrycznej zasobów, z wykorzystaniem których są świadczone usługi bilansujące na RB. (2) JG należy do URB będącego DUB. (3) JG są określane, na podstawie zasad zawartych w WDB, w tym zasad kwalifikacji, o których mowa w załączniku nr 2 do WDB, przez poszczególnych DUB w uzgodnieniu z OSP oraz z właściwym OSD w przypadku, gdy FMB tworzące JG reprezentuje dostawy energii elektrycznej w sieci dystrybucyjnej. (4) FRP, MB i JG oraz ich wzajemne powiązania definiuje umowa przesyłania zawarta między OSP i DUB lub właściwym OSD. (5) JG pokrywają wszystkie zdefiniowane FMB reprezentujące dostawy energii elektrycznej zasobów, z wykorzystaniem których są świadczone usługi bilansujące na RB. FMB reprezentujące dostawy energii elektrycznej danego zasobu, z wykorzystaniem którego są świadczone usługi bilansujące na RB, są przypisane do jednej JG. (6) JG mogą tworzyć FMB reprezentujące dostawy energii elektrycznej zasobów bilansowanych handlowo w różnych JB. (7) Realizowane na RB procesy planowania, prowadzenia ruchu i rozliczeń za energię bilansującą, moce bilansujące oraz rezerwę operacyjną, w tym wyznaczanie danych handlowych, technicznych i pomiarowo-rozliczeniowych, dotyczą poszczególnych JG. (8) Dla JG w ramach procesów realizowanych na RB są wyznaczane: (8.1) Program pracy deklarowany; (8.2) Program pracy zweryfikowany; (8.3) Program pracy skorygowany; (8.4) Energia zweryfikowana; (8.5) Energia skorygowana; (8.6) Energia rzeczywista; (8.7) Energia bilansująca dostarczona na RB i odebrana z RB; (8.8) Energia odchylenia; (8.9) Należności i zobowiązania za energię bilansującą; (8.10) Nabyte moce bilansujące; (8.11) Moce bilansujące aktywowane, wykonane, dostarczone i niedostarczone; (8.12) Należności za moce bilansujące; (8.13) Rezerwa operacyjna podlegająca rozliczeniu; (8.14) Należność za rezerwę operacyjną. (9) JG uczestniczy w RB w sposób aktywny, co oznacza, że świadczy usługi bilansujące i bierze aktywny udział w bilansowaniu zasobów KSE. Dla JG, jeżeli w zasadach szczegółowych WDB nie określono inaczej, muszą być realizowane następujące działania: (9.1) Zgłaszanie do OSP programów pracy; (9.2) Zgłaszanie do OSP ofert zintegrowanego procesu grafikowania; (9.3) Uczestniczenie w świadczeniu usług bilansujących, w zakresie zgodnym z rodzajem JG i kwalifikacją JG do świadczenia tych usług, w tym w bilansowaniu wytwarzania z zapotrzebowaniem na energię elektryczną w obszarze RB oraz działaniach dostosowawczych mających na celu uwzględnienie ograniczeń systemowych; (9.4) Przekazywanie aktualnych danych dotyczących dyspozycyjności JG – ubytków remontowych i eksploatacyjnych oraz możliwości regulacyjnych JG, w zakresie i w sposób zgodny z rodzajem JG i kwalifikacją JG do świadczenia usług bilansujących; (9.5) Uczestniczenie w bilansowaniu systemu i zarządzaniu ograniczeniami systemowymi, o którym mowa w pkt 10; (9.6) Uczestniczenie w rozliczaniu RB w zakresie energii bilansującej, mocy bilansujących oraz rezerwy operacyjnej. (10) JG świadcząc usługi bilansujące na RB podlega dysponowaniu przez OSP. Zakres dysponowania JG na RB przez OSP określa wartość znacznika aktywności (ZAK): (10.1) ZAK = 1 – JG podlega poleceniom OSP w pełnym zakresie dysponowania, obejmującym zmianę obciążenia w pełnym zakresie mocy dyspozycyjnej, w wyniku wykorzystania danych handlowo-technicznych zgłoszonych dla JG. ZAK = 1 może dotyczyć JG utworzonej z jednego zasobu; (10.2) ZAK = 2 i ZAK = 3 – JG podlega poleceniom OSP w ograniczonym zakresie dysponowania, obejmującym zmianę obciążenia w zakresie oferowanej mocy dyspozycyjnej, w wyniku wykorzystania danych handlowo-technicznych zgłoszonych dla JG. ZAK = 2 może dotyczyć JG utworzonej z jednego zasobu albo grupy MWE wchodzących w skład jednej elektrowni szczytowo-pompowej. ZAK = 3 może dotyczyć JG utworzonej z więcej niż jednego zasobu. (11) Każdy MWE posiadający status JWCD, który nie jest objęty zwolnieniem na podstawie §14 ust. 1 albo §52 ust. 2 rozporządzenia systemowego, uczestniczy aktywnie w RB w pełnym zakresie dysponowania poprzez JG z ZAK = 1. (12) Pojedynczy MWE inny niż MWE, o którym mowa w pkt (11), lub pojedynczy MEE, mogą uczestniczyć w RB w sposób aktywny w pełnym albo ograniczonym zakresie dysponowania odpowiednio poprzez JG z ZAK = 1 albo JG z ZAK = 2. (13) MWE wchodzące w skład jednej elektrowni szczytowo-pompowej inne niż MWE, o których mowa w pkt (11), mogą uczestniczyć w RB w sposób aktywny: (13.1) W pełnym zakresie dysponowania poprzez JG z ZAK = 1 utworzone dla każdego MWE elektrowni szczytowo-pompowej; (13.2) W ograniczonym zakresie dysponowania poprzez JG z ZAK = 2 utworzoną dla grupy wszystkich MWE elektrowni szczytowo-pompowej. (14) Sterowany odbiór (SO) może uczestniczyć aktywnie w RB w ograniczonym zakresie dysponowania poprzez JG z ZAK = 2. (15) Grupa zasobów, inna niż grupa, o której mowa w pkt (13.2), może uczestniczyć aktywnie w RB w ograniczonym zakresie dysponowania poprzez JG z ZAK = 3. (16) Suma mocy osiągalnej, a w przypadku gdy nie została określona moc osiągalna to suma mocy zainstalowanej, zasobów wchodzących w skład JG musi być: (16.1) Nie mniejsza niż 0,2 MW; (16.2) Nie większa niż 50 MW, w przypadku JG utworzonej z więcej niż jednego zasobu. (17) Limitu, o którym mowa w pkt (16.2), nie stosuje się w następujących przypadkach: (17.1) Grupa MWE tworząca JG wchodzi w skład jednego zakładu wytwarzania energii oraz występują powiązania technologiczne w procesie wytwarzania energii elektrycznej pomiędzy tymi MWE, które uniemożliwiają funkcjonowanie tych MWE na RB jako niezależne JG; (17.2) Grupa zasobów tworząca JG wchodzi w skład jednego zamkniętego systemu dystrybucyjnego w rozumieniu art. 9da ustawy Prawo energetyczne. (18) Na RB wyróżnia się następujące rodzaje JG: (18.1) Jednostka grafikowa wytwórcza (JGW): (a) Jednostka grafikowa wytwórcza z ZAK = 1 (JGW1); (b) Jednostka grafikowa wytwórcza z ZAK = 2 (JGW2); (18.2) Jednostka grafikowa magazynu (JGM): (a) Jednostka grafikowa magazynu z ZAK = 1 (JGM1); (b) Jednostka grafikowa magazynu z ZAK = 2 (JGM2); (18.3) Jednostka grafikowa odbiorcza (JGO); (18.4) Jednostka grafikowa źródeł wiatrowych i fotowoltaicznych (JGZ): (a) Jednostka grafikowa źródeł wiatrowych i fotowoltaicznych z ZAK = 1 (JGZ1); (b) Jednostka grafikowa źródeł wiatrowych i fotowoltaicznych z ZAK = 2 (JGZ2); (c) Jednostka grafikowa źródeł wiatrowych i fotowoltaicznych z ZAK = 3 (JGZ3); (18.5) Jednostka grafikowa agregatu (JGA). (19) Poszczególne rodzaje JG charakteryzują się następującymi cechami: (19.1) JGW jest zbiorem FMB, w których do obszaru RB jest przyłączony MWE (FZMB) albo poprzez które są reprezentowane w obszarze RB dostawy energii elektrycznej MWE URD (AFDMB), z wykorzystaniem którego są świadczone usługi bilansujące na RB. (a) JGW jest jednostką przyłączoną do sieci; JGW uczestniczącą aktywnie w RB w pełnym zakresie dysponowania jest JGW z ZAK = 1 (JGW1); (b) JGW uczestniczącą aktywnie w RB w ograniczonym zakresie dysponowania jest JGW z ZAK = 2 (JGW2); (c) W skład JGW1, JGW2 wchodzi dokładnie jeden MWE, który nie tworzy elektrowni szczytowo-pompowej; (d) MWE cieplny posiadający status JWCD, który nie jest objęty zwolnieniem na podstawie §14 ust. 1 albo §52 ust. 2 rozporządzenia systemowego, tworzy JGW1. (19.2) JGM jest zbiorem FMB, w których do obszaru RB są przyłączone MWE elektrowni szczytowo-pompowej albo jest przyłączony MEE (FZMB), albo poprzez które są reprezentowane w obszarze RB dostawy energii elektrycznej MWE elektrowni szczytowo-pompowej albo MEE URD (AFDMB), z wykorzystaniem których są świadczone usługi bilansujące na RB. (a) JGM uczestniczącą aktywnie w RB w pełnym zakresie dysponowania jest JGM z ZAK = 1 (JGM1); (b) JGM uczestniczącą aktywnie w RB w ograniczonym zakresie dysponowania jest JGM z ZAK = 2 (JGM2); (c) W skład JGM1 wchodzi dokładnie jeden MWE elektrowni szczytowo- pompowej albo dokładnie jeden MEE, przy czym w przypadku elektrowni szczytowo-pompowej musi być spełniony warunek, że każde MWE elektrowni szczytowo-pompowej tworzy JGM1 albo żadne MWE nie tworzy JGM1; (d) W skład JGM2 wchodzą wszystkie MWE jednej elektrowni szczytowo- pompowej albo dokładnie jeden MEE; (e) MWE elektrowni szczytowo-pompowej posiadający status JWCD, który nie jest objęty zwolnieniem na podstawie §14 ust. 1 albo §52 ust. 2 rozporządzenia systemowego, tworzy JGM1; (19.3) JGO jest zbiorem FMB, w których do obszaru RB jest przyłączony SO (FZMB) albo poprzez które są reprezentowane w obszarze RB dostawy energii elektrycznej do SO URD (AFDMB), z wykorzystaniem którego są świadczone usługi bilansujące na RB. (a) JGO uczestniczy aktywnie w RB w ograniczonym zakresie dysponowania, odpowiadającym ZAK = 2; (b) W skład JGO wchodzi dokładnie jeden SO; (19.4) JGZ jest zbiorem: (i) FZMB, w których do obszaru RB są przyłączone MWE farm wiatrowych lub MWE farm fotowoltaicznych, lub MWE będące pojedynczymi modułami parku energii składającymi się z farmy wiatrowej lub farmy fotowoltaicznej, które mogą być wspomagane MEE, lub (ii) AFDMB, poprzez które są reprezentowane w obszarze RB dostawy energii elektrycznej należących do URD: MWE farm wiatrowych lub MWE farm fotowoltaicznych lub MWE będących pojedynczymi modułami parku energii składającymi się z farmy wiatrowej lub farmy fotowoltaicznej, które mogą być wspomagane MEE , z wykorzystaniem których są świadczone usługi bilansujące na RB. (a) JGZ uczestniczącą aktywnie w RB w pełnym zakresie dysponowania jest JGZ z ZAK = 1 (JGZ1); (b) JGZ uczestniczącą aktywnie w RB w ograniczonym zakresie dysponowania jest JGZ z ZAK = 2 (JGZ2) i JGZ z ZAK = 3 (JGZ3); (c) W skład JGZ1 albo JGZ2 wchodzi dokładnie jeden MWE farmy wiatrowej albo jeden MWE farmy fotowoltaicznej albo jeden MWE będący pojedynczym modułem parku energii składającym się z farmy wiatrowej lub farmy fotowoltaicznej, które mogą być wspomagane MEE; (d) W skład JGZ3 wchodzą co najmniej dwa zasoby spośród: MWE farm wiatrowych lub MWE farm fotowoltaicznych lub MWE będące pojedynczymi modułami parku energii składającymi się z farmy wiatrowej lub farmy fotowoltaicznej, które mogą być wspomagane MEE; (e) MWE farmy wiatrowej albo MWE farmy fotowoltaicznej albo MWE będący pojedynczym modułem parku energii składającym się z farmy wiatrowej lub farmy fotowoltaicznej, które mogą być wspomagane MEE, posiadający status JWCD, który nie jest objęty zwolnieniem na podstawie §14 ust. 1 albo §52 ust. 2 rozporządzenia systemowego, tworzy JGZ1; (19.5) JGA jest zbiorem FMB, w których do obszaru RB są przyłączone MWE lub MEE lub SO (FZMB), lub poprzez które są reprezentowane w obszarze RB dostawy energii elektrycznej zasobów URD (AFDMB), z wykorzystaniem których są świadczone usługi bilansujące na RB. (a) JGA uczestniczy aktywnie w RB w ograniczonym zakresie dysponowania, odpowiadającym ZAK = 3; (b) W skład JGA wchodzą co najmniej dwa zasoby dowolnego typu: MWE, MEE lub SO, które łącznie nie tworzą grupy, o której mowa w pkt (13.2). (20) JGZ3 i JGA mogą tworzyć grupy FMB składające się z: (20.1) FZMB dotyczących zasobów przyłączonych w różnych lokalizacjach sieci objętej podstawowym lub rozszerzonym obszarem RB, lub (20.2) AFDMB dotyczących zasobów URD objętych obszarem RB reprezentowanych w różnych lokalizacjach sieci dystrybucyjnej. (21) DUB w ofercie na energię bilansującą dla JGZ3 albo JGA określa jak aktywacja energii bilansującej JG będzie realizowana w podziale na: (21.1) JB, w których są bilansowane handlowo zasoby wchodzące w skład JG; (21.2) Lokalizacje FMB zasobów wchodzących w skład JG. (22) W przypadku JGA DUB określa w programie pracy dla JGA jak grafik obciążenia JGA będzie realizowany w podziale na lokalizacje FMB zasobów wchodzących w skład JG. (23) W przypadku elektrowni szczytowo-pompowej, w której wytwarzanie i pobór energii elektrycznej jest realizowany przez odrębne zasoby tej elektrowni, uznaje się na potrzeby tworzenia JG na RB, że MWE elektrowni szczytowo-pompowej może dotyczyć MWE albo jednostki odbiorczej reprezentującej pobór energii elektrycznej na potrzeby magazynowania energii elektrycznej albo pary tych zasobów albo innej kombinacji tych zasobów, jeżeli jest to uzasadnione uwarunkowaniami technologicznymi pracy tych zasobów. 3.4 Powiązania pomiędzy podmiotami i obiektami rynku bilansującego (1) Zbiór JB danego POB musi obejmować wszystkie MB, w zakresie których dany POB jest odpowiedzialny za ich zbilansowanie handlowe. (2) POB w zależności od typu, o którym mowa w pkt 3.1.1(4), posiada następujące JB: (2.1) POBZ musi posiadać jedną JBZ oraz może posiadać jedną JBWMP, jeżeli jest uczestnikiem wymiany międzysystemowej. POBZ nie może posiadać żadnej: JBWMO, JBGE oraz JBOS; (2.2) POBGE musi posiadać jedną JBGE. POBGE nie może posiadać żadnej innej JB; (2.3) POBOSD musi posiadać jedną JBOS oraz może posiadać jedną JBWMP. POBOSD nie może posiadać żadnej: JBZ, JBWMO oraz JBGE; (2.4) POBOSP definiuje i posiada JBOS oraz może posiadać JBWMO, jeżeli dysponuje połączeniami międzysystemowymi i jest rozliczany na RB z odchyleń od planowanych ilości energii elektrycznej na tych połączeniach. POBOSP nie może posiadać żadnej: JBZ, JBWMP oraz JBGE. (3) URB niebędący POB nie może posiadać żadnej JB. (4) Zbiór JG danego DUB musi obejmować wszystkie MB reprezentujące dostawy energii elektrycznej zasobów, z wykorzystaniem których dany DUB świadczy usługi bilansujące na RB. (5) DUB musi posiadać co najmniej jedną JG dowolnego rodzaju. (6) URB niebędący DUB nie może posiadać żadnej JG. (7) URB będący POBGE albo POBOSP albo POBOSD nie może być jednocześnie DUB. (8) JB oraz JG, z zastrzeżeniem postanowień pkt (11), może mieć tylko jednego OR, który realizuje funkcje operatorskie dla danej jednostki i jest odpowiedzialny za wymianę określonych danych handlowych i technicznych dotyczących danej jednostki pomiędzy OSP a URB będącym POB lub DUB. (9) OR dla JB jest operator handlowy (OH). (10) OR dla JG jest operator handlowo-techniczny (OHT). (11) Część działań OR związanych z przekazywaniem danych z FRP URB do OSP w zakresie danych pomiarowych może realizować odrębny podmiot RB – operator pomiarów (OP). (12) Część działań OR związanych z przekazywaniem do OSP danych w ramach procesu jednolitego łączenia rynków może realizować odrębny OR wskazany przez NEMO w umowie MNA OA. (13) POB wyznacza OR dla swoich JB, przy czym OR dla JBGE jest POBGE posiadający tą JBGE. Jeżeli POB nie wyznaczy OR dla swojej JB, oznacza to, że sam pełni rolę OR dla tej JB. (14) DUB wyznacza OR dla swoich JG. Jeżeli DUB nie wyznaczy OR dla swojej JG, oznacza to, że sam pełni rolę OR dla tej JG. (15) DUB, spośród OR wyznaczonych dla swoich JG, wyznacza OR, który jest odpowiedzialny za zgłaszanie na RB ofert portfolio na moce bilansujące. (16) POB i DUB mogą wyznaczyć różnych OR dla poszczególnych JB i JG. (17) Jeżeli OR umocowany przez URB (POB lub DUB) zaprzestanie, niezależnie od przyczyny, realizacji funkcji operatora rynku dla JB lub JG tego URB, to URB pełni funkcję operatora rynku ze skutkiem od dnia zaprzestania przez tego OR pełnienia funkcji operatora rynku dla JB lub JG tego URB bez konieczności dokonywania zmian w odpowiednich umowach w formie aneksu. (18) W przypadku gdy (i) URB nie wyznaczy OR dla JB lub JG oraz (ii) nie jest w stanie sam pełnić roli OR dla tej JB lub JG, to następuje wstrzymanie świadczenia usług przesyłania w odniesieniu do tej JB lub JG, ze skutkiem na ostatni dzień okresu rozliczeniowego na RB, w którym dla danej JB lub JG realizowane były działania OR, o czym OSP informuje URB, chyba że OSP poinformuje tego URB o innej późniejszej dacie wstrzymania świadczenia usług przesyłania, w szczególności uwzględniając możliwość odłączenia zasobów URB od sieci. Wznowienie świadczenia usług przesyłania w odniesieniu do powołanej JB lub JG następuje od daty określonej w aneksie do umowy przesyłania, którego przedmiotem jest ustanowienie OR. 3.5 Podstawowe funkcje podmiotów na rynku bilansującym (1) Każdy URB jest zobowiązany zapewnić realizację funkcji operatorskich w zakresie handlowym lub handlowo-technicznym, zgodnie z postanowieniami WDB, dla wszystkich swoich JB i JG. Funkcje te URB może realizować samodzielnie albo powierzyć ich realizację innym podmiotom będącym OR. (2) OR na podstawie umocowania URB albo NEMO w przypadku, o którym mowa w pkt 3.4(12), działa w imieniu i na rzecz tego URB albo NEMO oraz realizuje funkcje operatorskie na warunkach umowy zawartej z OSP. URB albo NEMO ponosi odpowiedzialność za działania i zaniechania umocowanego OR jak za własne działania i zaniechania. (3) OHT realizuje funkcje operatorskie w zakresie handlowym i technicznym. (4) OH realizuje funkcje operatorskie w zakresie handlowym. (5) OHT może realizować funkcje OH. (6) OHT jest: (6.1) Odpowiedzialny za zgłaszanie na RB ofert portfolio na moce bilansujące DUB; (6.2) Odpowiedzialny za zgłaszanie na RB programów pracy dla JG, wykonalnych ze względu na warunki pracy JG, niezależnie od zakresu weryfikacji programów pracy określonego w pkt 8.6; (6.3) Odpowiedzialny za zgłaszanie na RB ofert zintegrowanego procesu grafikowania dla JG; (6.4) Zobowiązany do odbioru informacji o wynikach nabytych mocy bilansujących; (6.5) Zobowiązany do przekazywania danych pomiarowo-rozliczeniowych dla JG, z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w pkt 3.4(11); (6.6) Zobowiązany do uczestniczenia w procesie rozliczeń JG na RB. (7) OH jest: (7.1) Odpowiedzialny za przekazanie do OSP zgłoszeń USE na RB dla JB odpowiadających planowanym dostawom energii elektrycznej JB; (7.2) Zobowiązany do przekazywania danych pomiarowo-rozliczeniowych dla JB, z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w pkt 3.4(11); (7.3) Zobowiązany do uczestniczenia w procesie rozliczeń JB na RB; (7.4) Odpowiedzialny za przekazywanie do OSP danych w ramach procesu jednolitego łączenia rynków, w przypadku gdy OH realizuje funkcje operatorskie dla JBGE, z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w pkt 3.4(12). (8) OP jest odpowiedzialny za przekazywanie danych pomiarowych z FRP URB do OSP oraz może uczestniczyć w innych działaniach w procesie pozyskiwania danych pomiarowych dotyczących JB lub JG należących do URB. (9) Zmiana w przyporządkowaniu JB lub JG do OR (zmiana w rejestrze podmiotu pełniącego funkcję OHT, OH lub OP) jest dokonywana zgodnie z poniższą procedurą: (9.1) URB przekazuje OSP oświadczenie o umocowaniu nowego OR dla określonych JB lub JG należących do URB (dalej „oświadczenie o umocowaniu OR”). Oświadczenie o umocowaniu OR powinno mieć formę zgodną ze wzorem opublikowanym na stronie internetowej OSP i powinno być podpisane przez osoby upoważnione; (9.2) URB, w przypadku zmiany dotychczas umocowanego OR, wraz z oświadczeniem o umocowaniu OR przekazuje OSP oświadczenie o cofnięciu umocowania dotychczasowemu OR dla określonych JB lub JG należących do URB (dalej „oświadczenie o cofnięciu umocowania ustanowionemu OR”). Oświadczenie o cofnięciu umocowania dotychczasowemu OR powinno mieć formę zgodną ze wzorem opublikowanym na stronie internetowej OSP i powinno być podpisane przez osoby upoważnione; (9.3) OSP zawiadamia URB o akceptacji oświadczenia o umocowaniu OR poprzez przesłanie do URB, w terminie nie później niż 14 dni roboczych od daty otrzymania tego oświadczenia, aneksu do umowy przesyłania wprowadzającego wymagane zmiany. Stosowny aneks lub umowa jest również przesyłana do nowego OR; (9.4) OSP informuje URB, nowego OR oraz w przypadku zmiany w przyporządkowaniu JB do OR również POBGE o dacie, od której zaczynają obowiązywać zmiany w zakresie umocowania OR, przy czym zmiany te mogą zacząć obowiązywać najwcześniej od doby kalendarzowej następującej po 10 dniach kalendarzowych od daty otrzymania przez OSP podpisanych aneksów lub umów, o których mowa w pkt (9.3), lub w innej dacie uzgodnionej przez strony w ww. umowach lub aneksach; (9.5) OSP informuje URB, dotychczasowego OR oraz w przypadku zmiany w przyporządkowaniu JB do OR również POBGE o dacie, w której dotychczasowy OR przestaje pełnić funkcje OR dla określonych JB lub JG należących do URB, przy czym data ta jest datą ustanowienia nowego OR dla tych JB lub JG. W dacie tej, bez konieczności podpisywania aneksu do umowy, tracą moc stosowne postanowienia w umowie zawartej pomiędzy OSP a dotychczasowym OR. (10) OSP i OSD w ramach swoich obowiązków, określonych przepisami prawa, realizują dostawy energii elektrycznej na podstawie zgłoszonych i przyjętych do realizacji USE dla JB oraz programów pracy dla JG, przy uwzględnieniu zapotrzebowania na energię elektryczną KSE, zgłoszonych ofert zintegrowanego procesu grafikowania dla JG, wymiany energii bilansującej na europejskich platformach, o których mowa w art. 20 i 21 rozporządzenia 2017/2195, w zakresie platform, w których procesach OSP uczestniczy operacyjnie, oraz ograniczeń systemowych KSE. (11) OSP administruje RB w zakresie JB i JG zdefiniowanych na RB. (12) OSDp uczestniczy w administrowaniu RB w zakresie obsługi JB i JG, na które składają się MB z obszaru sieci tego OSDp oraz sieci OSDn, dla których ten OSDp realizuje obowiązki w zakresie współpracy z OSP. W ramach tego OSDp w szczególności: (12.1) Zarządza konfiguracją w zakresie prowadzenia bilansowania handlowego przez POB; (12.2) Zarządza konfiguracją w zakresie przyporządkowywania PPE poszczególnych zasobów URD do poszczególnych MB poszczególnych JB należących do POB; (12.3) Uczestniczy w procesie kwalifikacji poszczególnych zasobów przyłączonych do sieci dystrybucyjnej do świadczenia usług bilansujących na RB; (12.4) Zarządza konfiguracją w zakresie przyporządkowania PPE zasobów URD do poszczególnych AFDMB wchodzących w skład JG należących do poszczególnych DUB: (a) Konfiguracja AFDMB dla MWE i MEE obejmuje przyporządkowania PPE, które dotyczą torów wyprowadzenia mocy oraz poboru energii elektrycznej na potrzeby jej magazynowania; (b) Konfiguracja AFDMB dla SO dotyczy przyporządkowania PPE, które stanowią kompletny układ zasilania zasobu z sieci dystrybucyjnej; (12.5) Przekazuje OSP specyfikację zasobów URD, których dostawy energii elektrycznej są reprezentowane w poszczególnych AFDMB wraz z informacją o POB tych zasobów. Sposób przekazania ww. specyfikacji określa umowa przesyłania między OSP a OSDp; (12.6) Wyznacza oraz przyporządkowuje ilości dostaw energii elektrycznej dotyczące zasobów URD do poszczególnych MB poszczególnych JB należących do POB, pełniących dla tych zasobów funkcje podmiotów odpowiedzialnych za ich bilansowanie handlowe i przekazuje do OSP ilości dostaw energii elektrycznej tych zasobów dla poszczególnych MB poszczególnych JB należących do POB; (12.7) Rozpatruje reklamacje POB dotyczące przyporządkowanych im ilości dostaw energii elektrycznej w poszczególnych MB i wprowadza niezbędne korekty w wymagających tego przypadkach; (12.8) Wyznacza oraz przyporządkowuje ilości dostaw energii elektrycznej dotyczące zasobów URD, z wykorzystywaniem których są świadczone usługi bilansujące na RB, do poszczególnych AFDMB poszczególnych JG należących do DUB, i przekazuje do OSP ilości dostaw energii elektrycznej tych zasobów dla poszczególnych AFDMB poszczególnych JG należących do DUB; (12.9) Uczestniczy w rozpatrywaniu reklamacji DUB dotyczących ilości dostaw energii elektrycznej w poszczególnych AFDMB poszczególnych JG oraz wprowadza niezbędne korekty w wymagających tego przypadkach; (12.10) Przekazuje do OSP dane niezbędne do konfigurowania RB oraz monitorowania poprawności jego konfiguracji; (12.11) Obsługuje sytuacje wyjątkowe, polegające na utracie przez zasoby należące do URD podmiotu odpowiedzialnego za bilansowanie lub dostawcy usług bilansujących. 3.6 Bilansowanie handlowe na rynku bilansującym 3.6.1 Zasady prowadzenia bilansowania handlowego przez POB (1) W bilansowaniu handlowym na RB uczestniczą URB będący POB. (2) POB dokonuje zbilansowania handlowego swoich dostaw energii elektrycznej poprzez: (2.1) Zgłaszanie USE do realizacji; (2.2) Rozliczanie z OSP niezbilansowania wynikającego z różnicy pomiędzy przydzielonym wolumenem oraz pozycją bilansową, która odpowiada USE przyjętym do realizacji, przy uwzględnieniu korekty niezbilansowania, w przypadku gdy POB odpowiada za zbilansowanie handlowe zasobów, z wykorzystaniem których DUB świadczy usługi bilansujące na RB. (3) Obszar niezbilansowania w rozumieniu rozporządzenia 2017/2195 jest definiowany dla poszczególnych JB i dla danej JB odpowiada zbiorowi MB reprezentowanemu przez tę JB. (4) Użytkownik systemu będący właścicielem zasobu przyłączonego do podstawowego lub rozszerzonego obszaru RB jest odpowiedzialny za bilansowanie handlowe tego zasobu, będąc POBZ dla tego zasobu, przy czym użytkownik systemu będący POBZ może w odniesieniu do tego zasobu, umocować innego POBZ, który w ramach swojej JBZ będzie odpowiedzialny za bilansowanie handlowe tego zasobu na RB działając w imieniu własnym i na własny rachunek. (5) Podstawą do dokonania umocowania, o którym mowa w pkt (4), są: (5.1) Przekazane do OSP oświadczenie o umocowaniu POBZ dla określonego zasobu, a w przypadku zmiany dotychczasowego POBZ również oświadczenie o cofnięciu umocowania dotychczasowemu POBZ. Powołane oświadczenia powinny mieć formę zgodną z wzorem opublikowanym na stronie internetowej OSP i powinny być podpisane przez osoby upoważnione; (5.2) Stosowne postanowienia umów przesyłania lub aneksów do umów przesyłania pomiędzy OSP i POBZ przekazującym odpowiedzialność za bilansowanie handlowe oraz pomiędzy OSP i POBZ przejmującym odpowiedzialność za bilansowanie handlowe, a w wymagających tego przypadkach również pomiędzy OSP i POBZ, który był dotychczas umocowany jako odpowiedzialny za bilansowanie handlowe. Zmiany dotyczące umocowania POBZ wchodzą w życie w dacie określonej w aneksach do umów przesyłania lub umowach przesyłania, nie wcześniej jednak niż po 10 dniach kalendarzowych od daty otrzymania przez OSP podpisanych tych aneksów lub umów, lub w innej dacie uzgodnionej przez strony w ww. aneksach lub umowach. (6) Jeżeli POBZ umocowany zgodnie z pkt (4) i (5) przez użytkownika systemu jako podmiot odpowiedzialny za bilansowanie handlowe jego zasobu, niezależnie od przyczyny zaprzestanie działalności na RB, to użytkownik systemu, jako POBZ, staje się odpowiedzialny za bilansowanie handlowe dostaw energii elektrycznej dla swojego zasobu poprzez posiadaną JBZ, ze skutkiem od dnia zaprzestania przez umocowanego POBZ działalności na RB, bez konieczności dokonywania zmian w umowach przesyłania w formie aneksu. (7) Niezależnie od postanowień pkt (4) i (5), POBZ przekazujący odpowiedzialność za bilansowanie handlowe zasobu, na wypadek zaprzestania działalności na RB przez umocowanego POBZ, ma obowiązek wskazać w umowie przesyłania operatora rynku dla swojej JBZ. (8) Użytkownik systemu będący właścicielem zasobu przyłączonego do sieci dystrybucyjnej nieobjętej podstawowym lub rozszerzonym obszarem RB (URD), jest bilansowany handlowo na RB w zakresie tego zasobu przez wskazanego POBZ. (9) Podmiotem odpowiedzialnym za bilansowanie dla zasobu danego URD, przyłączonego do sieci danego OSD, może być POBZ, który wykonuje funkcje podmiotu odpowiedzialnego za bilansowanie w sieci tego OSD. Warunki formalne i techniczne, jakie musi spełniać POBZ w celu wykonywania funkcji podmiotu odpowiedzialnego za bilansowanie handlowe w sieci danego OSD oraz zasady zapewniania realizacji funkcji podmiotu odpowiedzialnego za bilansowanie dla zasobu URD, są określane w IRiESD. (10) Przyporządkowanie na RB zasobów URD do POBZ, jest realizowane poprzez przyporządkowanie zasobów URD do FDMB o odpowiednich atrybutach, przy czym każdy PPE lub zbiór PPE należących do danego URD, definiujący pojedynczy zasób, musi być przyporządkowany tylko do jednego POBZ. (11) Dla potrzeb realizacji funkcji podmiotu odpowiedzialnego za bilansowanie, każdemu POBZ, niezależnie od zakresu bilansowania handlowego prowadzonego przez tego POBZ w sieciach poszczególnych OSD, tzn. bez względu na zakres bilansowanych przez niego handlowo typów URD, są przyporządkowane dla każdego obszaru sieci OSDp/OSDn następujące FDMB: MBO oraz MBW. Przyporządkowane MBO i MBW służą do reprezentacji zasobów URD przyłączonych do sieci danego OSDp oraz do sieci tych OSDn, dla których ten OSDp realizuje obowiązki w zakresie współpracy z OSP. Wprowadzenie FDMB dla danego POBZ odbywa się zgodnie z zasadami określonymi w pkt (12) i nie jest uzależnione od spełnienia przez tego POBZ jakichkolwiek warunków, innych niż określone w WDB, zarówno w relacji z OSP jak i w relacji z OSD. (12) Wprowadzenie FDMB dla potrzeb reprezentacji dostaw energii elektrycznej realizowanych we fragmentach sieci dystrybucyjnej nieobjętej podstawowym lub rozszerzonym obszarem RB jest realizowane według następujących zasad: (12.1) W umowie przesyłania z POBZ są wprowadzane FDMB (MBO, MBW) do definicji JBZ tego POBZ dla każdego obszaru sieci OSDp/OSDn; (12.2) Umowa przesyłania z POBZ wchodzi w życie w dacie określonej w tej umowie z wyłączeniem postanowień w zakresie FDMB (MBO, MBW); (12.3) W terminie 15 dni od daty wejścia w życie umowy przesyłania z POBZ, OSP przesyła do każdego OSDp aneks do umowy przesyłania wprowadzający listę FDMB przyporządkowanych temu POBZ dla danego obszaru sieci OSDp/OSDn. Dany OSDp jest zobowiązany do podpisania i odesłania do OSP przedmiotowego aneksu w terminie nie później niż 15 dni od daty jego otrzymania. W przypadku, gdy z danym OSDp jest zawierana nowa umowa przesyłania lista FDMB jest określana w umowie przesyłania. (12.4) FDMB danego POBZ dla danego obszaru sieci OSDp/OSDn są aktywowane (wchodzą w życie) od doby następującej po 10 dniach kalendarzowych po dacie otrzymania przez OSP podpisanego aneksu do umowy przesyłania od danego OSDp albo po dacie wejścia w życie umowy przesyłania z danym OSDp, w przypadku gdy jest zawierana nowa umowa przesyłania z tym OSDp. OSP informuje odpowiedniego OSDp oraz odpowiedniego POBZ o dacie aktywacji FDMB danego POBZ dla danego obszaru sieci OSDp/OSDn na 3 dni robocze przed datą ich aktywacji. OSP na wniosek POBZ oraz po uzyskaniu zgody danego OSDp, może aktywować FDMB danego POBZ dla danego obszaru sieci OSDp/OSDn w krótszych terminach niż wymienione powyżej. (12.5) Pozyskiwanie danych pomiarowo-rozliczeniowych dla aktywowanych FDMB danego POBZ, dotyczących danego obszaru sieci OSDp/OSDn, jest realizowane przez OSP w okresach prowadzenia przez tego POBZ bilansowania handlowego na tym obszarze sieci OSDp/OSDn, stosownie do informacji przekazanych przez OSDp zgodnie z pkt 3.6.2(5.1). W przypadku wprowadzania dla POBZ nowych FDMB, w związku z nowym obszarem sieci OSDp/OSDn, tj. takim, który powstał w trakcie obowiązywania umowy przesyłania z POBZ, stosuje się odpowiednio powyższą procedurę. (13) MBOSD są wprowadzane wyłącznie dla tych par POBOSD, które wystąpią wspólnie z wnioskiem do OSP o przydzielenie MB. We wniosku powinien być wskazany POBOSD, który będzie przekazywał dane pomiarowo-rozliczeniowe dla MBOSD. (14) W przypadku, gdy dany POBZ zaprzestanie, niezależnie od przyczyny, działalności na RB, to w zakresie należących do niego MBO i MBW dotyczących poszczególnych obszarów sieci OSDp/OSDn, są dokonywane następujące zmiany w konfiguracji RB: (14.1) MBO dotyczące obszaru sieci OSDp/OSDn danego OSDp, jest uwzględniane albo usuwane z konfiguracji RB zgodnie z poniższymi zasadami: (a) Jeżeli w umowie przesyłania zawartej pomiędzy OSP i danym OSDp została wskazana JBZ reprezentująca podmiot będący dla odbiorców, reprezentowanych w tym MBO, sprzedawcą w przypadku zaprzestania dostarczania energii elektrycznej przez wybranych przez tych odbiorców sprzedawców (nazywany dalej również „sprzedawcą rezerwowym”), to MBO zostaje przyporządkowywane do tej JBZ; (b) Jeżeli w umowie przesyłania zawartej pomiędzy OSP i danym OSDp nie została określona JBZ reprezentująca sprzedawcę rezerwowego, to MBO zostaje usunięte z konfiguracji RB i w wyniku tego zasoby dotychczas reprezentowane w usuniętym MBO są reprezentowane w JBOS należącej do danego OSDp. (14.2) MBW dotyczące obszaru sieci OSDp/OSDn danego OSDp, jest usuwane z konfiguracji RB i w wyniku tego jest reprezentowane w JBOS należącej do tego OSDp. Powyższe korekty konfiguracji RB są realizowane bez konieczności dokonywania zmian w umowach przesyłania w formie aneksu. Jeżeli POBZ, który zaprzestał działalności na RB jako podmiot odpowiedzialny za bilansowanie, jest jednocześnie DUB lub OR, to w okresie zaprzestania działalności na RB jako podmiot odpowiedzialny za bilansowanie może on realizować funkcje dostawcy usług bilansujących lub operatora rynku, jeżeli przyczyny zaprzestania działalności na RB jako POBZ nie ograniczają możliwości realizowania tych funkcji. (15) W celu rozpoczęcia przez POBZ, który zaprzestał działalności na RB a następnie ją wznowił, bilansowania handlowego zasobów URD na RB jest wymagane ponowne przydzielenie FDMB temu POBZ. Do ponownego przydzielenia FDMB stosuje się odpowiednio procedurę określoną w pkt (12). 3.6.2 Administrowanie przez OSP i OSD bilansowaniem handlowym (1) Zmiana konfiguracji RB, w przypadku zaprzestania przez POB działalności na RB od doby handlowej d, jest realizowana, z uwzględnieniem pkt (2), według następującej procedury: (1.1) OSP przesyła danemu POB i jego OR, jeżeli POB nie realizuje samodzielnie funkcji operatora rynku, wszystkim OSDp, POBGE, Prezesowi URE oraz DUB, którzy świadczą usługi bilansujące z wykorzystaniem zasobów bilansowanych handlowo przez danego POB, informację o dacie zaprzestania przez danego POB działalności na RB. Informacja jest przesyłana niezwłocznie, jednak nie później niż do godziny 8.30 doby d-1. W przypadku, gdy zaprzestanie przez POB działalności na RB następuje z powodu wstrzymania przez OSP świadczenia usług przesyłania temu POB na podstawie pkt 6.4(3)-(4), to OSP zamieszcza w ww. informacji termin (tj. datę i godzinę), od którego ogranicza temu POB świadczenie usług przesyłania określonych w umowie przesyłania w zakresie przyjmowania do realizacji zgłoszeń USE z transakcjami zwiększającymi ilości dostaw energii elektrycznej do partnerów handlowych POB; OSP niezwłocznie, jednak nie później niż do godziny 8.30 doby d-1, informuje użytkowników systemu, którzy zgodnie z pkt 3.6.1(4)-(5) umocowali tego POB jako podmiot odpowiedzialny za bilansowanie należących do nich zasobów, oraz ich OR, jeżeli nie realizują oni samodzielnie funkcji operatora rynku dla swoich JBZ, o przejęciu odpowiedzialności za bilansowanie handlowe tych zasobów od doby handlowej d; (1.2) OSP do godziny 10.00 doby d-1 wprowadza do konfiguracji RB datę doby handlowej d-1, jako datę ostatniego dnia udziału tego POB w RB. Tym samym od dnia następującego po tej dacie przestają być aktywne wszystkie JB należące do tego POB, przy czym w przypadku, gdy POB jest jednocześnie OR dla innych URB, to nadal może on realizować funkcje w tym zakresie; (1.3) OSP do godziny 10.00 doby d-1 wprowadza wymagane zmiany w zakresie konfiguracji RB, dotyczące przyporządkowania FMB do JB, w tym w szczególności dla obszaru sieci każdego OSDp wymagane zmiany dotyczące przyporządkowania FDMB do JB. (2) W celu skoordynowania działań oraz przygotowania odpowiednich zmian w systemach informatycznych, OSP ma prawo z wyprzedzeniem powiadomić POBGE o zaprzestaniu działalności POB na RB, a także o kodzie tego POB, kodach JB należących do tego POB oraz kodach OR dla JB tego POB. (3) Poczynając od doby zaprzestania działalności przez danego POBZ na RB, OSDp przekazuje do OSP dane o rzeczywistej ilości dostaw energii dla wszystkich FDMB zdefiniowanych w konfiguracji RB dla tego POBZ. Przekazywane dane powinny odpowiadać zasobom URD reprezentowanym w poszczególnych FDMB, w kolejnych dobach, z uwzględnieniem ewentualnych zmian w zakresie przyporządkowania zasobów URD do tych FDMB. (4) Usunięcie z konfiguracji RB danego FDMB, należącego pierwotnie do POBZ, który zaprzestał działalności na RB, a następnie przyporządkowanego do innego POB, zgodnie z zasadami określonymi w pkt 3.6.1(14), jest dokonywane w przypadku, gdy w tym FDMB nie jest reprezentowany żaden zasób URD. Usunięcie takiego FDMB odbywa się na wniosek OSDp. (5) W celu zarządzania konfiguracją RB na potrzeby bilansowania handlowego są wymieniane następujące informacje pomiędzy OSP i OSDp: (5.1) OSDp informuje OSP o dacie rozpoczęcia oraz dacie zakończenia (wstrzymania) przez danego POBZ bilansowania handlowego na obszarze sieci tego OSDp oraz sieci OSDn, dla których ten OSDp realizuje obowiązki w zakresie współpracy z OSP. Powyższe zdarzenia są definiowane odpowiednio jako: włączenie do MB należącego do tego POBZ co najmniej jednego zasobu URD oraz usunięcie z MB należącego do tego POBZ ostatniego zasobu URD. Informacja o dacie rozpoczęcia oraz dacie zakończenia bilansowania handlowego jest przesyłana pocztą elektroniczną (e-mail), na adres poczty elektronicznej określony w umowie przesyłania pomiędzy OSDp i OSP, w możliwie najwcześniejszym terminie przed tymi datami, lecz nie później niż w dniu poprzedzającym do godziny 9.00; (5.2) OSP informuje wszystkich OSDp o otrzymaniu od nowego POBZ kompletnego wniosku o zawarcie umowy przesyłania lub otrzymaniu od POBZ wniosku o rozwiązanie umowy przesyłania. Informacja o wnioskach jest przesyłana pocztą elektroniczną (e-mail), odpowiednio na adres poczty elektronicznej określony w umowie przesyłania pomiędzy OSDp i OSP, nie później niż 5 dni po otrzymaniu wniosku.