Baza wiedzy · 73 haseł · Dzień z Energią
Encyklopedia energetyczna
Pojęcia, mechanizmy i akty prawne polskiej oraz unijnej energetyki — wyjaśnione, powiązane i cytowalne, z pełnymi tekstami aktów.
/
Mapy tematyczne 6
Wszystkie hasła 73
dla kogo
dziedzina
typ
73 haseł
- Agregacja łączenie mocy/energii wielu odbiorców, wytwórców lub magazynów w jeden „wirtualny" zasób, którym można handlować na rynku i świadczyć usług…
- Aukcja mocy konkurencyjny przetarg, w którym operator kupuje moc (gotowość) na przyszłość — wygrywają najtańsze oferty, a wynikiem jest cena i wielolet…
- Bilansowanie ciągłe równoważenie produkcji i zużycia energii w systemie — bo prądu nie da się magazynować „w sieci", więc w każdej sekundzie ilość wytwo…
- CSIRE centralna „skrzynia biegów" danych rynku energii elektrycznej — jeden system, przez który przepływają informacje pomiarowe i rynkowe wszyst…
- Dostawca mocy uczestnik rynku mocy po stronie podaży — właściciel (lub dysponent) jednostki rynku mocy, który bierze na siebie obowiązek mocowy i pobiera…
- Dyrektywa 2019/944 unijna dyrektywa o wspólnych zasadach rynku wewnętrznego energii elektrycznej — źródło praw konsumenta i nowych ról rynkowych, które Prawo…
- Godziny szczytowego zapotrzebowania na moc wyznaczone urzędowo godziny doby, w których system jest najbardziej obciążony — i tylko za zużycie w tych godzinach nalicza się opłatę moco…
- Grupa taryfowa kategoria odbiorców o podobnej charakterystyce (napięcie, sposób poboru), do której przypisane są konkretne stawki — czyli „koszyk cenowy",…
- Gwarancje pochodzenia elektroniczny dokument poświadczający odbiorcy końcowemu, że dana ilość energii została wytworzona z OZE — czyli „metryka zielonego pochodz…
- Instalacja OZE konkretny, wyodrębniony zespół urządzeń wytwarzających energię wyłącznie z OZE, przyłączony do sieci w jednym miejscu — czyli „fizyczna szt…
- Instytucje i role rynku — MOC
- IRiESD „regulamin operacyjny" sieci dystrybucyjnej danego OSD — odpowiednik IRiESP, ale dla „ostatniej mili": określa warunki przyłączania, korzys…
- IRiESP „regulamin operacyjny" krajowej sieci przesyłowej — opracowany przez OSP (PSE) i zatwierdzony przez URE dokument, który zamienia ogólne prz…
- Jednostka rynku mocy podstawowa „jednostka handlowa" rynku mocy — może nią być zarówno źródło wytwórcze, jak i zbiór odbiorców gotowych ograniczyć pobór (DSR),…
- Kary pieniężne w energetyce administracyjny „zęby" systemu — katalog naruszeń, za które Prezes URE nakłada kary pieniężne, spinający obowiązki rozproszone po całej ust…
- Koncesja energetyczna państwowe zezwolenie na prowadzenie działalności energetycznej, którego udziela Prezes URE — z precyzyjnie wyliczonymi progami mocy i wyjąt…
- Linia bezpośrednia linia łącząca źródło wprost z odbiorcą z pominięciem sieci publicznej — pozwala np. fabryce kupować energię bezpośrednio z pobliskiej farmy…
- Magazyn energii instalacja, która pozwala odłożyć energię „na później" — kupić/naładować, gdy taniej i jest nadwyżka, a oddać, gdy drożej lub gdy system te…
- Mapa główna — Energetyka PL
- Miejsce dostarczania energii elektrycznej umowny „punkt styku" w sieci, w którym energia jest dostarczana/odbierana — wyznacza granicę odpowiedzialności i to, wg czyich zasad i tary…
- Mikroinstalacja i mała instalacja dwa ustawowe progi mocy instalacji OZE, które wyznaczają reżim prawny — im mniejsza instalacja, tym mniej formalności (koncesja, rejestr, p…
- Moc przyłączeniowa maksymalna moc, jaką przyłącze ma fizycznie „unieść" — ustalona w umowie o przyłączenie i służąca do zaprojektowania przyłącza (a nie do bi…
- Moc umowna moc czynna pobierana z sieci lub wprowadzana do sieci, ustalona w umowie o świadczenie usług przesyłania — podstawa naliczania opłat i punk…
- NC HVDC unijne rozporządzenie (2016/1447) z wymogami dla systemów wysokiego napięcia prądu stałego (HVDC) oraz modułów parku energii z podłączeniem…
- NC RfG unijne rozporządzenie (2016/631, *Requirements for Generators*) ustalające wymagania techniczne dla jednostek wytwórczych przyłączanych do…
- Obowiązek mocowy zobowiązanie, które bierze na siebie zwycięzca aukcji mocy — być w gotowości przez cały okres dostaw i realnie dostarczyć moc, gdy system j…
- Obywatelska społeczność energetyczna prawna forma oddolnego, wspólnego „robienia energii" (wytwarzania, magazynowania, zużycia, dzielenia się nią) przez obywateli, samorządy i…
- Odbiorca aktywny odbiorca, który przestaje być tylko konsumentem — sam lub przez agregatora wprowadza energię do sieci, magazynuje ją, oferuje elastyczność,…
- Odbiorca końcowy ten, kto kupuje paliwa lub energię na własny użytek (a nie po to, by je odsprzedać lub przetworzyć) — to on ostatecznie ponosi ceny energii…
- Odnawialne źródło energii ustawowy katalog niekopalnych, odnawialnych źródeł energii — od wiatru i słońca po biomasę, biogaz i wodór odnawialny; przynależność do teg…
- Okres przywołania na rynku mocy godzina „stresu" systemu — moment, gdy rezerwa mocy spada poniżej bezpiecznego poziomu i jednostki z obowiązkiem mocowym muszą realnie dost…
- Opłata kogeneracyjna opłata finansująca premie dla wysokosprawnej kogeneracji — trzeci, obok mocowej i OZE, systemowy składnik rachunku za prąd.
- Opłata mocowa opłata, z której finansuje się wynagrodzenie dostawców mocy na rynku mocy — ale skonstruowana tak, by karać pobór w godzinach szczytu i nag…
- Opłata OZE opłata związana z zapewnieniem dostępności energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych w krajowym systemie elektroenergetycznym, pobierana…
- Opłata przesyłowa opłata za usługę przesyłania energii siecią OSP — czyli koszt „transportu" prądu autostradami najwyższych napięć, wnoszony wg stawek taryfy.
- Opłata za przyłączenie do sieci opłata, którą podmiot przyłączany płaci operatorowi za budowę przyłącza — jej wysokość zależy od tego, KTO się przyłącza, bo ustawodawca ce…
- Opłaty systemowe i rozliczenia — MOC
- OSD przedsiębiorstwo energetyczne odpowiedzialne za ruch i bezpieczeństwo sieci dystrybucyjnej (wysokie/średnie/niskie napięcia) — to do niego…
- OSP przedsiębiorstwo energetyczne odpowiedzialne za ruch i bezpieczeństwo sieci przesyłowej (najwyższe napięcia / wysokie ciśnienia) — dla elek…
- Paliwa gazowe druga, obok elektroenergetyki, wielka gałąź sektora — gaz ziemny (i biometan, biogaz) regulowany przez to samo Prawo energetyczne wg analog…
- Porównywarka ofert bezpłatne, urzędowe narzędzie prowadzone przez Prezesa URE, w którym gospodarstwo domowe (lub mikrofirma) porówna wszystkie oferty sprzedaż…
- Prawo energetyczne ustawa z 10.04.1997 — fundament całego sektora. Określa zasady polityki energetycznej państwa, warunki zaopatrzenia i użytkowania paliw i e…
- Prosument energii odnawialnej odbiorca końcowy, który sam wytwarza energię z OZE na własne potrzeby w mikroinstalacji (np. PV na dachu) i rozlicza nadwyżki z siecią — łą…
- Przedsiębiorstwo energetyczne podstawowa kategoria prawna sektora — podmiot prowadzący działalność gospodarczą w łańcuchu paliwowo-energetycznym; od tego, czy jesteś „pr…
- Przyłączanie do sieci obowiązek operatora (OSP/OSD) zawarcia umowy o przyłączenie z każdym, kto spełnia warunki — z ustawowym pierwszeństwem dla OZE — a odmowa j…
- PSE operator systemu przesyłowego (OSP) w Polsce — jedyny gospodarz „autostrad" najwyższych napięć, dyspozytor Krajowego Systemu Elektroenerget…
- REMIT unijne rozporządzenie (1227/2011) będące „regulaminem uczciwości" hurtowego rynku energii — zakazuje manipulacji rynkiem i wykorzystywania…
- Rozporządzenie 2019/943 unijne rozporządzenie o wewnętrznym rynku energii elektrycznej — „konstytucja" hurtowego rynku UE: ustala reguły handlu transgranicznego, z…
- Rozporządzenie systemowe rozporządzenie MKiŚ z 22.03.2023 — techniczny „regulamin" pracy systemu elektroenergetycznego: definiuje parametry jakościowe energii i sta…
- Rozporządzenie taryfowe rozporządzenie MKiŚ z 29.11.2022 — „instrukcja obsługi" do taryfikacji: mówi, JAK przedsiębiorstwo ma skalkulować taryfę i podzielić odbior…
- Rynek mocy drugi, obok rynku energii, rynek — na którym elektrownie i jednostki DSR dostają wynagrodzenie za pozostawanie w gotowości do dostarczenia…
- Rynek mocy i bezpieczeństwo dostaw — MOC
- Sieć przesyłowa i dystrybucyjna dwa poziomy sieci elektroenergetycznej różniące się napięciem i operatorem — przesył to „autostrady" najwyższych napięć (OSP), dystrybucja…
- Sprzedawca z urzędu „awaryjny dostawca" — sprzedawca zobowiązany zapewnić prąd/gaz gospodarstwu domowemu, które nie wybrało własnego sprzedawcy (albo jego sprz…
- System aukcyjny OZE główny mechanizm wsparcia większych instalacji OZE — państwo w drodze aukcji wybiera najtańsze projekty i gwarantuje im stabilny przychód p…
- System pomiarowy ustawowy program masowej wymiany liczników na inteligentne (zdalnego odczytu) — techniczny fundament nowoczesnego rynku (ceny dynamiczne, p…
- System wsparcia kogeneracji zestaw dopłat do energii z wysokosprawnej kogeneracji — dobranych do wielkości i „nowości" jednostki, tak by opłacało się i budować nowe, i…
- Taryfa zbiór cen, stawek opłat i warunków ich stosowania — narzędzie, którym państwo (przez URE) kontroluje ceny tam, gdzie nie ma konkurencji, cz…
- Taryfa PSE dla energii elektrycznej 2026 taryfa PSE (operatora systemu przesyłowego) na 2026 r. — ustala stawki opłat przesyłowych, zasady rozliczeń za usługę przesyłania oraz zasa…
- TGE licencjonowana giełda, na której handluje się energią elektrycznej, gazem oraz prawami majątkowymi ze świadectw pochodzenia i gwarancjami p…
- Umowa z ceną dynamiczną umowa sprzedaży energii, w której cena podąża za rynkiem (godzina po godzinie) — odbiorca może płacić mniej, przesuwając zużycie na tanie g…
- URE krajowy regulator rynku energii — „sędzia i strażnik" sektora: kontroluje ceny tam, gdzie nie ma konkurencji (monopol sieciowy), wpuszcza g…
- Ustawa kogeneracyjna ustawa z 14.12.2018 o promowaniu energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji — określa system wsparcia dla jednoczesnego wytwarzania…
- Ustawa o OZE ustawa z 20.02.2015 o odnawialnych źródłach energii — reguluje wytwarzanie energii z OZE i, przede wszystkim, mechanizmy wsparcia, które de…
- Ustawa o rynku mocy ustawa z 8.12.2017 — ustanawia rynek mocy, czyli mechanizm wynagradzania za gotowość do dostarczania mocy elektrycznej (a nie za samą energ…
- Warunki Dotyczące Bilansowania „reguły gry" polskiego rynku bilansującego — dokument OSP (PSE) określający, jak rozlicza się różnice między zaplanowaną a rzeczywistą ener…
- Wodór wschodzący nośnik energii i „paliwo przyszłości" dla trudnych do zelektryfikowania sektorów — od 2023/2024 stopniowo wpisywany do Prawa ene…
- Wysokosprawna kogeneracja jednoczesne wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła użytkowego w jednym procesie (CHP), spełniające kryterium oszczędności energii pierwo…
- Zadania operatora systemu ustawowy katalog obowiązków OSP i OSD — od bezpieczeństwa dostaw po bilansowanie i rozwój sieci — plus wymóg niezależności operatora, żeby…
- Zagadnienia — indeks merytoryczny
- Zatwierdzanie taryf procedura, w której Prezes URE zatwierdza (albo odmawia) taryfę koncesjonowanego przedsiębiorstwa — czyli realna kontrola cen tam, gdzie ni…
- Ścieżka inwestora OZE — MOC
- Świadectwa pochodzenia starszy mechanizm wsparcia OZE — za wytworzoną „zieloną" energię wytwórca dostaje zbywalne prawa majątkowe, które sprzedaje na giełdzie, uz…
Nic nie pasuje do szukania/filtrów.
Zapytaj o przepisy
Asystent odpowiada wyłącznie na podstawie pełnych tekstów aktów z tej encyklopedii i cytuje konkretne artykuły. To nie jest porada prawna.